USD 2.6807
EUR 3.1782
RUB 3.4683
თბილისი
გიორგი კობერიძე - სამი ფეთქებადი ზონა ბალკანეთში
თარიღი:  1900

რამდენიმე დღის წინ გავლენიან პოლიტიკურ ჟურნალ Foreign Affairs-ში დაიბეჭდა სტატია სახელად "რუსეთის მეორე ფრონტი ევროპაში"/Russia’s Second Front in Europe. სტატიაში საუბარი იყო იმ გამოწვევებზე, რისი განხორციელებაც რუსეთს სერბეთის ხელით შეუძლია ბალკანეთში. ამ სტატიამ კიდევ უფრო დიდი მნიშვნელობა მას შემდეგ შეიძინა, რაც გუშინ უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ მისი ინფორმაციით რუსეთი ბალკანეთში არეულობას ამზადებს. ეს კი უბრალო განცხადება არაა. ეს იყო მოწოდება მეტი ყურადღებისა და სიფრთხილისაკენ.

რეალურად სამი ფეთქებადი ზონა არსებობს ბალკანეთში:
1. სერბული რესპუბლიკა ბოსნიაში - ბოსნია ჰერცოგოვინას შიგნით არსებობს ცალკეული პოლიტიკური ერთეული სახელად სერბული რესპუბლიკა, რომელსაც პუტინის ახლო მოკავშირე მილორად დოდიკი მართავს. მან ჯერ კიდევ 2021 წლის დეკემბერში დააანონსა ბოსნიისაგან შესაძლო გამოყოფის საკითხი. დოდიკს თავისი პოლიციური და გასამხედროებული საკმაოდ ანგარიშგასაწევი ძალები ჰყავს, რომლებიც სერბეთის მიერ არიან ზურგგამაგრებული. ზოგიერთი შეფასებით სერბული ნაციონალიზმი ამ რესპუბლიკაში იმაზე მძლავრია, ვიდრე თავად სერბეთშიც კი. შესაბამისად, ეს ადგილი სერიოზული საფრთხის მატარებელია.
2. ჩრდილოეთ კოსოვო - კოსოვოს ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც სერბული უმრავლესობაა, საკმაოდ ცხელი შემოდგომა იყო. სროლები, პოლიციებზე თავდასხმები, სერბეთის ხელისუფლებასთან დაახლოებული სამხედრო დაჯგუფებების გადაადგილება, ადმინისტრაციულ საზღვართან სამხედროების მობილიზაცია და ასე შემდეგ - ეს ყველაფერი არასრული ჩამონათვალია, რაც ამ ტერიტორიაზე ხდება. სერბული უმრავლესობის რეგიონები კოსოვოში 2008 წლიდან წინააღმდეგობის მთავარ კერას წარმოადგენენ. ნატოს კონტინგენტი შემცირებულია რეგიონში. სერბეთის მხრიდან კი ნებისმიერი პირდაპირი თუ ირიბი აქტივობა მოსალოდნელია.
კოსოვოს 193 ქვეყნიდან 102 აღიარებს. თუმცა სერბეთში მის აღიარებაზე საუბარიც კი ზედმეტია და სამხედრო გზით მასზე (ან მის ნაწილზე მაინც) კონტროლის დაბრუნების იდეა კვლავ ცოცხალი და აქტუალურია.
3. მონტენეგრო რეგიონში მშვიდობიანობის ერთ-ერთი კარგი მაგალითი იყო, მაგრამ აქაც სწრაფად იცვლება სიტუაცია. ქვეყანაში თვითიდენტიფიცირებული სერბების რაოდენობა დაახლოებით 40%-მდეა. ქვეყანას არ აქვს ავტოკეფალია და რელიგიურად სერბეთზეა დამოკიდებული (გარდა სანაპირო მხარე კოტორისა, რომელშიც კათოლიკეები არიან უმრავლესობაში). 2017 წელს, სანამ ქვეყანა ნატოში შევიდოდა რუსებმა ქვეყანაში გადატრიალება სცადეს თუმცა მანამ განხორციელდა პრევენციული დაკავებები, სანამ გადატრიალება დაიწყებოდა. ამ საკითხზე დღემდე ბევრი უცნობი დეტალია. ახლა მონტენეგროს სერბეთთან შედარებით დამთბარი ურთიერთობების მქონე მთავრობა კი მართავს, მაგრამ სიტუაცია არაა მარტივი. ოპოზიცია (ყოფილი ხელისუფლება), რომელიც ანტი-სერბულ და ანტი-რუსულ პოზიციაზე დგას, უკიდურესად მწვავე დაპირისპირებაში იმყოფება ხელისუფლებასთანაც და სერბეთთან ქვეყნის მიყიდვაში სდებს ბრალს. იმ ფონზე, რომ სერბები ზოგიერთ რეგიონში უმრავლესობასაც კი წარმოადგენენ სიტუაცია არაა მარტივი.

