USD 2.6938
EUR 3.1679
RUB 3.5984
თბილისი
გიორგი კობერიძე - სამი ფეთქებადი ზონა ბალკანეთში
თარიღი:  1995

რამდენიმე დღის წინ გავლენიან პოლიტიკურ ჟურნალ Foreign Affairs-ში დაიბეჭდა სტატია სახელად "რუსეთის მეორე ფრონტი ევროპაში"/Russia’s Second Front in Europe. სტატიაში საუბარი იყო იმ გამოწვევებზე, რისი განხორციელებაც რუსეთს სერბეთის ხელით შეუძლია ბალკანეთში. ამ სტატიამ კიდევ უფრო დიდი მნიშვნელობა მას შემდეგ შეიძინა, რაც გუშინ უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ მისი ინფორმაციით რუსეთი ბალკანეთში არეულობას ამზადებს. ეს კი უბრალო განცხადება არაა. ეს იყო მოწოდება მეტი ყურადღებისა და სიფრთხილისაკენ.

რეალურად სამი ფეთქებადი ზონა არსებობს ბალკანეთში:
1. სერბული რესპუბლიკა ბოსნიაში - ბოსნია ჰერცოგოვინას შიგნით არსებობს ცალკეული პოლიტიკური ერთეული სახელად სერბული რესპუბლიკა, რომელსაც პუტინის ახლო მოკავშირე მილორად დოდიკი მართავს. მან ჯერ კიდევ 2021 წლის დეკემბერში დააანონსა ბოსნიისაგან შესაძლო გამოყოფის საკითხი. დოდიკს თავისი პოლიციური და გასამხედროებული საკმაოდ ანგარიშგასაწევი ძალები ჰყავს, რომლებიც სერბეთის მიერ არიან ზურგგამაგრებული. ზოგიერთი შეფასებით სერბული ნაციონალიზმი ამ რესპუბლიკაში იმაზე მძლავრია, ვიდრე თავად სერბეთშიც კი. შესაბამისად, ეს ადგილი სერიოზული საფრთხის მატარებელია.
2. ჩრდილოეთ კოსოვო - კოსოვოს ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც სერბული უმრავლესობაა, საკმაოდ ცხელი შემოდგომა იყო. სროლები, პოლიციებზე თავდასხმები, სერბეთის ხელისუფლებასთან დაახლოებული სამხედრო დაჯგუფებების გადაადგილება, ადმინისტრაციულ საზღვართან სამხედროების მობილიზაცია და ასე შემდეგ - ეს ყველაფერი არასრული ჩამონათვალია, რაც ამ ტერიტორიაზე ხდება. სერბული უმრავლესობის რეგიონები კოსოვოში 2008 წლიდან წინააღმდეგობის მთავარ კერას წარმოადგენენ. ნატოს კონტინგენტი შემცირებულია რეგიონში. სერბეთის მხრიდან კი ნებისმიერი პირდაპირი თუ ირიბი აქტივობა მოსალოდნელია.
კოსოვოს 193 ქვეყნიდან 102 აღიარებს. თუმცა სერბეთში მის აღიარებაზე საუბარიც კი ზედმეტია და სამხედრო გზით მასზე (ან მის ნაწილზე მაინც) კონტროლის დაბრუნების იდეა კვლავ ცოცხალი და აქტუალურია.
3. მონტენეგრო რეგიონში მშვიდობიანობის ერთ-ერთი კარგი მაგალითი იყო, მაგრამ აქაც სწრაფად იცვლება სიტუაცია. ქვეყანაში თვითიდენტიფიცირებული სერბების რაოდენობა დაახლოებით 40%-მდეა. ქვეყანას არ აქვს ავტოკეფალია და რელიგიურად სერბეთზეა დამოკიდებული (გარდა სანაპირო მხარე კოტორისა, რომელშიც კათოლიკეები არიან უმრავლესობაში). 2017 წელს, სანამ ქვეყანა ნატოში შევიდოდა რუსებმა ქვეყანაში გადატრიალება სცადეს თუმცა მანამ განხორციელდა პრევენციული დაკავებები, სანამ გადატრიალება დაიწყებოდა. ამ საკითხზე დღემდე ბევრი უცნობი დეტალია. ახლა მონტენეგროს სერბეთთან შედარებით დამთბარი ურთიერთობების მქონე მთავრობა კი მართავს, მაგრამ სიტუაცია არაა მარტივი. ოპოზიცია (ყოფილი ხელისუფლება), რომელიც ანტი-სერბულ და ანტი-რუსულ პოზიციაზე დგას, უკიდურესად მწვავე დაპირისპირებაში იმყოფება ხელისუფლებასთანაც და სერბეთთან ქვეყნის მიყიდვაში სდებს ბრალს. იმ ფონზე, რომ სერბები ზოგიერთ რეგიონში უმრავლესობასაც კი წარმოადგენენ სიტუაცია არაა მარტივი.

როგორც არ უნდა იყოს, ბალკანეთს ევროპის აქილევსის ქუსლს უწოდებენ. იქ ერთ წერტილში სიტუაციის არევა შეიძლება სწრაფად მოედოს მთელს რეგიონს. ამით კი რუსეთი უფრო მეტად ამოისუნთქებს. ამიტომაა, რომ კიევის მხრიდან გაფრთხილება უყურადღებოდ არ იქნება დატოვებული.

მიყევით ბმულს - გიორგი კობერიძე

მსოფლიო
ირანი - ის ქვეყნები, რომლებსაც მტერი ირანზე თავდასხმისთვის გამოიყენებს, ნავთობის წარმოებას უნდა დაემშვიდობონ

ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის საჰაერო ძალების მეთაური ქვეყნის სამხრეთელ მეზობლებს აფრთხილებს, რომ თუ მათ ტერიტორიას ან ობიექტებს მტერი ირანზე თავდასხმისთვის გამოიყენებს, ისინი „ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში ნავთობის წარმოებას უნდა დაემშვიდობონ“, - ინფორმაციას CNN-ი ირანულ მედიაზე დაყრდნობით ავრცელებს.

მედიის ინფორმაციით, სამხედრო მეთაურმა ასევე განაცხადა, რომ ირანის „სამიზნეების სია“ გაფართოვდა და ის არა მხოლოდ სამხედრო ობიექტებს მოიცავს, არამედ ახლო აღმოსავლეთში, კერძოდ, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, საუდის არაბეთში, ქუვეითში, კატარსა და ბაჰრეინში, მდებარე ნავთობის მსხვილ საბადოებსა და ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებსაც.

ირანული მედია წერს, რომ სპარსეთის ყურის ზოგიერთმა ქვეყანამ ადრე „ირანის მტრებს მათი ტერიტორიის გამოყენების უფლება მისცა“ და თუ ისინი იგივეს ახლაც გააკეთებენ, მათი „ეკონომიკური სიცოცხლისუნარიანობა სერიოზული რისკის ქვეშ აღმოჩნდება“.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის