USD 2.8071
EUR 3.0151
RUB 3.3627
თბილისი
გიორგი ანთაძე - მინდა ქვეყანაში არსებული სიტუაციის ფონზე გარკვეული მოვლენების თანამიმდევრულობაზე გავაკეთო აქცენტი
თარიღი:  755
მეგობრებო და კოლეგებო,
მინდა ქვეყანაში არსებული სიტუაციის ფონზე გარკვეული მოვლენების თანამიმდევრულობაზე გავაკეთო აქცენტი.
როგორც წესი დღეს საქართველოში მიმდინარე პროცესების მსგავსი მოვლენების დროს ხალხის ყურადღება მიზანმიმართულად კონცენტრირებულია ისეთ საკითხებზე, რაც ერთი შეხედვით ბუნებრივად მთავარი თემაა, მაგრამ როგორ წესი, ძაღლის თავი სხვაგან არის. ანუ ვუყურებთ ინსტრუმენტს, ამ შემთხვევაში ეს არის კანონპროექტი „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“. მაგრამ სინამდვილეში ინსტრუმენტი ემსახურება უფრო დიდი მიზნების მიღწევას.
მოგეხსენებათ მთელი ჩემი პროფესიული ცხოვრება სწორედ თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში მაქვს გატარებული სხვადასხვა პოზიციებზე. შესაბამისად, რასაც ქვემოთ დავწერ ეს ჩემი პროფესიული დაკვირვებაა მხოლოდ, რომელიც ემყარება ჩემს გამოცდილებასა და საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების ინსტიტუტების მუშაობის პრაქტიკასა და მათი ფუნქციონირების ისტორიასაც. ამასთან თითოეული მოვლენის შესახებ ქვემოთ მოცემული იქნება ბმულებიც.
„ქართული ოცნების“ ბოლო პერიოდის რიტორიკიდან ნათლად ჩანს, რომ საუბარია სტრატეგიული კურსის ცვლილებაზე, რაც ჩემი აზრით, გზის ბოლოს გულისხმობს უარს ნატოსა და ევროკავშირზე და საქართველოში ე.წ. "სუვერენული დემოკრატიის" პროექტის რეალიზაციას. პრაქტიკაში ეს იქნება ახალი რეალობა, სადაც გვეყოლება ერთი მმართველი ძალა, ფეოდალი და მასზე დაქვემდებარებული ელიტები. დანარჩენი ქვეყანაში იქნება ამ სისტემის მომსახურე პერსონალი. საუბარი რაიმე სახის ევროპული დემოკრატიების თავისუფლების ხარისხზე ბუნებრივია ამდაგვარ რეალობაში წარმოუდგენელი იქნება. საბოლოო ნიშნით რუსეთი სამხრეთ კავკასიაზე საკვანძო გავლენის დამყარების შესაძლებლობას მიიღებს. თბილისი იყო, არის და იქნება კავკასიის გასაღები. ამ საფრთხეებზე ბექა კობახიძე მუდმივად საუბრობს.
ახლა გადავიდეთ მთავარზე.
რეალურად ჩვენ ახლა ვუყურებთ რუსეთის სადაზვერვო სამსახურების მიერ ორგანიზებულ და მომზადებულ სპეცოპერაციას. ხელწერაც კი ძალიან ჰგავს უკრაინაში გამოყენებულს. სცენაზე ტიტუშკებიც გამოჩნდნენ.
მოგეხსენებათ, საქართველოში ჩვენი თანამშრომლობა სტრატეგიულ პარტნიორებთან რამდენიმე უმნიშვნელოვანესი ინსტიტუტის მუშაობას ეფუძნება. ეს სამი ლოკომოტივი არის: თავდაცვის სამინისტრო, საგარეო საქმეთა სამინისტრო და მთავარი მომენტი - ჩვენი საგარეო დაზვერვის სამსახური და არა რომელიმე სხვა ინსტიტუტი. არავის წვლილს არ ვაკნინებ, უბრალოდ უმთავრესებზე ვსაუბრობ.
მერწმუნეთ, თავდაცვის სამინისტროსთან ერთად, თუ კი სადმე იყო დასავლეთის, კერძოდ აშშ-ს დახმარება ეს საგარეო დაზვერვის სამსახურია. მარტივად მიხვდებით შენობის არქიტექტურის ფოტოდანაც, რომლის მშენებლობა დაგეგმარებაშიც მათი დიდი წვლილია. ეს ინსტიტუტი უკრაინის ომის დაწყების დღიდან და მანამდეც, აქტიურად იყო საერთაშორისო სადაზვერვო თანამეგობრობის საქმიანობაში ჩართული, ისე როგორც ეგების დემოკრატიული ქვეყნების თანამეგობრობის წევრ სადაზვერვო სამსახურს. საერთაშორისო უსაფრთხოების სისტემაში ეს არის „ჯენტლმენთა კლუბი“ ამ სიტყვის ყველაზე კარგი გაგებით. ეს არის ინსტიტუტი რომელიც „ვაჭრობს“ მსოფლიოში ყველაზე ძვირფასი საქონლით - ინფორმაციით.
განვაგრძოთ.
აღნიშნული კანონის შინაარსზე და რისკებზე აღარ დავწერ, ბევრჯერ აიხსნა. კიდევ ერთხელ, წარმოვიდგინოთ ეს როგორც ინსტრუმენტი, რომელიც ემსახურება სტრატეგიული კურსის ცვლილებას.
რა ნაბიჯების გადადგმა ხდება კანონპროექტის ინიცირების პარალელურად?
მიმდინარე წლის 3 აპრილს ხდება კანონ პროექტის ხელახალი ინიცირება. https://1tv.ge/…/uckhouri-dafinansebis-gamchvirvalobastan…/
მეორე დღეს. პრემიერის დაპირების მიუხედავად, რომ არ იქნებოდა ცვლილებები, ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორობის განმახორციელებელი ორი ინსტიტუტიდან მეორე საკვანძოში, ხდება ერთადერთი საკადრო ცვლილება. (ჯანდაცვის მინისტრი აქ ცვლადი იყო, რომელიც სულ სხვა, შიდაპოლიტიკურ კონტექსტში შეიცვალა). ეს ცვლილება არის საქართველოს დაზვერვის სამსახურის, ანუ საგარეო დაზვერვის ხელმძღვანელის ცვლილება, რომელიც პირდაპირ პრემიერთან არის ანგარიშვალდებული. https://on.ge/story/128039-დაზვერვის-სამსახურის-უფროსი-შალვა-ლომიძე-სამსახურიდან-გაათავისუფლეს ისიც ვთქვათ, რომ ჩვენს ორგანიზაციას, ჯეოქეისს, მემორანდუმიც გვაქვს დაზვერვის სამსახურთან თანამშრომლობის შესახებ და აქტიური პროექტებიც გვქონდა. უკვე წარსულში. (ამიტომ, ვიცი რაზეც ვწერ და ვსაუბრობ). https://geocase.ge/…/jeoqeisisa-da-saqartvelos-dazvervis…
შეჯამებისკენ, რომ წავიდეთ, წლების განმავლობაში, მოხდა მიზანმიმართული დარტყმები ინსტიტუციების წინააღმდეგ, რომლის ბოლო აკორდი სწორედ საგარეო დაზვერვის სამსახურის უფროსის ცვლილება გახდა.
კიდევ რამ გამიმყარა ეს სურათი?
აშშ-ს საელჩოს გუშინდელმა განცხადებამ და ჩვენი საგარეო საქმეთა სამინისტროს პასუხმა მასზე.
უნდა ვიცოდეთ დიპლომატების მიერ ნათქვამ სიტყვებში კონტექსტისა და ქვეტექსტების ამოცნობა. სინამდვილეში, მე ასეთი განცხადება მინიშნებებით, ელჩის მხრიდან აქამდე არ მახსოვს.
ქალბატონი ელჩი, რობინ დანიგანი ამბოს, რომ „ ახლახან საქართველოს მთავრობის თანამდებობის პირები მივიწვიეთ აშშ-სთან სტრატეგიული პარტნიორობისა და დახმარების შესახებ საკითხის განსახილველად, სამწუხაროდ, ქართულმა მხარემ უარი თქვა მოწვევაზე“.
საგარეოს პასუხის მიხედვით, https://mfa.gov.ge/news - „.. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი აშშ-ში მიწვეულ იქნა დათქმით, რომ ვიზიტამდე საქართველოს პარლამენტს დროებით უნდა შეეჩერებინა „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონპროექტის განხილვა.
იმის გათვალისწინებით რომ ივლისში ნატოს ვაშინგტონის სამიტია, საუბარი შეიძლება ყოფილიყო საქართველოსთვის ახალი სტრატეგიული მნიშვნელობის ინიციატივების განხილვაზე, რაც სავარაუდოდ შეიძლება ეხებოდეს ნატოს მიმართულებით ქვეყნის შემდგომ ძირეულ პროგრესს. ანუ, რაღაც ისეთის განხილვა უნდა მომხდარიყო, რაც შეუქცევად პროცესებს დაუდებდა სათავეს და ყოვლად შეუთავსებელი იქნებოდა აღნიშნული კანონპროექტი ამ კონტექსტში, ამიტომ დადგა განხილვის შეჩერების პირობა და არა იმიტომ, რომ ცალ ფეხზე იდექითო.
როგორც იცით, ასეთი გადაწყვეტილებები არ მზადდება უცებ და მალე. სავარაუდოდ, ეს ინფორმაცია თვეებით ადრე ცნობილი გახდა რუსეთისთვისაც. ამიტომ, დაისვა კონკრეტული ამოცანა მომხდარიყო პროცესების ფორსირება და საქართველოს ნატოს მიმართულებით შემდგომი პროგრესის მორიგი საბოტაჟი.
პარტნიორების მხრიდან სულ არის განცხადებები, რომ პროგრესი ევროკავშირის მიმართულებით, ავტომატურად აისახება ნატოს მიმართულებაზეც. ახლა არის შესაძლებლობების ფანჯარა და ეს ფანჯარა ვაშინგტონში შეიძლება გახსნილიყო. ეს ნატოს გენ. მდივანმაც დაადასტურა თბილისში ბოლო ვიზიტის დროს. https://www.nato.int/cps/en/natohq/opinions_223793.htm… "And what you do to move towards EU membership goes hand in hand with efforts to become a full NATO Ally."
პედალირება კი მიდის ევროკავშირის საკითხების, მაგრამ ჩემი გონივრული ეჭვით, გნებავთ პროფესიული გუმანით, საუბარი უნდა ეხებოდეს სწორედ ნატოს და არა ევროკავშირს. იმიტომ, რომ ნატოში შეიძლება არა პროცედურული გადაწყვეტილებების მიღება, ვგულისხმობ არაა ნატოში ევროკავშირის მსგავსი სავალდებულო ეტაპების გავლის აუცილებლობა. მიუხედავად მაპის არსებობისა, შესაძლებელია გადახტომები. ეს ვნახეთ შვედეთისა და ფინეთის მაგალითზე. ევროკავშირში ისედაც სავარაუდოდ არ მიგვიღებენ ასეთი პროცესებით ამიტომ რიტორიკა რომ 2030-ში შევალთ ბოლია, ვერ შეხვალ ასე და პირდაპირ გვეუბნებიან.
რა იქნება შემდეგ იცით?
სავარაუდოდ არჩევნების მერე გაიხსნება დისკუსია: რუსეთთან რკინიგზის გახსნაზე, საქართველოს კონფედერაციულ მოწყობაზე (აფხაზეთი), ჩინეთის ნაკადების ანაკლიაში მიზიდვაზე და ა.შ. ანუ, ქვეყნის საგარეო პოლიტიკური ვექტორის რადიკალური ცვლილება. ამავე პროექტის შემზადება შესაძლოა ყოფილიყო ჩინეთთან სტრატეგიული თანამშრომლობის მოულოდნელი გაფორმება.
ამ ყველაფრის რეალიზაციის გზაზე სწორედ საგარეო დაზვერვა იყო ბოლო ინსტიტუტი, რომლის პოლიტიკური კონტროლის ქვეშ მოქცევაც იყო აუცილებელი.
ჯარში ინსტიტუციური თავისებურების გამო, მინისტრი ვინ იქნება, რა პოლიტიკა იქნება, რადიკალურად არ არის მნიშვნელოვანი. აპოლიტიკური ინსტიტუტია, სხვა თემებზე ფოკუსირებული, დიდია მოსახლეობაში მისი მხარდაჭერა და ა.შ. თუმცა აქვე ვახსენოთ, რომ საქართველოს თავდაცვის ძალების სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის უფროსის მოულოდნელი და გაუგებარი ცვლილებაც იყო გასული წლის გაზაფხულზე, თუ სწორედ მახსოვს მაისის თვეში. ასევე, წინა წლის ანალოგიური მოვლენებიდან მალევე.
ახლა კი მიდის სპეცოპერაცია საქართველოს სტრატეგიული კურსის ცვლილების უზრუნველსაყოფად, რომლის შინაარსზეც უკვე მინიშნებები 29 აპრილის მიტინგზეც იყო.
აი ეს არის, რაც მინდოდა თქვენთვის მეთქვა. ამიტომ არის ეს ბრძოლა საქართველოს თავისუფალი, დემოკრატიული სამყაროს სრულყოფილი წევრობისათვის, რომლის ალტერნატივა მოსკოვის გეოპოლიტიკურ ტყვეობაში დაბრუნებაა, რაც მცირე სახელმწიფოებისათვის, განსაკუთრებით მათი დემოკრატიული არსებობისათვის, ფუნდამენტურ საფრთხეებს შეიცავს და სხვა საუბრისა და ანალიზის თემაა.
დღეს კი ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორის - აშშ-ს პოზიცია და ნაბიჯები, ვინაიდან დღემდე ამ პარტნიორობის შედეგებით მოვდივართ ჩვენი პროგრესის თვალსაზრისით, როგორც ნატოს, ასევე ევროკავშირის მიმართულებით და რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, ვაშინგტონის მხრიდან ოკუპირებული ტერიტორიების არ აღიარების პოლიტიკის მხარდაჭერის კუთხით. ამიტომ მჯერა ეს სტრატეგიული თანამშრომლობა თავის სათქმელს აუცილებლად იტყვის.
(ფოტო ინტერნეტიდან, ყურადღებისთვის)
 
 
იურისტი, საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრი ეროვნული უსაფრთხოების სპეციალობით გიორგი ანთაძე ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორია. მონაწილეობა აქვს მიღებული 20-მდე პროფესიული კომპეტენციის ასამაღლებელ სასწავლო პროგრამასა და ტრენინგკურსში, რომლებიც ორგანიზებული იყო  ნატო-ს, ჯორჯ მარშალის სახელობის უსაფრთხოების კვლევის ევროპული ცენტრის, თბილისის ევრო-ატლანტიკურ სწავლებათა ცენტრის და სხვა ავტორიტეტული ორგანიზაციების მიერ. აქვს მუშაობის გამოცდილება საქართველოს პარლამენტის კვლევითი ცენტრში დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელად,  პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტში,  ანალიტიკურ ორგანიზაცია “ჯეოქეისში”. არის 24 პუბლიკაციის ავტორი.
მსოფლიო
ნატოს წევრ ფინეთის საზღვართან განლაგებული შეიარაღება კრემლმა უკრაინაში გადაიტანა

ფინეთისა და ნორვეგიის საზღვრის გასწვრივ განლაგებული სამხედრო გარნიზონები და სამხედრო ნაწილები თითქმის სრულად დაცარიელდა - ნატოს წევრი სახელმწიფოების საზღვრიდან შეიარაღება კრემლმა უკრაინაში გადაისროლა. 

ინფორმაციას ამის შესახებ სატელიტურ ფოტოებზე დაყრდნობით ფინეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელი ავრცელებს

"საშუალოდ, ფინეთის საზღვართან განთავსებული ჯარისკაცებისა და შეიარაღების 80% ამ დროისთვის უკრაინაშია გადასროლილი" - ამბობს გამოცემასთან საუბარში ფინური დაზვერვის მაღალჩინოსანი. 

სახმელეთო ნაწილების მოშიშვლების მიუხედავად, ფინური დაზვერვის ცნობით, ჯერჯერობით კვლავ მაღალ დონეზეა დაკომპლექტებული რუსეთის საჰაერო თავდაცვის, საჰაერო-კოსმოსური ძალებისა და ფლოტის ნაწილები საზღვრისპირა ტერიტორიაზე. 

ჯამურად, სახმელეთო ნაწილების კომპლექტაციის დონე რუსეთის ჩრდილოეთ ოლქებში, ფინური დაზვერვის ცნობით, 20%-ს არ აღემატება. ამ სამხედრო ნაწილებში ძირითადად წვევამდელები და მათი უშუალო მეთაურები რჩებიან, სხვები კი, უკვე თავდაცვის სამინისტროსთან გაფორმებული საკონტრაქტო სამსახურის ფარგლებში, უკრაინის ტერიტორიაზე იმყოფებიან. 

ნორვეგიის დაზვერვის სამსახურის 2024 წლის ანგარიშის ცნობით, 80%-ით არის შემცირებული რუსეთის სამხედრო ნაწილების პირადი შემადგენლობა კოლსკის ნახევარკუნძულზე, ხოლო, ძალების აღსადგენად რუსეთს, უკრაინაში ომის დასრულების შემდეგ, 3-5 წელი დასჭირდება. 

კონტექსტი 

2022 წლის სექტემბერში, გამოცემა Foreign Policy-ი საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით წერდა, რომ ფინეთისა და ნორვეგიის საზღვარზე რუსეთის სახმელეთო ჯარების კომპლექტაციის დონე არ აღემატებოდა 20%-ს, თუმცა, იმ დროს ფინეთი ჯერ კიდევ არ იყო ჩრდილო-ატლანტიკური ალიანსის წევრი. 

ფინეთის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ მოპოვებული სატელიტური ფოტოები რამდენიმე მნიშვნელოვან ცვლილებაზე მეტყველებს: 

  • პეტროზავოდსკში სამხედრო ტექნიკის ბაზაზე აშენდა ჯავშანტექნიკის სარემონტო საამქრო, რომელსაც ერთდროულად 50-მდე ჯავშანტრანსპორტიორის რემონტი შეუძლია;
  • დასახლება შუიში, რომელშიც უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებამდე 200 ერთეული ჯავშანტექნიკა იყო განთავსებული, საარტილერიო დანადგარებთან და სატვირთო ავტომობილებთან ერთად ამ დროისთვის სრულად დაცარიელებულია; 
  • ფინეთის საზღვრის მახლობლად მდებარე კამენკაში, მიმდინარე წლის აპრილიდან, მოზრდილი კარვების ქალაქი გამოჩნდა, რომელიც 2000-მდე ჯარისკაცისთვისაა გათვლილი - ფინელი ანალიტიკოსების აზრით, ეს რუსეთის მობილიზებული მოქალაქეების ერთ-ერთი საწვრთნელი ბაზაა; 
  • გასული წლის აგვისტოში, პსკოვის სამხედრო აეროდრომზე უკრაინის მასირებული დრონების იერიშის შემდეგ, რუსეთი იძულებული გახდა ობიექტიდან 21 სატრანსპორტო თვითმფრინავი გადაეყვანა; 

მიმდინარე წლის მარტში, ვლადიმირ პუტინმა, ლენინგრადის სამხედრო ოლქის ხელახალი შექმნის შესახებ გამოაცხადა. პუტინის თქმით, უნდა შეიქმნას ახალი სამხედრო ბრიგადები და კორპუსები, რომლებიც პრობლემას შეუქმნიან ფინეთსა და შვედეთს. ამ სამხედრო ოლქის მეთაურად კი, გენერალი ალექსანდრ ლაპინი დაინიშნა. სწორედ, ლაპინი მეთაურობდა რუსულ დანაყოფებს 2022 წლის შემოდგომაზე უკრაინის შეიარაღებული ძალების ელვისებური კონტრიერიშის დროს ხარკივის ოლქში. 

დასავლელი სამხედრო ანალიტიკოსების ცნობით, ამ დროისთვის ლენინგრადის სამხედრო ოლქში შემავალი დანაყოფები ძირითადად ხარკივის ოლქში მიმდინარე იერიშში მონაწილეობენ, რომელიც რუსეთის საოკუპაციო არმიამ 10 მაისს დაიწყო. 

წყარო:https://realpolitika.ge/

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.