USD 2.6593
EUR 3.0723
RUB 3.6969
Тбилиси
ევროპელებისა და აფრიკელების დახასიათებები შუა საუკუნეების ქართულ წყაროებში (ზაზა ფანასკერტელი)
дата:  

ევროპელებისა და აფრიკელების დახასიათებები შუა საუკუნეების ქართულ წყაროებში, არსებობს ასეთი რამეც, ბოლოში ამერიკელებზეცაა რაღაც, საოცარი ტექსტებია !

დიდი ქართველი მკურნალი, ზაზა ფანასკერტელი:
,,ეთიოპელები და ზანგები სიცხეს მიჩვეული არიან და მზე არ სწყინთ, მაგრამ თუ სიცივე ეცემათ, ავად ხდებიან, და ვინც სიცივეს მიჩვეულია, როგორც რუსები, სიაყალბელები და ბულგარელები, ზომაზე მეტ სიცივეს უძლებენ, მაგრამ როცა ცხელი ჰაერი ეცემათ, ავადდებიან.
ზანგთა სიშავე მათი ქვეყნის სიმხურვალის მოწმობაა. ზანგებს ყმაწვილური ხასიათი აქვთ".
საინტერესოა, რომ ზანგთა სილაღესა და ბავშვურობაზე მიუთითებს ჩახრუხაძეც მე-12 საუკუნეში.
რაც შეეხება ევროპას, ფანასკერტელი აგრძელებს:
,,გრილი და ნოტიო მხარეა, კაცნი მწყაზარნი (მშვენიერნი), გრძელი და ნაზი თმებით, ხასიათი სევდიანი აქვთ".
ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილი, ახალქართული პერიფრაზით.
,,ჩავჯექ ხომალდში, ზღვას გაველ, ფრანგის ქვეყნები ვნახეო..."
ხალხური
აბა ვნახოთ, რა იხილა შუა საუკუნეების ქართველმა მეზღვაურმა ფრანგის ქვეყნებში...
,,ვარანგნი (ვიკინგები) - კაცნი მძლენი და მრავლის შემძლენი"
იხ. ამ ეთნონიმის მნიშვნელობა ძველ ქართულ ლექსიკონში.
ვიკინგებთან შედარებით, ფ რ ა ნ გ ე ბ ი ქართველებს ნაკლებად მასკულინური მოსჩვენებიათ, რადგანაც სიტყვა ბრანჯიას ანუ პრანჭიას ფუძე სწორედ ფრანგთა ძველი ქართული ეთნონიმი ბრანჯია. (იხილეთ ოდერიკ ვიტალისის ცნობა ბრეტონ გაიმარის რაინდების მიერ კავკასიაში ფრანგული მოდის შემოტანის შესახებ და ეს მოვლენა უფრო იოლი აღსაქმელი გახდება).
დავით აღმაშენებლის მოძღვარი არსენი ფრანგებს ამგვარად მოიხსენიებს: „ერნი იგი ურიცხუნი ბრანგთანი – ნათესავნი დიდნი”.
არსენის ეპოქაში, XI-XII საუკუნეებში ევროპის მოსახლეობის ძალიან დიდი ნაწილი სწორედ საფრანგეთზე მოდიოდა, დაახლოებით 15 მილიონზე მეტი, რაც უზარ­მაზარი რიცხვია, მით უმეტეს ამ ეპოქისათვის, ამიტომ არსენს სავსებით სწორი ინფორმაცია აქვს, როდესაც ფრანგებს „ურიცხვს” და „დიდ ნათესავს” უწოდებს.
ამგვარად, ქართველისთვის ვიკინგები კაცნი მძლენი და მრავლის შემძლენი არიან, ურიცხვნი და დიდნი ნათესავნი ფრანგნი პრანჭიები, ზანგები კი ინფანტილურები, ბავშვურები.
ცალკე უნდა შევეხოთ ბერძნებს, თუ ფრანგები მხოლოდ პრანჭიობაში იყვენენ ბრალდებული, მაგრამ ომში კი ნაქები, ბერძნებს ქართველები პირდაპირ ფემინურ, დადედლებულ კაცებად მიიჩნევდნენ, ნიკოლაოზ კათალიკოსი მე-12 საუკუნეში მათზე წერდა, რომ ბერძნებს დედალი და ლბილი ბუნება აქვთ, ამასვე იმეორებს მისი თანამედროვე უილიამ ტირელი (Effeminatus, Moles), სამაგიეროდ, საზღვაო ბრძოლებში ბერძენთა ძლიერებას ქართველები კარგად ხედავდნენ, იხ. ჯუანშერთან ბერძენთა ,,სიმარჯუე ზღუათა შინა ნავებისაი".
აქვე აუცილებლად უნდა ვახსენოთ ჩვენი ეკლესიის ყველაზე დიდი მასწავლებლის -გიორგი მთაწმინდელის შეხედულება, რომ დასავლეთ ევროპელებმა მოციქულთა რწმენა ყველაზე უმწიკვლოდ შეინახეს, ამ თვალსაზრისს იზიარებენ სხვა ქართველი მოძღვრებიც, ათონის მთაზე ქართველი და იტალიელი ბერები ღამეებს ათევენ საუბარსა და კულტურულ ურთიერთგაცვლაში, ქართველებს სურთ სულიერი თანამშრომლობა ევროპასთან, აღიარება ევროპისგან, ამ სულისკვეთებითაა ნაწერი შემდეგი დიდებული ტექსტიც:
,,ბრწყინვალედ დღესასწაულობს ჰრომი, ევროპი და ყოველი სოფელი დასავლისაჲ ქადაგებს ღუაწლთა შენთა სანატრელო ილარიონ და იშუებენ საჴსენებელსა შენსა ღირსო"
ილარიონ ქართველისადმი მიძღვნილი ძველქართული საგალობელი
Greatly celebrated Rome, Europe and the whole West preaches on your merits Blessed Hilarion and rejoices in your commemoration day, worty
Old Georgian hymn of St. Hilarion Georgian
ლაშა-გიორგის სიტყვა დარბაზს:
,,მამაცი ფრანგები სამყაროს ბოლოდან მოდიან, რათა უფლის საფლავისთვის იომონ, ჩვენ კი, ვისთვისაც ეს უფრო იოლია, არ ვაკეთებთ ამას".
ვინსენტ დე ბოვე
ფრანგული წყაროები რომ არ ტყუიან, ჩანს ზაით ად დინის ცნობიდან:
რუმის სულთან ქაიხუსრევის სამხედრო სამსახურში მყოფი ფარადავლა თორელი, შალვა ახალციხელის ვაჟი,
თურქ სარდლებზე სულთანს მიუთითებდა: ,,ესენი ლაჩრები არიან, მიბოძე ქართველები და ფრანგები და მე შევებმები მონღოლებს"
,,ქართველები მეუბნებოდნენ, რომ ფრანგების ეშინიათ მთელ ცისქვეშეთში, მათ შორის მონღოლებსაც"
სიმონ დე სან კვენტინი
,,ქართველებში არსებობს სიმღერა, რომელიც ფრანგი რაინდების დიდებაზე მღერის"
ბიუსბეკი
,,ქართველმა მღვდლებმა მითხრეს, რომ მათ ქვეყანაში არსებობდა წინასწარმეტყველება, რომ ფრანგები უნდა მოსულიყვნენ მათი ქვეყნის სახსნელად, მათ წინაპრებს ეს წინასწარმეტყველება გაულექსავთ. ქართველმა მღვდლებმა რამოდენიმეჯერ იგალობეს ის ჩემთან."
პავლე მარია ფაიანცელი
იოანე ბატონიშვილი კი ამერიკაზე წერს:

,,მცხოვრებნი ამერიკასა შინა განიყოფებიან ხუთგვარად - ესე იგი თვით ბუნებითვე ამერიკელნი (ანუ ინდიელები, ბ. ჭ.), შობილნი მუნვე, ევროპიელნი, კროილნი შობილნი ევროპელთა და ამერიკელთა შეუღლებით, ნეღრ მოსრულნი აფრიკით, მულატნი - შობილნი თეთრის სახის ადამიანთაგან".

მიყევიტ ბმულს - ბექა ჭიჭინაძე

общество
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ „ლამპარის“ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებენ სკოლა-ლიცეუმის დირექციაში.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати