USD 2.7623
EUR 2.9816
RUB 3.2758
თბილისი
გიორგი კობერიძე - მაისის თვეში რუსეთ-უკრაინის ომში ფუნდამენტური ცვლილებებია
თარიღი:  

- აშშ თანხმდება უკრაინამ რუსეთის ტერიტორიაზე ამერიკული იარაღით მიიტანოს იერიშები. საუბარია საზღვრისპირა ოლქებზე. სამხედრო სამიზნეებია როგორც სამხედრო-სამრეწველო ობიექტები, ისე ბაზები და საწვრთნელი ცენტრები. არადა რუსეთი დასავლეთს ემუქრებოდა თუ მოხსნით უკრაინისათვის ამ შეზღუდვას ესკალაცია მოხდებაო. და რა ესკალაციაზეა საუბარი, ღიმილისმომგვრელია. ამაზე ხუმრობენ დასავლელი და უკრაინელი ანალიტიკოსები: რა, ნუთუ ომს დაიწყებს რუსეთიო?! იმ ომს რომელსაც ორ წელიწადზე მეტია იბრძვის და ვერ იგებსო?! მოსალოდნელია, რომ სამიზნეების განსაზღვრის შემდეგ რუსეთის ტერიტორიაზე იმაზე მეტი ცეცხლის კერა გაჩნდება, ვიდრე ეს ასობით უკრაინული დრონის სინქრონიზებული შეტევის შემდეგ ჩნდებოდა ხოლმე - დაახლოებით თვეში ერთხელ მაინც. ამაზე ლავროვმა განაცხადა "კიევში ომის პარტია ზისო". სამწუხაროდ, ნაცნობი რიტორიკაა.

- დიდი ბრიტანეთი მწვანე შუქს უნთებს უკრაინას მის მიერ გადაცემული იარაღი შეუზღუდავად გამოიყენოს რუსეთის ტერიტორიაზე, სამხედრო სამიზნეების წინააღმდეგ. ბრიტანეთის პოზიცია თავიდანვე ძალიან ღია და ხისტი იყო.
- შვედეთმა და უკრაინამ სამხედრო ხელშეკრულება გააფორმეს, რომლის მიხედვითაც მომდევნო ორი წელი უკრაინის აღჭურვასა და წვრთნაში შვედეთი აქტიურ მონაწილეობას მიიღებს. მსგავსი პროცესები იკვეთება ნორვეგია-უკრაინის ურთიერთობებშიც.
- უკრაინელებმა გამთენია კრასნოდარის ოლქში ნავთობტერმინალი დაბომბეს. გამოყენებული იყო უკრაინული წარმოების რაკეტები. დაბომბილი ნავთობბაზა ქერჩის (ყირიმის) ხიდთან, რუსეთის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ამ თვის განმავლობაში უკრაინელებმა რამდენჯერმე აწარმოეს დრონების გამოყენებით მასობრივი შეტევა რუსეთის ტერიტორიაზე. ზოგადად, ნავთობბაზები რუსეთის აქილევსის ქუსლია.
- რუსეთი ძალიან დიდი რაოდენობით საზღვაო ძალებს ათავსებს ყირიმის ხიდის სიახლოვეს. ამის საპასუხოდ უკრაინული წყლის დრონები კიდევ უფრო აქტიურად იწყებენ მოქმედებას. ბოლო 48 საათში ქერჩის სიახლოვეს, უკრაინულმა წყლის დრონებმა ოთხი რუსული სამხედრო ნავი ჩაძირეს.
- უკრაინელთა მიერ დაიბომბა თათარსტანი, რუსეთის ტერიტორია, სოფელი ვორონინოს სიახლოვეს მდებარე სამხედრო-ქიმიური საწარმო. ეს ტერიტორია საზღვრიდან დაახლოებით 1000 კილომეტრითაა დაშორებული.
- რუსების მცდელობა ხარკოვის ოლქში, სასაზღვრო რაიონებში გაფართოებული შეტევა ეწარმოებინათ ჩამოეშალათ უკრაინული თავდაცვა, მოცემულ ეტაპზე ჩიხშია შესული. არადა მაისის თვის დასაწყისში წარმოებული შეტევა ისეთ მოლოდინს ქმნიდა, თითქოს რუსეთს არამხოლოდ ინიციატივა, არამედ მაღალი სამხედრო მორალიც ჰქონდათ. პრესა შესაძლო მძიმე შედეგებზეც საუბრობდა უკრაინელთა მხრიდან. ამას ისიც ემატებოდა, რომ უკრაინელებს თავდაცვის ზღუდეები ისე არ ჰქონდათ მომზადებული, როგორც ფურცელზე. მაგრამ რუსული 50 ათასიანი დაჯგუფება საზღვრიდან 7 კილომეტრში გააჩერეს. რუსების მცდელობა სწრაფად აეღოთ ხარკოვის ოლქის სასაზღვრო ქალაქი ვოვჩანსკი არათუ არ გამოვიდა, არამედ ახლა უკრაინელების ხელშია ლოკალური კონტრშეტევა. საბრძოლო მოქმედებები ქალაქის ცენტრში მიმდინარეობს. რუსული მომარაგების კოლონებს კი უკრაინელები ბომბავენ.
როგორც ჩანს ხარკოვის ოპერაცია რუსეთის მხრიდან ომის ბედის მის სასარგებლოდ შემობრუნების ერთ-ერთი მცდელობა იყო. ამ ოპერაციის მიზანი არა მაინცდამაინც ქალაქი ხარკოვის დაკავება (ეს პროგრამა მაქსიმუმი და რუსებისათვის იდეალური სცენარი თუ იქნებოდა), არამედ დონეცკის ოლქიდან უკრაინული ძალების გადასროლა და იქ ფრონტის ჩამოშლის მცდელობა იყო. ახლა რუსები თავს იმართლებენ, სინამდვილეში ბუფერის შექმნა გვინდა ხარკოვის ოლქსა და რუსეთის ტერიტორიას შორისო.
ახლა რუსეთის ხელში მოქმედების ბევრი არჩევანი არ არის. თუმცა არსებობს სხვა საფრთხეებიც: ბელარუსიდან დარტყმის შანსი ბოლომდე არ მოხსნილა, ისევე როგორც უკრაინის სუმის ოლქში რუსეთის მხრიდან გარკვეული მოქმედებების საფრთხეც.
- ევროპაში მასობრივად მიმდინარეობს რუსი აგენტების გამოვლენა და დაკავება. ისინი ევროპის ტერიტორიაზე არამხოლოდ სადაზვერვო საქმიანობას ეწეოდნენ, არამედ დივერსიებსაც კი. სავარაუდოდ მათზეა რამდენიმე საწარმოს თუ საცავის დაწვა და განადგურება. ევროპული უსაფრთხოება რუსული დივერსიის წინააღმდეგ სრული სერიოზულობით ამოქმედდა. ეს მნიშვნელოვანი ცვლილებაა.
- დაიწყო მობილიზებული უკრაინელების მასობრივი წვრთნები. შემოდგომაზე უკრაინას დიდი სამხედრო შევსება ექნება, კარგად გაწვრთნილი სამხედროებით.

- პუტინი ჩინეთის იმედადაა. მისი პროპაგანდისტები იმით იყვნენ გახარებული, რომ ამბობდნენ, პუტინი და ჩინეთის პრეზიდენტი სი ძინ პინი ერთმანეთს ჩაეხუტნენო (პირდაპირი მნიშვნელობით). დიახ, ჩახუტებაზე აკეთებდნენ აქცენტს. ეს ნიშნავს, რომ ჩინეთი ბოლომდე დაუდგება რუსეთსო. კარგად იკვეთება თუ რამდენად სასოწარკვეთილ მდგომარეობაშია რუსეთი რომ ჩინეთის პრეზიდენტთან ჩახუტებაზე აკეთებს აქცენტს.

მიყევით ბმულს - გიორგი კობერიძე

კულტურა
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.