2021 წლის ოქტომბერში თვითმმართველობის არჩევენები გველოდება, რომელსაც შესაძლოა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები ან პლებისციტი დაემატოს და ქვეყანა ისევ საარჩევნო რეჟიმში გადავა.
როგორც ვიცით არჩევნებს თავისის ატრიბუტიკა და სააგიტაციო მასალები ახლავს თან, რაც ჩვენს ირგვლივ არსებულ გარემოს პირდაპირი მნიშვნელობით ამახინჯებს და ანაგვიანებს. საზოგადოება მუდმივად გამოხატავს ამის გამო უკმაყოფილებას, მაგრამ მისი ხმა ყოველთვის შეუსმენელი რჩება.
არჩევნების სარეკლამო კამპანიის თვალსაჩინოების ჩამონათვალი მეტად მრავალფეროვანია - ბილბორდები, პლაკატები, ბუკლეტები, სტიკერები და ა.შ.
მიუხედავდ იმისა, რომ საარჩევნო კოდექსი მეტ-ნაკლებად არეგულირებს ამ ატრიბუტების გამოყენება-განთავსების წესებს, ყოველი არჩევნები მიმდინარეობისას და მისი დამთავრების შემდეგ, ჩვენს ირგვლივ გარემო სხვადასხვა ფერებით აჭრელებულ საცირკო ბალაგანს ემსგავსება.

პოლიტიკური პლაკატები ყველგან - საცხოვრებელი სახლების კედლებზე, მესერებზე, განათების ბოძებზე, ხეებზე, ავტობუსის გაჩერებებზე და ა.შ. უსისტემოდ, სადაც მოხერხდება იქ გაკრული, ერთმანეთზე გადაკრული და ჩამოხეული პლაკატები ჩვენს ირგვლივ ქმნის ისეთ გარემოს, რომელიც თავმოყვარე მოქალაქემ მინიმუმ მიუღებლად უნდა ჩათვალოს, ხოლო მაქსიმუმ იმას უნდა მიაღწიოს, რომ ეს ბალაგანი, სისტემატიურად არ მეორდებოდეს ჩვენს ქალაქებში, დაბებში და სოფლებში.
საარჩევნო კოდექსის 46 მუხლის თანახმად: პარტიული სააგიტაციო მასალა შეიძლება გამოიფინოს შენობა-ნაგებობებსა და სხვა ობიექტებზე მათი მესაკუთრეების ან მფლობელების თანხმობის შემთხვევაში. ასევე აკრძალულია სააგიტაციო მასალის საკულტო ნაგებობებზე, კულტურული მემკვიდრეობის შენობანაგებობებზე, სახელმწიფო ხელისუფლებისა და მუნიციპალიტეტის ორგანოების, სასამართლოების, პროკურატურის, სამხედრო შენაერთების, პოლიციის, საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და დაზვერვის სამსახურების და სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის დანაყოფების შენობების ინტერიერებსა და ექსტერიერებში, აგრეთვე საგზაო ნიშნებზე განთავსება/გაკვრა.
ყველა დონის მუნიციპალიტეტის ორგანოები ვალდებული არიან, განსაზღვრონ იმ შენობა-ნაგებობების ჩამონათვალი, რომლებზედაც სააგიტაციო მასალის განთავსება აკრძალულია, და განსაზღვრონ ადგილები ან/და დადგან სტენდები სააგიტაციო მასალის გასაკრავად და გამოსაფენად. სტენდი იმ ზომის უნდა იყოს, რომ სააგიტაციო მასალის გამოფენისას ყველა საარჩევნო სუბიექტი თანაბარი პირობებით იყოს უზრუნველყოფილი. სააგიტაციო მასალის გასაკრავად და გამოსაფენად გამოყოფილი ადგილების ან/და დადგმული სტენდების შესახებ ინფორმაციას მუნიციპალიტეტის ორგანოები აქვეყნებენ არჩევნების დანიშვნიდან არაუგვიანეს 10 დღისა.
ვერაფერს ვერ იტყვი, კანონი თითქოსდა არეგულირებს ამ საკითხს და შესაბამისად არც სანერვიულო და საპრობლემო უნდა იყოს არაფერი.
თუმცა ყველამ კარგად ვიცით რა სურათიც გვაქვს რეალურად და პერმანენტულად.
ეს პრობლემა ჩვენი ყოველდღიურობის მუდმივი თანმდევი რომ არ იყოს, მინდა მივმართო იმ პირებს ვისაც ეხება ამ საკითხის დარეგულირება, რამოდენიმე შესწორება შეიტანონ წესებში და იმედი მაქვს, რომ საზოგადოებაც მომხრე იქნება მსგავსი ცვლილებების.

პირველი - კანონმა უნდა იკანონს და ყველა მუნიციპალიტეტის მერს მკაცრად მოეთხოვოს ერთიანი სადემონსტრაციო სტენდების განთავსება წინასაარჩევნოდ. მე პირადად მსგავსი სტენდი არასოდეს არ მინახავს, თუმცა ამას კანონი პირდაპირ ავალდებულებს მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობას. ანუ - დადგით ყველგან საარჩევნო სტენდები და თანაბრად გამოუყავით იქ ადგილი პარტიებს.
მეორე - კერძო შენობა-ნაგებობების, სამშენებლო მესერების და სხვა ობიექტების მეპატრონეებს იმ შემთხვევაში თუ ისინი ნებას დართავენ პოლიტიკურ პარტიებს მათ კუთვნილ ქონებაზე გააკრან საარჩევნო პლაკატები, დაეკისროთ ვალდებულება არჩევნების დამთავრებისთანავე უზრუნველყონ სააგიტაციო მასალისაგან გაწმინდონ აღნიშნული ფართები. წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ დაეკისროთ ადმინისტრაციული ჯარიმა, ვთქვათ 2000 ლარი.
ან ალტერნატიული წინადადება - საარჩევნო პლაკატის განთავსება გახდეს ფასიანი, ისე როგორც სატელევიზიო რეკლამის განთავსებაა ფასიანი ყველა მაუწყებელში, კეთილი ინებონ და პარტიებმაც გადაიხადონ ფული პლაკატების გასაკრავ ადილებში. თუ მეპატრონეს სურვილი აქვს უფულოდ დაუთმოს ფართი რომელიმე პარიტიას, მაშინ ეს მას ჩაეთვალოს არამატერიალურ შემოწირებულებაში, ხოლო ვალდებულება არჩევნების შემდეგ ფართის გაწმენდის შესახებ, ორივე შემთხვევაში დარჩეს ძალაში.
იმედი მაქვს, მსგავსი ცვლილებები შესაძლებელს გახდის, რომ არჩევნების პროცესი პარტიებისთვისაც თანაბარ პირობებში გაიმართოს, ხოლო არჩევნების მიმდინარეობის და მისი დამთავრების შემდეგაც ქალაქი ქალაქს გავდეს, დაბა დაბას და სოფელი სოფელს.
გოგი ლორთქიფანიძე



ავტომწარმოებლებს ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაყიდვების კუთხით შთამბეჭდავი 2025 წელი ჰქონდათ, მიუხედავად ისეთი სერიოზული დაბრკოლებებისა, როგორებიცაა მზარდი ფასები, მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და იმპორტირებულ მანქანებსა თუ ნაწილებზე დაწესებული ტარიფები.
წლის დასაწყისში თეთრმა სახლმა აშშ-ში ავტომობილების გაყიდვების 2.4%-იანი ზრდა ხაზგასმით აღნიშნა. მათი განცხადებით, ეს ინდუსტრიის საუკეთესო მაჩვენებელია 2019 წლის შემდეგ და ასევე დასტური იმისა, რომ მათ მიერ დაწესებულმა ტარიფებმა ავტომობილები არ გააძვირა.
ამის გათვალისწინებით, USA TODAY-ის გუნდმა შეისწავლა წამყვანი ავტომწარმოებლების გაყიდვების უახლესი ანგარიშები, რათა გაერკვია, ვის ჰქონდა საუკეთესო 2025 წელი ავტომობილების გაყიდვების კუთხით.
გთავაზობთ 10 ყველაზე გაყიდვად ავტობრენდს იმ მწარმოებლებს შორის, რომლებმაც 2025 წლის გაყიდვების სრული მონაცემები უკვე გამოაქვეყნეს:
2025 წელს "ჯენერალ მოტორსმა" (General Motors) 2.85 მილიონი ავტომობილი გაყიდა, ყველაზე გაყიდვადი მოდელები კი Chevrolet Silverado და GMC Sierra იყო. გამოქვეყნებულ პრესრელიზში კომპანიამ განაცხადა, რომ ის უკვე ზედიზედ მეექვსე წელია, ამერიკის ლიდერია სრული ზომის პიკაპების ბაზარზე, სადაც Silverado-მ და Sierra-მ ბოლო 20 წლის განმავლობაში საუკეთესო ჯამური გაყიდვები დააფიქსირეს.
რეიტინგში მეორე ადგილზეა "ტოიოტა" (Toyota) 2.5 მილიონი გაყიდული ერთეულით, საიდანაც ყველაზე პოპულარული მოდელი RAV4 იყო. როგორც კომპანიის ვიცე-პრეზიდენტმა აღნიშნა, იაპონური კომპანია "მადლიერია გასულ წელს ტოიოტას მომხმარებლების მზარდი გამოხმაურებისთვის, რაც ხელმისაწვდომობისა და არჩევანის მრავალფეროვნებისადმი, კომპანიის ღრმა ერთგულებას ასახავს".
მესამე ადგილს 2.1 მილიონი გაყიდვით "ფორდი" (Ford) იკავებს. ყველაზე პოპულარული ავტომობილი კი F-სერია იყო. "ფორდის" განცხადებით, მათი ბაზრის წილი წლის განმავლობაში 0.6 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა და 13.2%-ს მიაღწია, რაც მომხმარებელთა ფართო წრისთვის "ფორდის” მიზიდულობამ განაპირობა, კომპლექტაციებისა და ძრავების მრავალფეროვანი არჩევანის ხარჯზე".
ყველაზე პოპულარულ საავტომობილო ბრენდებს შორის მეოთხე ადგილზე "ტესლაა" (Tesla). მან 2025 წელს 1.6 მილიონი ავტომობილი გაყიდა, ყველაზე გაყიდვადი მოდელი კი Model Y იყო. ინვესტორებისთვის გაკეთებულ განცხადებაში Tesla-მ აღნიშნა, რომ კომპანიამ 2025 წელს 434 ათასი ავტომობილი აწარმოვა და 14.2 გიგავატ/საათი მოცულობის ენერგიის შემნახველი სისტემები დაამონტაჟა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია".
მეხუთე ადგილზე 1.4 მილიონი გაყიდვით "ჰონდა" (Honda) და მისი CR-V არიან. "ჰონდამ" პრესრელიზში განაცხადა, რომ 2025 წელი იყო "მათთვის საუკეთესო, 2021-ის შემდეგ, 0.5%-იანი წლიური ზრდით". კომპანიის თქმით, გაყიდვების ზრდა მიღწეულ იქნა "მიუხედავად ბაზრის პირობების ცვლილებისა და მიკროჩიპების დეფიციტისა, რამაც მე-4 კვარტალში მარაგების შემცირება გამოიწვია".
1.2-მილიონიანი გაყიდვები დააფიქსირა "სტელანტისმა" (Stellantis). მისი ყველაზე გაყიდვადი მანქანა კი Ram-ის სერიის მსუბუქი პიკაპი იყო. როგორც კომპანიამ განაცხადა, კვარტალურმა გაყიდვებმა და ბაზრის წილის ზრდამ აჩვენა, რომ აშშ-ში ბიზნესის გადატვირთვისთვის Stellantis-ი სწორ ნაბიჯებს დგამს.
ასევე საუკეთესო ხუთეულის მიღმა, მე-7 ადგილზე რჩება "ნისანი" (Nissan), 926 ათასი გაყიდვით და ბესტსელერი მოდელით - Nissan Rogue. "ნისანმა" პრესრელიზში აღნიშნა, რომ "კალენდარული წლის განმავლობაში გამორჩეული შედეგები აჩვენეს მისმა Kicks და Pathfinder ყველგანმავლებმა; რომელთა გაყიდვებმაც, თითოეულის ბაზარზე გამოჩენის შემდეგ, რეკორდულ მოცულობას მიაღწია.
"ჰიუნდაიმ" (Hyundai) 2025 წელს აშშ-ში 901 ათასი მანქანა გაყიდა. მათი ყველაზე გაყიდვადი მოდელი Tucson იყო. Hyundai-ს პრეზიდენტმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, განაცხადა, რომ კომპანია ზედიზედ მეხუთე წელია, რეკორდულ საცალო გაყიდვებს აფიქსირებს.
"კია" (Kia) და მისი Sportage ათეულში რჩებიან, გასულ წელს გაყიდული 852 ათასი ავტომობილით. პრესრელიზში "კიამ" აღნიშნა, რომ "საცალო გაყიდვები ზედიზედ მერვე წელია იზრდება.
ბოლო ადგილი "ფოლკსვაგენს" (Volkswagen) უკავია, აშშ-ში თითქმის 330 ათასი გაყიდვით. მათი ყველაზე გაყიდვადი ავტომობილი Volkswagen Tiguan იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ბრენდი ათეულში მოხვდა, "ფოლკსვაგენმა" პრესრელიზში განაცხადა, რომ 2025 წლის მეოთხე კვარტალის გაყიდვები 2024 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით, 19.8%-ით შემცირდა. კომპანიის ცნობით, მათ წელი 13%-იანი კლებით დაასრულეს.
შეიძლება ითქვას, რომ 2025 წელი ამერიკულ ავტობაზარზე სტაბილურობისა და "პრაგმატული არჩევანის" წელი იყო. მძღოლებმა უარი თქვეს ექსპერიმენტებზე და არჩევანი ნაცად, საიმედო ბრენდებსა და პრაქტიკულ ქროსოვერებზე შეაჩერეს. 2026 წლისთვის ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ჰიბრიდულ ავტომობილებზე მოთხოვნა კიდევ უფრო გაიზრდება, ხოლო ავტომწარმოებლებს, კონკურენციის შესანარჩუნებლად, ფასების პოლიტიკის გადახედვა მოუწევთ.
წყარო:https://bm.ge/n