როგორც არ უნდა იყოს, ბალკანეთს ევროპის აქილევსის ქუსლს უწოდებენ. იქ ერთ წერტილში სიტუაციის არევა შეიძლება სწრაფად მოედოს მთელს რეგიონს. ამით კი რუსეთი უფრო მეტად ამოისუნთქებს. ამიტომაა, რომ კიევის მხრიდან გაფრთხილება უყურადღებოდ არ იქნება დატოვებული.

მიყევით ბმულს - გიორგი კობერიძე

მსოფლიო
ტრამპის “მშვიდობის საბჭოს” პირველი სხდომა 19 თებერვალს გაიმართება

ამერიკის შეერთებული შტატები “მშვიდობის საბჭოს” პირველი ოფიციალური სამიტისთვის ემზადება. პრეზიდენტ ტრამპის მიერ შექმნილი ახალი საერთაშორისო ორგანიზაციის პირველ სხდომას ვაშინგტონში მდებარე, ტრამპისვე სახელობის მშვიდობის ინსტიტუტი უმასპინძლებს.

არსებული ინფორმაციით, მას წევრი ქვეყნების უდიდესი ნაწილი, 20-ზე მეტი სახელმწიფოს ლიდერი დაესწრება. მათ შორის იქნებიან საუდის არაბეთის, თურქეთის, ეგვიპტის, კატარისა და ინდონეზიის წარმომადგენლები. ასევე სომხეთისა და აზერბაიჯანის მმართველები.

როგორც ირკვევა, პირველ სამიტზე პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ღაზას რეკონსტრუქციისთვის ფონდის შექმნას დააანონსებს და გამოაცხადებს, თუ როგორ დაკომპლექტდება ის “საერთაშორისო სტაბილიზაციის სამხედრო ძალა”, რომელიც ღაზას სექტორის საზღვარზე განლაგდება და უზრუნველყოფს, რომ ისრაელსა და ჰამასს შორის სამხედრო მოქმედებები აღარ განახლდეს.

ჯერჯერობით, უცნობია, ზუსტად რა რაოდენობის სამშვიდობოებს გაგზავნიან სახელმწიფოები, თუმცა ცნობილია, რომ ინდონეზიის კონტრიბუცია ამ მხრივ 8,000 ჯარისკაცი იქნება. რაც შეეხება ფინანსებს, პრეზიდენტი ტრამპი მოელის, რომ ღაზას სექტორის ხელახლა აღდგენისთვის წევრი სახელმწიფოებისაგან მილიარდობით დოლარს მოიზიდავს. შეგახსენებთ, “მშვიდობის საბჭოს” წევრობის საწევროს გადასახადი ერთ ქვეყანაზე $1 მილიარდია, თუმცა განსაზღვრული არ არის, ეს თანხა უნდა ჩაირიცხოს ერთიანად, თუ სხვადასხვა პროექტების ფარგლებში, მთელი წლის განმავლობაში. შესაბამისად, სავარაუდოა, რომ შტატების ლიდერი კოლეგებს ფონდში პირველადი ფინანსური კონტრიბუციის შეტანას სწორედ $1-მილიარდიანი ვალდებულების ფარგლებში სთხოვს.

რაც შეეხება ჰამასს, რომლის განიარაღებისა და ძალაუფლების ჩამორთმევის გარეშეც “მშვიდობის საბჭო” ღაზას სექტორის რეკონსტრუქციასა და ახალი ადმინისტრაციის სრულფასოვან მმართველობას ვერ უზრუნველჰყოფს, არსებული ინფორმაციით, მის ტერორისტებს საშუალება ექნებათ, სამშვიდობო ძალებს საკუთარი ნებით ჩააბარონ იარაღი და როგორც პალესტინის მშვიდობიანმა მცხოვრებლებმა, ისე განაგრძონ ცხოვრება. მათთვის, ვისაც ასეთ რეალობაში დარჩენა არ ენდომება, “მშვიდობის საბჭო” პარტნიორი ქვეყნების მეშვეობით ღაზას სექტორიდან გასვლაში დაეხმარება. შეგახსენებთ, ამჟამად ჰამასის ხელმძღვანელობის პოზიციაა, რომ ახალ ღაზაში დარჩენა და ჯარისკაცების საპოლიციო ძალებში გაწევრიანება სურთ, რათა იმ ბრძოლამ, რაც წლების განმავლობაში სექტორის დაცვისთვის გასწიეს, უკვალოდ არ ჩაიაროს. თუმცა როგორც ტრამპის ადმინისტრაცია, ისე ისრაელი ამ ფორმით ჰამასის ღაზაში დარჩენას კატეგორიულად ეწინააღმდეგებიან. სავარაუდოა, რომ შუამავალი სახელმწიფოები, რომლებიც “მშვიდობის საბჭოშიც” არიან წარმოდგენილი, 19 თებერვალს ამ საკითხზე აქტიურად იმსჯელებენ.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის