USD 3.3073
EUR 3.9215
RUB 4.3481
თბილისი
ემზარ ხვიჩია - ქართული „გორდიას კვანძი“
თარიღი : 11.16.2020 15:47  81

საკომუნიკაციო (საინფორმაციო და სატრანსპორტო) ტექნოლოგიების საფუძველზე განვითარებულ ეკონომიკური ინტეგრაციის ტენდენციის გაღრმავების თანამედროვე პირობებში, ჩვენი პლანეტის ნებისმიერი რეგიონი გლობალური გეოპოლიტიკური ძალების სტრატეგიული დაპირისპირების ასპარეზად არის ქცეული. ეს დაპირისპირება ღია და გაჭიანურებულ სამხედრო კონფლიქტშია გადაზრდილი არაერთ სახელმწიფოში, მათ შორის, პირველ რიგში უნდა დასახელდეს საქართველო. 

ეს წერილი ეძღვნება იმ გარემოების წარმოჩენას, რომ დღეს საქართველოზე ზემოქმედი გარეგანი მრავალპოლარული დესტრუქციული ზეწოლის უმძიმესი წნეხის მოხსნა ქართველი ერისთვის, განვითრების გზის გახსნა აქამდე ცნობილი შეხედულებების, ბოლო დრომდე არსებული მეცნიერული ცოდნის საფუძველზე ვერ მოხერხდება. ქართველი ერის საარსებო პრობლემა ერთ-ერთია თანამედროვე მსოფლიოს იმ მრავალრიცხოვან პრობლემათა შორის, რომელთა გადაჭრა ფუნდამენტური მეცნიერული სიახლეების გარეშე შეუძლებელია (თავად ამგვარ სიახლეს მიეძღვნება მორიგი წერილი).

მსოფლიოს თანამდეროვე პრობლემების მთავარი წყაროა მცდარი წარმოდგენა იმის შესახებ, რომ თითეულ ერს (მეტ ნაკლები ასაკის ისტორიულ საზოგადოებრივ ერთობას), საზოგადოდ, მისი არსებობით დაინტერესებული არავინ მოეპოვება თავისივე თავის გარდა და ამდენად, თავის არსებობის გარანტად დედამიწაზე მოცემულ საარსებო (სასიცოცხლო და სამრეწველო) რესურსების სულ უფრო და უფრო მეტ წილზე კონტროლის დამყარებაა დასახული, საარსებო რესურსებზე საკუთარი მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად და ამ რესურსებით სარგებლობაზე კონტროლით სხვა ერების გაძლიერების აღსაკვეთად. 

სხვაგვარდ რომ ვთქვათ, თანამედროვე ეტაპზე (და ასე იყო ისტორიის დასაბამიდან დღემდე) საერთაშორისო ურთიერთობათა სფეროში გაბატონებულია „საარსებო რესურსების დატაცების სტრატეგია“ ანუ, შეუჩერებელი შეტევითი ქცევის სტრატეგია. ამ, იმპერიათა წარმომშობი სტრატეგიის გამოვლინებად შეიძლება დასახელდეს: მსოფლო პროლეტარული რევოლუციის ბოლშევიკური (ტროცკისტული) იდეა, ფაშიზმი, ისლამური ფუნდამენტალიზმი და, თვით, თანამედროვე მსოფლიოში გლობალიზმის სახელით ცნობილი ფენომენიც, რომელსაც მისი ხასითის გათვალისწინებით „ეკონომიკური მოდუსის გლობალიზმი“ უნდა ეწოდოს (ჩვენ მას ამ სახელით მოვიხსენიებთ): ეკონომიკური მოდუსის გლობალიზმი, როგორც თავისუფალი საბაზრო ურთიერთობების ინსტიტუტზე დამყარებულ ღირებულებათა სისტემის, ამერიკული კულტურის ნიმუშით და ამერიკელი ერის ძალით, მთელს მსოფლიოზე განფენისკენ მისწრაფება, სწორედ, მისი ამ მნიშვნელობის საფუძველზე აწყდება დღითიდღე მზარდ წინააღმდეგობას, სხვა ერთა თავდაცვითი რეაქციის გამოხატულებად.

საარსებო რესურსების დატაცების სტრატეგიის ბატონობის ასახვაა საერთაშორისო ურთიერთობათა თანამედროვე პრაქტიკაში ორმაგი სტანდარტის სინდრომის, საბოტაჟის, დემოგრაფიული შეჯიბრის და ეთნოწმენდის, ომის, ტერორიზმის და ექსტრემიზმის სხვა ნაირსახეობების, ბიოსფეროს რესურსების უზომოდ ფლანგვის და ისტორიულ საზოგადოებრივ ერთობათა თუ უფრო მცირე საზოგადოებრივ ერთეულთა და თვით ცალკეულ პირთა ქცევის სხვა დესტრუქციული მოდუსების საყოველთაო ნორმად ქცეულობა. ამ, აგრესიული (შეუჩერებელი შეტევითი ქცევის) სტრატეგიის კარნახით სახელმწიფოთა თუ სხვა საზოგადოებრივ ერთეულთა შეკავშირება, მხოლოდ, საერთო მტრის პირისპირ და მხოლოდ დროებით ხდება შესაძლებელი. ამის მაგალითია დასავლეთ ევროპისა და ამერიკის სამხედრო-პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ერთიანობაში განხეთქილების განვითარების პროცესი, რაც საბჭოთა კავშირის დაშლით, მათი საერთო საფრთხის მოხსნამ (შეურიგებელი იდეური ანტაგონიზმის გაუქმებამ) განაპირობა.

თანამედროვე მსოფლიოში, ამერიკელმა ერმა მიაღწია ისეთ მდგომარეობას, რომელიც, საარსებო რესურსების დატაცების სტრატეგიით საბოლოო გამარჯვების (ადამიანისთვის ხელმისაწვდომ საარსებო რესურსების უდიდესი ნაწილის ერთი ერის კონტროლქვეშ მოქცევის) მდგომარეობასთან მიახლოებად მოიაზრება. ამ შეფასებას იზიარებენ როგორც ამერიკული (აშშ-ს) ფინანსურ-პოლიტიკური ელიტის წარმომადგენლები, ასევე, თანამედროვე გლობალისტური მოძრაობის ინიციატორებიც და მოწინააღმდეგეებიც მთელს მსოფლიოში. 

ამერიკის სტატუსის ამგვარი შეფასება, აღნიშნული სტრატეგიის კარნახით, თანამედროვე გლობალიზმისთვის სადღეისო ამოცანად სახავს აზიის მთელს სივრცეზე ამერიკის კონტროლის დამყარებას. საამისოდ საუკეთესო საშუალებაა “დიდი თურანის იდეის” (თურქულენოვანი სამყაროს კონსოლიდაციის პროცესის) რეაქტუალიზაცია, როგორც ირანულ და არაბულ სამყაროთა წინააღმდეგ მიმართული და ანტიამერიკული ისლამური ფრონტის ერთიანობის ჩამშლელი გეოპოლიტიკური ფაქტორი, რომელის გამოყენებაც შეიძლება, ამასთანავე, როგორც რუსეთის შინაგანი დესტაბილიზაციისთვის, ასევე, უიღურული სეპარატიზმის გათვალისწინებით, გამომფიტავ კონფლიქტში ჩინეთის ჩათრევისთვის. ამ პოტენციის აქტუალიზაციისთვის აუცილებელია მცირეაზიასა და შუააზიას შორის თავისუფალი სატრანზიტო დერეფნის გახსნა, რაც მიღწევადია საქართველოს თავისუფალ ეკონომიკურ ზონად გადაქცევით („სინგაპურიზაციით“). სწორედ, ეს არის, ისტორიის მიმდინარე ეტაპზე, საქართველოს სახელმწიფოზე გარეგანი ძალების ზემოქმედების საზრისის განმსაზღვრელი გარემოება. 

ამ პროექტის რეალიზაციაში ამერიკის პოლიტიკის მესვეურებმა, გარკვეულწილად, რუსეთის ჩათრევაც მოახერხეს, როგორც ეს საქართველოში 2003 წლის „ვარდების რევოლუციის“ სახელით ცნობილი მოვლენების ინიცირებაში რუსეთის და ამერიკის თანამშრომლობამ აჩვენა. ამის საფუძვლად, როგორც მოვლენების შემდგომმა განვითარებამ გამოავლინა, გამოყენებულ იქნა ამერიკის მიერ, საქართველოს სტრატეგიული რესურსებისა და სტრატეგიული ეკონომიკური ობიექტების პირველადი შესყიდვის ექსკლუზიური უფლების, ფაქტობრივად, რუსეთისთვის მინიჭება (ამერიკა ხაზგასმით იკავებს თავს საქართველოში სტრატეგიული მნიშვნელობის მქონე ეკონომიკური ობიექტების შესყიდვისგან, ყველა მნიშვნელოვან ობიექტს რუსეთი ეუფლება). ამით აიხსნება აჭარის იოლად „დათმობა“ რუსეთის მიერ. 

ამერიკული პოლიტიკის მესვეურები დარწმუნებულნი არიან „ამერიკული“ ღირებულებათა სისტემის („ამერიკანიზმის“) უპირატესობაში და, ამდენად, უნდა ვიგულისხმოთ, რომ საქართველოს ამგვარად „დათმობით“, ისინი იმედოვნებენ, აქ, ამ ღირებულებათა სისტემის თვითონ რუსეთზე და წინააზია-შუააზიაზე გასავრცელებლად პლაცდარმის ჩამოყალიბებას, ჩინური გავლენის ზრდისგან აზიის სივრცის დაცვისა და მისი დასაკუთრებისთვის წინაპირობების მოსამზადებლად. 

რუსეთ-ამერიკის საეტაპო „გარიგების“ არსებობის ფაქტი გამოამჟღავნა საქართველოს „რევოლუციური“ ხელისუფლების პარიტეტის პრინციპზე დაფუძნებულობის ფაქტმაც – პრემიერ-მინისტრ ჟვანიას გუნდი, როგორც რუსეთის ინტერესების ლობი, და პრეზიდენტ საკაშვილის გუნდი, როგორც ამერიკის ინტერესების ლობი, თანაბრად ინაწილებდნენ გავლენის ბერკეტებს რუსეთ-ამერიკის შეთანხმების შესაბამისად (შევნიშნავთ, რომ ლობის ინსტიტუტი ამერიკული პოლიტიკური სისტემის ელემენტია, ამდენად ხელისუფალთა გუნდის ასე დანაწევრება ამერიკულ ღირებულებათა სისტემისთვის დამახასიათებელი მომენტია და საქართველოს „სინგაპურიზაციის“ პროგრამას არ ეწინააღმდეგება. ასე რომ პრემიერმინისტრი ჟვანია, მისი აღნიშნული სტატუსის გათვალისწინებით, მაინც დასახელებული გლობალისტური პროგრამის მონაწილედ რჩებოდა). 

გლობალისტების ამ პროგრამის რეალიზაციაში მონაწილეობა რუსეთმა პრეზიდენტ შევარდნაძის ხელისუფლებისგან ჩამოშორების პროცესის მხარდაჭერით დაიწყო. ხელისუფლების ცვლისთვის ქართული საზოგადოების განწყობა 1998 წლიდან შეთანხმებულად მოქმედი დასახელებული გარეგანი ძალებითა და საქართველოს შიგნით არსებული მათი გავლენის ჯგუფებით ორგანიზებულ, სრული სტაგნაციის კამპანიის შედეგად მოხერხდა. ფაქტობრივად ეს იყო საქართველოს მსოფლიო პოლიტიკის სუბიექტის (თუმცა კი მეტად შევიწროებულის, მაგრამ – მაინც სუბიექტის) სტატუსიდან მსოფლიო პოლიტიკის ობიექტის (თუმცა კი მეტად აქტუალურის, მაგრამ – მაინც ობიექტის) სტატუსში ჩამოქვეითება. პრეზიდენტ შევარდნაძისეული დროის მოგების სტრატეგია, რისი პროდუქტიც საქართველოს შიგნით კონფლიქტების კონსერვაცია, ბაქო-თბილისი-სუფსა და ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენების პროექტების რეალიზაცია იყო და ამერიკა-რუსეთის ინტერესთა კონფლიქტის აქტუალიზაციის რესურსს ქმნიდა, საქართველოს გლობალური პოლიტიკის სუბიექტის სტატუსში პოზიციების განმტკიცებას უქადდა, სწორედ, ამან უბიძგა, საარსებო რესურსების დატაცების სტრატეგიის კარნახით მოქმედ, რუსეთისა და ამერიკის სახელმწიფოთა მესვეურებს მოენახათ საერთო პოზიცია საქართველოს მიმართ.

საარსებო რესურსების დატაცების სტრატეგიის ბატონობის პირობებში, ამერიკა-რუსეთის ეს შეთანხმება, მხოლოდ, საეტაპო შეთანხმება შეიძლებოდა ყოფილიყო და, მართლაც, რუსეთი, ისე როგორც ამერიკა, აგრძელებს მისთვის სასარგებლოდ სიტუაციის შეცვლის მცდელობას. რუსეთის მესვეურთა მიერ საქართველოს სატრანზიტო პოტენციის აქტუალიზაციასთან დაკავშირებულ, რუსეთისთვის საარსებო საფრთხის სწორად შეფასების ასახვაა კავკასიისა და შუააზიის ქვეყნებში დიქტატურების, როგორც ანტიპანთურქისტული ფაქტორის, ჩამოყალიბების ტენდენციების ხელშემწყობია რუსეთის მიერ. მის მიმართ განხორციელებული, აღნიშნული, დათმობების წყალობით, რუსეთი თანდათან იმტკიცებს პოზიციებს საქართველოშიც, აქ თავისუფალი ეკონომიკური სივრცის ფორმირებას კი, კვლავაც ეწინააღმდეგება. 

მაგრამ, რაც უფრო ცხადი ხდება რუსეთის გავლენის ზრდის შედეგად საქართველოს სივრცის მის მიერ ცალმხრივად გაკონტროლების (ანუ აღნიშნული სტრატეგიული მიზნებისთვის გამოსაყენებლად საქართველოს გავლით ტრანსკავკასიური სატრანზიტო დერეფნის ამოქმედების არდაშვების) შესაძლებლობა, მით უფრო გამოიკვეთება თურქულენოვანი სამყაროს (დიდი თურანის იდეის მომხრე ძალების) არმენიის წინაშე დათმობებისთვის განწყობა, რაც ტრანსკავკასიური სატრანზიტო დერეფნის არმენიაზე გავლით გახსნის წინაპირობაა. იგულისხმება ყარაბაღზე არმენიის კონტროლის დაკანონება, მისი ტერიტორიის გავლით შუააზიასთან თურქეთის შეუზღუდველი კომუნიკაციის არხის ამოქმედების სანაცვლოდ. აზერბაიჯანი მისი დათმობის სანაცვლოდ მიიღებს პოლიტიკურ და ეკონმიკურ კომპენსაციას თურქული სამყაროს კონფედერაციის დედაქალაქად ბაქოს გადაქცევით (აზერბაიჯანმა XX საუკუნის ათიანი წლების ბოლოს გადადგა მზგავსი ნაბიჯი, თურქული სამყაროს ინტერესების სახელით, როდესაც თურქეთის დასახმარებლად საზღვარი გაუხსნა წითელ არმიას. მაშინ, კონპენსაციის სახით კავკასიის საკითხზე რუსეთ-თურქეთის შეთანხმების პირობის მიხედვით, მას გადაეცა ზაქათალის, ნახჭევანის და ყარაბაღის ოლქები).

მდგომარეობის სწორად შეფასებისთვის უნდა გავითვალისწინოთ ევროპის წამყვანი ქვეყნების ინტერესების გავლენაც. ევროპის წამყვანი ქვეყნების მესვეურები ტრანსკავკასიურ სატრანზიტო დერეფანს ენერგომატარებლების რუსეთის გვერდის ავლით მიღების გზად და, ამდენად, ენერგეტიკული უსაფრთხოების განმსაზღვრელ ფაქტორად განიხილავენ, რაც ევროპაზე ამერიკის გავლენის შემცირების პირობაცაა. არმენიის გავლით სატრანზიტო დერეფნის გახსნისთვის აუცილებელ, არმენიისა და თურქულენოვანი სამყაროს ურთიერთნდობის გარანტირება ევროკავშირს არ შეუძლია, საამისოდ აუცილებელია ნატოს, ანუ ამერიკის ჩარევა. ამდენად, ტრანსკავკასიური სატრანზიტო დერეფნის ეს ვარიანტი ევროპის წამყვან ქვეყნებს ამერიკის გავლენის ქვეშ (რუსეთ-ამერიკის პოტენციური გარიგების ობიექტის როლში) ტოვებს, რაც ამ ალტერნატივას ამერიკისთვის სასარგებლოდ, ევროკავშირისთვის კი, მეტად საზიანოდ წარმოაჩენს. 

ამით შეიძლება ავხსნათ საფრანგეთის და გერმანიის გამოსვლა ნატოში (ევროპაზე ამერიკის გავლენის გამტარებელ ინსტიტუტში) საქართველოს გაწევრიანების წინააღმდეგ და, ევროგაერთიანების წარმომადგენლის სტატუსში, საფრანგეთის პრეზიდენტის, სარკოზის აქტიურობა 2008 წელს რუსეთ-საქართველოს ომის შესაჩერებლად (ანუ ამერიკისა და რუსეთის კონტროლისგან თავისუფალი ტრანსკავკასიური დერეფნის საქართველოს გავლით გახსნის შესაძლებლობის აღკვეთის ასაცილებლად). ამდენად, ლოგიკურია, რომ, როგორც პრეზიდენტ სარკოზის განცხადებამ (რომლის მიხედვითაც ამერიკის პრეზიდენტმა, ბუშმა სცადა საქართველოში მისი მისიის ჩაშლა) ცხადყო, პრეზიდენტ ბუშის გუნდმა, უკანასკნელ ჟამს, უპირატესობა ტრანსკავკასიური სატრანზიტო დერეფნის არმენიის გავლით გახსნის ალტერნატივას მიანიჭა. ის ფაქტი, რომ, შექმნილ ვითარებაში, რუსეთის მიერ საქართველოს სრული ოკუპაცია ამერიკის სტრატეგიული მიზნებისთვის ხელსაყრელი იყო, გვკარნახობს, მიუხედავად ამერიკელ დიპლომატთა საჯარო განცხადებებისა, 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომი დაპირისპირებულ მხარეებზე, სწორედ, ამერიკის ფარული ზემოქმედებით პროვოცირებულ მოვლენად მივიჩნიოთ. 

2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შედეგები დღეს რუსეთ-ამერიკის ახალი საეტაპო შეთანხმების აქტუალიზატორიც შეიძლება აღმოჩნდეს. საქმე ისაა, რომ ამერიკისთვის მისაღებია ტრანსკავკასიური დერეფნის და თავისუფალი ეკონომიკური ზონის ამოქმედება საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევის ფასადაც. ამერიკის მესვეურთა გარკვეულ წრეში გავრცელებული სჩანს აზრი, რომ ამიერკავკასიაში, მის მიერ ოკუპირებული საქართველოს ტერიტორიის ნაწილების სახით, უშუალოდ მიმდებარე პლაცდარმის მიღებით რუსეთმა დაკარგა მეტის მოთხოვნის გამართლება და მორალური უფლება და, რომ ის შეწყვეტს წინააღმდეგობას საქართველოს დანარჩენი სივრცის თავისუფალ ეკონომიკურ ზონად გადაქცევის პროექტების რეალიზაციისადმი. მით უმეტეს, რომ საქართველოში სტრატეგიული ეკონომიკური ობიექტების პირველადი შესყიდვის ექსკლუზივი რუსეთს, ფაქტობრივად, დღესაც შენარჩუნებული აქვს. 

2008 წლის ომის გაჩაღებას ხელი შეუწყო იმ გარემოებამაც, რომ რუსეთის აგრესორად წარმოჩენით ამერიკის რესპუბლიკური პარტია იმედოვნებდა საარჩევნო კამპანიაზე გავლენის მოხდენას. ამ მოლოდინმა გაამართლა, მაგრამ ევროგაერთიანების ჩარევით რუსეთის ინტერვენციის დამუხრუჭებამ ხელი შეუშალა რესპუბლიკელების გაზრდილი რეიტინგის არჩევნებამდე შენარჩუნებას. დღეს, როგორც სჩანს, უკვე რუსეთის მესვეურებიც ხვდებიან არმენიაზე მათი კონტროლის შესანარჩუნებლად (არმენიისთვის არჩევანის აქტუალიზაციის არდასაშვებად), თურქულენოვან სამყაროში, საქართველოს გავლით თავისუფალი სატრანზიტო დერეფნის გახსნის შესაძლებლობის შესახებ წარმოდგენის შენარჩუნების აუცილებლობას, და თავს იკავებენ საქართველოს საკითხის ბოლომდე გადაწყვეტისგან. ამასთანავე, საქართველოს წინააღმდეგ პერიოდულად, ხანმოკლე და ლოკალური სადამსჯელო სამხედრო კამპანიების განხორციელებაც რუსეთის სტრატეგიული ამოცანების შესაბამისია.

უნდა აღინიშნოს, რომ, თუმცა, საქართველოს რუსეთის სრული კონტროლის არეში მოქცევა არმენიისთვის, ერთ მხრივ, ხელსაყრელია, როგორც არჩევანის მიმნიჭებელი ფაქტორი, მაგრამ, მეორე მხრივ, ამის შემდეგ ის თვითონ შეიძლება გახდეს ამერიკა-თურქეთის და რუსეთის გავლენის არეებად დაყოფის ობიექტი, ანუ თვითონ აღმოჩნდეს საარსებო საფრთხის წინაშე. რის რეალურობასაც ადასტურებს უკრაინის მდგომარეობა და თვით ნატოს და ევროგაერთიანების წევრ, პოლონეთის ინტერესების რუსეთისა და გერმანიის ურთიერთგარიგების ობიექტად გადაქცევა (რაც პოლონეთს პროამერიკული ორიენტაციის გამამართლებელია და შეიძლება პრეზიდენტ კაჩინსკის ტრაგიკული დაღუპვის ამხსნელიც გამოდგეს). ამდენად, არმენიისთვის აუცილებელია მასზე რუსეთის გავლენის დესტრუქციულ ფაქტორად გადაქცევის შესაძლებლობის აღმკვეთი, დამცავი ბუფერი, რუსეთის გავლენისგან თავისუფალი საქართველოს სახით.

აღსანიშნავია, რომ ტრანსკავკასიური სატრანზიტო დერეფნის ფუნქციონირებისთვის საკმარისია საქართველოს სამხრეთი ზოლიც მესხეთ-ჯავახეთ-ქვემო ქართლის ხაზზე. ამ შემთხვევაში არმენიის და, ამდენად, ამერიკის მონაწილეობა ამ პროექტში არ იქნება საჭირო. ამით შეიძლება ავხსნათ ევროგაერთიანების ინიციატივები მესხეთ-ჯავახეთში მაჰმადიანთა ჩასახლების საკითხის (რეპატრიაციის პრობლემის მნიშვნელობით) აქტუალიზაციაში, იმის გათვალისწინებით, რომ ქვემო ქართლში მაჰმადიანი მოსახლეობა, საამისოდ, საკმარისი წილითაა უკვე წარმოდგენილი. ამრიგად, საქართველოს შემდგომი დასუსტება და მისი დანაწევრების პროცესის სტაბილიზაცია რუსეთს კვლავ ახლ საფრთხეს უმზადებს. მით უმეტეს, რომ არმენიის და თურქულენოვანი სამყაროს მორიგების მცდელობა შესაძლებელია საქართველოს ტერიტორიების ხარჯზეც სცადონ ევროგაერთიანების მესვეურებმა. ურთიერთგამომრიცხავ ინტერესთა ამ ქართული „გორდიას კვანძის“ გახსნის ლოგიკური შეუძლებლობა და, ამდენად, შეუძლებლობა მოვლენათა განვითარების პროგნოზირებისა აჩენს მზარდ შიშს რუსეთის მესვეურთა შორის, რაც, ატომური იარაღის პრევენციული გამოყენების შესახებ, ახალ საკანონმდებლო ინიციატივაში აისახა. 

2008 წლის აგვისტოს ომმა მნიშვნელოვნად შეაფერხა გლობალისტური ინიციატივები საქართველოში, რასაც გლობალურმა ეკონომიკურმა კრიზისმაც შეუწყო ხელი. მაგრამ ეს შეფერხება დღეს დაძლეული ჩანს. ამას მიანიშნებს 2011 წელს საქართველოს პარლამენტის მიერ გამოცხადებული გადაწყვეტილება საქართველოს პარლამენტის ქალაქ ქუთაისში გადატანის შესახებ: ეს ფაქტი თავისუფალ ეკონომიკურ ზონად (ახალ სინგაპურად) საქართველოს და არმენიის ერთგვარი კონფედერაციული გაერთიანების ბაზაზე ჩამოყალიბების პროექტის ამოქმედების მაუწყებელია. იგულისხმება, რომ ქართველი ერის პოლიტიკური ცენტრის თბილისიდან სხვა ქალაქში გადატანით (რაც საქართველოს პარლამენტის ქალაქ ქუთაისში გადატანით უკვე დაწყებული პროცესია, გამოცხადდა, რომ აქვე განთავსდება სახელმწიფო კანცელარიაც), ქართველი ერი არმენიელი ერის მზგავს მიმართებაში აღმოჩნდება გლობალისტური პროექტის რეალიზაციის კავკასიური ეპიცენტრთან, თბილისის სახით, რომელიც, თავის მხრივ, განთავისუფლდება კონკრეტულ ერთან ასოცირებულობისგან. ეს შექმნის პირობებს იმისათვის, რომ აღნიშნული პროექტის ინიციირება გარეგან ფაქტორად მოევლინოს ქართველ და არმენიელ ერებს, მათს ეროვნულ პოლიტიკურ ცენტრებს, ქუთაისსა და ერევნს. მომავალში კი განზრახული ჩანს ახალი ფუნქციით აღჭურვილ თბილისის მეგაპოლის განკარგულებაში საქართველოს ცალკეული, ეკონომიკური თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი პუნქტების გადაცემა, რისი მაგალითიცაა სამთო კურორტი გუდაური. ამას მოჰყვება მესტია, ბორჯომი, ფოთი, და ასე შემდეგ, ხოლო ბათუმსა და მთელს აჭარაზე ამ პრაქტიკის გავრცელება ამ პროცესს ახალ მასშტაბს შესძენს, რაც მის საქართველოს გარეთ გავრცელების წინაპირობაა. 

საამისო პრეცენდენტის შექმნის საფუძველი არსებობს ყარაბაღის საკითხში: ყარაბღის არმენიის უშუალო კონტროლიდან გამოყვანა და გლობალისტურ პროექტში მოქცევა მეტად სასარგებლოა არმენიისთვის (აცილებს მას უშუალო პასუხისმგებლობას) და, პრობლემის ორმხრივი ურთიერთობის სიბრტყიდან საერთაშორისო ურთიერთობათა სივრცეში გადატანით, აზერბაიჯანსაც უფრო ღირსეულ პოზიციაში აყენებს, თანაც უბიძგებს მას თბილისთან დაკავშირებულ გლობალისტურ პროექტში ჩართვისკენ, ინიციატივის ხელში ჩასაგდებად (რაც, თურქეთთან შეთანხმებული მოქმედების პირობით, არ სჩანს შეუძლებლი). 

ეს პრეცენდენტი გამოიწვევს ახალი ფუნქციით აღჭურვილ თბილისის მეგაპოლისის გავლენის დანარჩენ კავკასიაზე გავრცელების (სოხუმის, გროზნოს, მახაჩკალას, ნალჩიკის, ვლადიკავკაზის და სხვა ეროვნული ცენტრების მისი გავლენის ორბიტაში მოქცევის) ენერგიულ მცდელობებს, გლობალისტური პროექტის ფარგლებში. ამით ეს პროექტი რუსეთისთვის შეუნიღბავ საფრთხედ გამოჩნდება. მის გასანეიტრალებლად მას მოუხდება, ან თვითონაც ენერგიულად ჩაერთოს მასში (მაქსიმალურად ისარგებლოს ზემოთხსენებული ესკლუზივით და შეიქმნას უკანდახევისთვის მაქსიმალური რესურსი. არმენიის ეკნომიკის მნიშვნელოვანი სექტორი მას უკვე ხელში აქვს ჩაგდებული), ან ირანთან ერთად გაზარდოს ზეწოლა აზერბაიჯანზე და მთელს კავკასიაზე, რაც დიდი ომის გაჩაღების პერსპექტივას ქმნის. 

გლობალისტური პროექტის ამ ალტერნატიული კონკრეტულობით რეალიზაციაზე გადასვლა საქართველოში დემოგრაფიული სურათის ქართველი ერის საზიანოდ შეცვლის მცდელობას ვერ შეაჩერებს, რადგან საქართველო-არმენიის გარედან თავსმოხვეულ კონფედერაციაში ელექტორატის შემადგენლობა მაინც ვერ იქნება არჩევნების შედეგებზე ეროვნული ინტერესების ფაქტორის გავლენის არაარსებითობის უზრუნველმყოფელი. ასე რომ, ქართველი ერის მდგომარეობა პერსპექტივაში ოდნავადაც არ შემსუბუქდება. პირიქით ამ პროექტის წარმატებით რეალიზაცია იქნება მის მიერ საქართველოს აღმოსასვლეთ ნაწილის ფაქტობრივად დათმობის მომტანი, რამაც შეიძლება ქართული ეროვნული ძალები რუსეთ-ირანი კოალიციის მხარეს დააყენოს. 

მოვლენათა განვითარებას საკითხის ეს განხილვაც საკმარისია ცხადსაყოფად იმისა, რომ „საარსებო რესურსების დატაცების სტრატეგიის“ იდეური დაძლევის გარეშე (რაც თანამედროვე მსოფლიოსთვისაც საარსებო აუცილებლობას წარმოადგენს) ვერ მოხერხდება საქართველოზე მისი გავლენის მამუხრუჭებელი გარეგანი (ამერიკის, ევროკავშირის, რუსეთის, თურქეთის) გავლენის წნეხის მოხსნა. მხოლოდ ამის შემდეგ მივიღებთ შესაძლებლობას საქართველოს რესურსები და აქტივები გამოვიყენოთ ქართველი ერის სტრატეგიული განვითარებისთვის. 

ამ წერილში ავტორის მიერ წარმოდგენილი ალტერნატიული ტენდენციები ობიექტურ გარემოებების ამსახველია და მათი დამანგრეველი გავლენის შეჩერებაც მხოლოდ ახალი, აქამდე შეუმჩნევლად დარჩენილი გარემოების ძალით თუ მოხერხდება (ყველაფერ აქამდე შემჩნეულს მოქმედი სტრატეგიები სრულად ითვალისწინებენ). 

ამგვარი ახალი ფაქტორის აღმოჩენის შესაძლებლობა მოგვცა დიმიტრი უზნაძის „განწყობის თეორიის“ განვითრებაის შედეგად ჩამოყალიბებულმა „ფსიქიკურ სტიქიათა თეორიამ“ (რომელიც ავტორის მიმდინარე სადოქტორო პროგრამის საფუძველია). ქართული ფსიქოლოგიის სამეცნიერო სკოლის ეს ახალი პროდუქტი გვაძლევს კატეგორიული იმპერატივის ღირებულების მქონე „მსოფლო საზოგადოების ცივილიზაციური სტრუქტურის გლობალური ოპტიმიზაციის პროგრამას“, რომლის გარეშე ვერც ერთი მსოფლიო მნიშვნელობის პრობლემა (თუნდაც გარემოს დაცვის სფეროში) ვერ გადაიჭრება. ეს გარემოება გვაძლევს იმედს, რომ ქართული საზოგადოება აქტიურად გამოეხმაურება პრიორიტეტების შეცვლისკენ მოწოდებას: დევიზი - „შევცვალოთ საქართველოსადმი გარე სამყაროს დამოკიდებულება და დავიბრუნოთ ქვეყანა“ ნაცვლად დევიზისა - „დავიბრუნოთ ქვეყანა და შევცვალოთ გარე სამყაროს მხრიდან მისადმი დამოკიდებულება“. ჩვენი ბრძოლის წარმატების პირობაა მსოფლიო პოლიტიკური ელიტისთვის „მსოფლო საზოგადოების ცივილიზაციური სტრუქტურის გლობალური ოპტიმიზაციის პროგრამის“ და მისი თეორიული საფუძვლების შესახებ ინფორმაციის მიწოდება. მომდევნო წერილი ამ მეცნიერული სიახლის გადმოცემას მიეძღვნება.

ქართული სამეცნიერო სკოლის ახალი პროდუქტი, დიმიტრი უზნაძის განწყობის თეორიის საფუძველზე ჩამოყალიბებული „ფსიქიკურ სტიქიათა თეორია“ საზოგადოებრივი თვითორგანიზაციის პრინციპების, ცივილიზაციის, როგორც თვითრეგულირებადი საზოგადოებრივი წარმონაქმნის არსებობის და სისტემური ქცევის კანონზომიერებების და ფუნქციური სტრუქტურის განმსაზღვრელია. ეს თეორიული აპარატი საშუალებას გვაძლევს ისტორიული მოვლენების ქაოსური სიმრავლის საფუძველში ცივილიზაციური თვითრეგულირების რეაქციები, თვითრეგულირების პროცესები ამოვიცნოთ, მივაღწიოთ გლობალურ პოლიტიკურ სტაბილიზაციის პრინციპების დადგენას და ავამოქმედოთ სამხედრო, პოლიტიკური, ეკონომიკური თუ ეკოლოგიური კრიზისების გამომრიცხავი მექანიზმები, ანუ მივაღწიოთ მდგომარეობას, როდესაც კაცობრიობის განვითარების პოტენციურ შემფერხებლად მხოლოდ გეოლოგიური და კოსმოლოგიური ფაქტორები დარჩებიან (აღნიშნული თეორია, რომელიც ავტორის მიმდინარე სადოქტორო პროგრამის საფუძველია, გადმოცემულია ავტორის მიერ 2004 წელს გამოცემულ მონოგრაფიაში - „ქართველი ერი და მსოფლიო ცივილიზაცია“).

ემზარ ხვიჩია

22 სექტემბერი, 2011

ბლოგი
საერთაშორისო მულტიმედია პლატფორმები და საინფორმაციო სააგენტოები საქართველოში

ინტერნეტის საშუალებით ტრადიციულ მედიაში გამოქვეყნებული პუბლიკაციების გავრცელება არის უალტერნატივო გზა, რომლის გავლაც ბეჭდური მედიის ორგანიზაციებს უხდებათ. ამ გზაზე თავს იჩენს კიდევ ერთი აუცილებლობა: ერთი და იმავე მასალის ვიდეო და აუდიო პლატფორმებში გადატანა. მრავალ პლატფორმაზე მუშაობა, იგივე მულტიმედია ის მიმართულებაა, რომელსაც მთელს მსოფლიოში ბეჭდური მედიის სულ უფრო მეტი რედაქცია ავითარებს.

ინტერნეტსივრცის უნიკალურობა ხომ ისიცაა, რომ მას ბეჭდურთან ერთად ვიდეო და აუდიო პლატფორმებისთვის მომზადებული ჟურნალისტური პროდუქციის გავრცელებაც შეუძლია. დღესდღეობით ეგრეთ წოდებული „შერწყმული ახალი ამბების ოთახი“ ანუ „ქონვერჯენს ნიუსრუმი“ აქვთ არა მხოლოდ დასავლეთის მედიამაგნატებს, არამედ შედარებით წვრილ მედიაორგანიზაციებსაც. მათ შორისაა როგორც ბეჭდური მედიის რედაქციები, ისე ტელევიზიები, რადიოსადგურები და ახალი ამბების სააგენტოები.

გაზეთისა და ზოგადად მედიაორგანიზაციების ერთ-ერთი ძირითადი წყაროა საინფორმაციო სააგენტო. მისი ძირითადი ფუნქცია ახალი ამბების მოპოვება, დამუშავება და გავრცელებაა. მსოფლიოში უძველეს საინფორმაციო სააგენტოდ ითვლება საფრანგეთში 1835 წელს ფრანგი სარეკლამო აგენტისა და მთარგმნელის შარლ-ლუი ჰავასის მიერ დაარსებული საინფორმაციო ბიურო.

თავდაპირველად სააგენტოს ოფიციალური სახელწოდება „ჰავასი“ იყო, მოგვიანებით კი მას „ფრანს პრესი“ დაერქვა და დღემდე ასეა ცნობილი. საინფორმაციო სააგენტოები ასევე დააარსეს „ჰავასის“ კიდევ ორმა თანამშრომელმა: პოლ როიტერმა ლონდონში და ბერნარდ ვულფმა – ბერლინში.

ამ სამ სუბიექტს შორის ერთხანს ერთგვარი კარტელური შეთანხმებაც კი იყო გაფორმებული. ეს ნიშნავდა, რომ ევროპის კონტინენტი მათ გეოგრაფიული თვალსაზრისით გადაინაწილეს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, იმ ტერიტორიაზე, სადაც „ჰავასი“ მუშაობდა, არ მუშაობდა „როიტერი“, ასევე ვულფის საინფორმაციო სააგენტო და პირიქით. აღსანიშნავია, რომ 1851 წლიდან დამოუკიდებლად მომუშავე „როიტერი“ დღემდე ერთ-ერთ უძლიერეს საერთაშორისო საინფორმაციო სააგენტოდ რჩება. 9    

საინფორმაციო სააგენტოების მომსახურება მედიაორგანიზაციებისთვის, როგორც წესი, ფასიანია. თუმცაღა ინტერნეტის მასობრივი გავრცელების შემდეგ ინფორმაცია იმდენად სწრაფად ვრცელდება, რომ დროის მოკლე მონაკვეთში მისი უფასოდ გამოყენება აუდიტორიის ფართო წრესაც შეუძლია.

 

ამჟამად საინფორმაციო სააგენტოები დამოუკიდებელი ორგანიზაციების სახით იშვიათად მუშაობენ. უმეტეს შემთხვევაში ისინი მედიაჯგუფების, იგივე მედიაკორპორაციების შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენენ. ზოგიერთ ქვეყანაში დღემდე არსებობს სამთავრობო საინფორმაციო სააგენტოები, მაგალითად, ჩინეთში – „სინჰუა“, რუსეთში – „იტარ ტასი“, თურქეთში – „ანადოლუ“. ასეთ სააგენტოებს სახელისუფლებო ოფიციალურ სიახლეებზე ხელი ექსკლუზიურად მიუწვდებათ.

არსებობს საერთაშორისო, ნაციონალური (კონკრეტულად ერთი სახელმწიფოს დონეზე მომუშავე) და რეგიონალური საინფორმაციო სააგენტოები. მსგავსი ფორმატის მედიაორგანიზაციები დღესდღეობით მხოლოდ ახალ ამბებზე არ მუშაობენ, ამას გარდა, ისინი გვთავაზობენ მულტიპლატფორმულ მრავალფეროვან ჟურნალისტურ პროდუქციას – ანალიტიკურ სტატიებს, ინტერვიუებს, რეპორტაჟებს და სხვა. 1

აღსანიშნავია, რომ ტრადიციულ ჟურნალისტურ საშუალებათაგან ბევრმა ახალი მედიის ელემენტების გამოყენებით თავისი გამოცემები მულტიმედიაპროდუქტად აქცია. დღეს ამ ტიპის პროდუქცია ტრადიციული მედიის სხვადასხვა საშუალებას ერთ ვებპლატფორმაზე აერთიანებს და ხელმისაწვდომია მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში. ამასთან, მას გაცილებით მეტი პოტენციური ვიზიტორი ჰყავს, ვიდრე კონკრეტულ მედიაპროდუქტს.

საქართველოში მედია მსოფლიოში აპრობირებული მიმართულებით ვითარდება. სხვადასხვა ტიპის მედიის თანაარსებობა ჟურნალისტიკის მომავალი კი არა, უკვე აწმყოა. ეს არის არა მხოლოდ ბეჭდური მედიის, არამედ ტელევიზიისა და რადიოს გადარჩენის გზაც. ქართულ მედიაბაზარზე ჯერ-ჯერობით მსოფლიოში აღიარებულ საინფორმაციო სააგენტოების უმეტესობას საკუთარი რედაქცია ან ბიურო არ გაუხსნიათ. გამონაკლისი მხოლოდ „Agency France Presse“ გახლავთ, რომლის ამიერკავკასიის ბიუროც სწორედ თბილისში მდებარეობს.

აგრეთვე არის შემთხვევები, როდესაც ადგილობრივი მედიასაშუალებები ცნობილი უცხოური საინფორმაციო სააგენტოების სახელებს თვითნებურად ირქმევენ და თავს მათ ქართულ რედაქციებად ასაღებენ: Euronews.geGuardian.geReuters.ge და სხვა. ბუნებრივია, მათი იდენტობის გარკვევა არც ისე რთული საქმეა. ამ ქვეთავში კი მიმოვიხილავთ ქართულ მედიასივრცეში არსებულ რამდენიმე რუსული თუ დასავლური რადიოს და საინფორმაციო სააგენტოს მულტიმედია პლატფორმას.     

top_logo_news

რადიო  „ამერიკის ხმა“    

რადიო „ამერიკის ხმა“ შეერთებული შტატების ყველაზე დიდი საერთაშორისო სამაუწყებლო ორგანიზაციაა. ის მულტიმედიურ პროგრამებს 45 ენაზე ავრცელებს სხვადასხვა აუდიტორიისთვის, რომელსაც თავისუფალ მედიაზე ხელი შეზღუდულად, ან საერთოდ არ მიუწვდება.

დაფუძნების დღიდან, 1942 წლიდან მოყოლებული, „ამერიკის ხმა“ მოვლენების მრავალმხრივი, დამოუკიდებელი მიმოხილვის და აუდიტორიისთვის სიმართლის თქმის ერთგულია. „ამერიკის ხმა“ მთლიანად შეერთებული შტატების გადამხდელების მიერ ფინანსდება და წარმოადგენს „შეერთებული შტატების გლობალური მედიის სააგენტოს“ ნაწილს.

„ამერიკის ხმის“ მისია და სარედაქციო დამოუკიდებლობა კანონმდებლობით არის გარანტირებული. „ამერიკის ხმის“ ჟურნალისტებს კანონი იცავს მთავრობის ოფიციალური პირების და პოლიტიკოსების გავლენის, ზეწოლის, ან შურისძიებისაგან.

1994 წელს ამერიკის კონგრესმა დაამტკიცა „შეერთებული შტატების საერთაშორისო მაუწყებლობის აქტი“. ეს კანონი ასევე მოითხოვს, რომ „ამერიკის ხმის“ ჟურნალისტთა ნამუშევარი იყოს ავტორიტეტული, ზუსტი, ობიექტური, მრავალმხრივი, დაბალანსებული და ასახავდეს შეერთებული შტატების კულტურულ და საზოგადოებრივ მრავალფეროვნებას. იმავე წელს ამერიკის ხმა გახდა პირველი მაუწყებელი რომელმაც მომხმარებლებს თავისი გადაცემები ინტერნეტით შესთავაზა.

2016 წელს კონგრესმა „ეროვნული თავდაცვის ავტორიზაციის აქტით“ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ინფორმაციის შეკრების და გავრცელების ფუნქციები კვლავაც დამოუკიდებელი და ობიექტური უნდა იყოს. ყოველდღიურად, „ამერიკის ხმის“ ჟურნალისტები ძალ-ღონეს არ იშურებენ, რომ მთელი მსოფლიოსთვის პრესის თავისუფლების მაგალითად დარჩნენ.

რადიო „ამერიკის ხმის“ ქართული რედაქცია 1951 წლის 26 მაისს დაარსდა. ამ პერიოდში საბჭოთა კავშირს, რომლის ნაწილი საქართველოც იყო, ჯერ კიდევ იოსებ სტალინი მართავდა. საათობრივ მაუწყებლობაზე რადიო 2008 წლის აგვისტოდან გადავიდა, ხოლო 2010 წლის ნოემბრიდან ტელეგადაცემების მომზადებაც დაიწყო. „ამერიკის ხმის“ ქართული რედაქცია ამ დროისთვის ფლობს საკუთარ მულტიმედიურ ვებ-პლატფორმას, სოციალურ მედიას და ონლაინ აპლიკაციას მობილური ტელეფონებისათვის.

„ამერიკის ხმას” ქართველი ხელმომწერებიც ჰყავს, რომლებიც მაუწყებლლის მიერ გავცელებულ ინფორმაციას ყოველ დღე ტექსტურად იღებენ. ვაშინგტონის სათაო  ოფისში ქართული სამსახურის 11 ჟურნალისტი მუშაობს. სამი კორესპონდენტი ჰყავთ საქართველოში. აქედან ერთი გორში მუშაობს და მხოლოდ რადიოსთვის ამზადებს მასალებს. ტელეგადაცემა მთლიანად ვაშინგტონში იწყობა და გამზადებული სახით ეგზავნება „პირველ არხს”, რომელიც შემდეგ ეთერში უშვებს.

„ამერიკის ხმა” დაარსების დღიდან ხელმძღვანელობს 1960 წელს შექმნილი წესდებით, რომლის მიხედვით ინფორმაცია, რომელსაც „ამერიკის ხმა” გადასცემს, ზუსტი, ობიექტური და ყოვლისმომცველი უნდა იყოს. ამრიკის ხმის ქართული რედაქციის ხელმძღვანელი ანა კალანდაძე გახლავთ.

top_logo_news (1)

 

რადიო  თავისუფლება”   

რადიო “თავისუფლება” არის კერძო საერთაშორისო სამაუწყებლო კომპანია, რომელიც მაუწყებლობს აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის, რუსეთის, კავკასიის, ცენტრალური და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის და ახლო აღმოსავლეთის რეგიონებისთვის. მას, მაუწყებელობის მმართველთა საბჭოს მეშვეობით, აშშ-ის კონგრესი აფინანსებს. რადიო თავისუფლების მისიაა, ფაქტობრივი ინფორმაციისა თუ იდეების გავრცელებით, ხელი შეუწყოს დემოკრატიული ფასეულობებისა და ინსტიტუტების განმტკიცებას.

რადიოსადგური დაარსდა 1949 წელს, როგორც ანტი-კომუნისტური ინფორმაციის წყარო ცივი ომის დროს. მისი სათავო ოფისი ქალაქ მიუნხენში მდებარეობდა 1949-1995 წლებში, 1995 წლის შემდეგ კი იგი პრაღაშია განთავსებული. ცივი ომის დასრულების შემდეგ ევროპაში მაუწყებლობის მასშტაბები საგრძნობლად შემცირდა, სანაცვლოდ კი ახლო აღმოსავლეთი იქცა რადიოსადგურის უპირატეს ზონად.

ცენტრალური ევროპიდან ვიდრე წყნარ ოკეანემდე, ბალტიის ზღვიდან შავ ზღვამდე, რუსეთიდან შუა აზიამდე თუ სპარსეთის ყურემდე – ცალკეულ ქვეყნებში ხალხი ცდილობს, გაუმკლავდეს ავტოკრატიულ სტრუქტურებს, ადამიანის უფლებათა დარღვევებს, ეკონომიკის ცენტრალიზებულ სისტემებს, ეთნიკურსა თუ რელიგიურ დევნას, რეგიონულ კონფლიქტებსა და კონტროლს დაქვემდებარებულ მედიას.

მთელი ამ რეგიონის სტაბილურობა – დამყარებული დემოკრატიასა და თავისუფალ საბაზრო ეკონომიკაზე – სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია მსოფლიო მშვიდობისთვის.
ეფუძნება რა რწმენას, რომ დემოკრატიის უპირველესი მოთხოვნა კარგად ინფორმირებული მოქალაქეების ყოლაა, რადიო თავისუფლება მრავალი სახელმწიფოს მოქალაქეებს:

  1. სთავაზობს ახალ ამბებს, ანალიტიკურ გადაცემებსა და მიუკერძოებელ ინფორმაციას როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო მოვლენებზე;
  2. დემოკრატიული ფასეულობების წარმოჩენით ხელს უწყობს სამოქალაქო საზოგადოების განმტკიცებას;
  3. ეწინააღმდეგება ეთნიკურსა და რელიგიურ შეუწყნარებლობას და მხარს უჭერს ხალხთა შორის ურთიერთგაგების გაღრმავებას;
  4. სთავაზობს ნიმუშს ადგილობრივ მედიასაშუალებებს, ეხმარებარა მათ პროფესიონალიზმისა და დამოუკიდებლობის განმტკიცებაში ტრენინგების გზით;  ამყარებს პარტნიორულ ურთიერთობებს ადგილობრივ საინფორმაციო საშუალებებთან;
  5. ხელს უწყობს რეგიონის ქვეყნებსა და მსოფლიოს განვითარებულ დემოკრატიებს შორის ახლო ურთიერთობების დამყარებას.

რადიო თავისუფლება ამჟამად მსოფლიოს ოცზე მეტ ქვეყანაში 28 ენაზე მაუწყებლობს, მათ შორის – 1953 წლის მარტიდან – ქართულად. „რადიო თავისუფლებას“ რადიომაუწყებლის ლიცენზია არ აქვს, თუმცა საქართველოში 1999 წლიდან სხვადასხვა რადიოების საშუალებით დღეში რამდენიმე საათის განმავლობაში მაუწყებლობდა. 2014 წლის 14 აპრილიდან არხმა მაუწყებლობის დრო გაზარდა და რადიო “მწვანე ტალღის” სიხშირეების საშუალებით 18 საათის განმავლობაშია ეთერში.

რადიო თავისუფლება მომხმარებელს მიმდინარე საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ თემებზე სხვადასხვა ფორმატის მულტიმედია პროდუქტს სთავაზობს. საზოგადოებრივ მაუწყებლის ეთერში კი ერთობლივ შემეცნებით სატელევიზიო პროექტს, გოგი გვახარიას საავტორო გადაცემას “წითელი ზონა”-ს ამზადებს. სწორედ იგი გახლავთ რადიო თავისუფლების ქართული რედაქციის ხელმძღვანელი.

logo-social

 

რადიო სპუტნიკი    

Sputnik-ი მიზნად ასახავს მრავალპოლარულ მსოფლიოს, სადაც ყველა ქვეყანას გააჩნია საკუთარი ეროვნული ინტერესები, კულტურა, ისტორია და ტრადიციები. სააგენტო ალტერნატიული ახალი ამბების კონტენტისა და რადიომაუწყებლობის მიმწოდებლის უნიკალურ ნიშას იკავებს. Sputnik-ი მთლიანად ორიენტირებულია უცხოურ აუდიტორიაზე.

„სპუტნიკ ჯორჯია” საქართველოში საჯარო რეესტრში ოფიციალურად 2015 წლის 23 იანვარს დარეგისტრირდა. თუმცა, საქართველოს მსგავსად, სხვა ქვეყნებშიც რუსული პროპაგანდის ერთ-ერთი მთავარი მედია პლატფორმის წარდგინება 2014 წლის 10 ნოემბერს სააგენტო Rossia Segodnia-მ მოახდინა. სპუტნიკი მულტიმედიური საერთაშორისო პროექტია, რომელიც რუსეთის პრეზიდენტის 2013 წლის დეკემბრის ბრძანების საფუძველზე შეიქმნა.

სპუტნიკმა, რომელსაც რუსეთის მთავრობა ფლობს, საერთაშორისო არენაზე საინფორმაცია სააგენტო RIA Novosti და “რუსეთის ხმა” ჩაანაცვლა. მედია პლატფორმა, რომელსაც დიმიტრი კისილიოვი ხელმძღვანელობს, 34 ქვეყნის 130 ქალაქში 30 ენაზე მაუწყებლობას გეგმავდა. საქართველოში „სპუტნიკმა“ რადიო მაუწყებლობის დაწყება 2014 წლის ნოემბერში FM 101.4 სიხშირეზე უკანონოდ სცადა. აღნიშნული სიხშირე “ერ-რადიოს” ეკუთვნოდა.

საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ შპს „ერ-რადიო“ და საერთაშორისო საინფორმაციო სააგენტო Newsgeorgia უკანონო მაუწყებლობის გამო ერთობლივად 5 ათასი ლარით დაaჯარიმა. შპს „ერ-რადიო“ კი N B104 ლიცენზიის ფარგლებში არსებული ვალდებულებების დარღვევის გამო წერილობით გააფრთხილა.

კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის მიერ დაკისრებული სანქციის შემდეგ, „სპუტნიკი“ რადიო სიხშირის ნაცვლად ონლაინ პლატფორმით სარგებლობს, სადაც მულტიმედია კონტენტს ანთავსებს, რომელიც ანტიდასავლური შინაარსის არის. ნიუიორკ ტაიმსის შეფასებით, სპუტნიკი მიკერძოებულობისა და დეზინფორმაციის მაღალი დოზით ხასიათდება და ხშირად ავრცელებს რუსულ პროპაგანდას.

შპს “სპუტნიკ-ჯორჯიას” 100%-იანი წილის მფლობელი და ხელმძღვანელი ანტონ (ტატო) ლასხიშვილია, რომელიც 1991 წლიდან გაზეთ „სვაბოდნაია გრუზიას“ ხელმძღვანელია. „სპუტნიკი“ ყოფილი “რია ნოვოსტი”-ს ოფისშია განთავსებული.

სხვადასხვა ენებს შორის „სპუტნიკის“ მაუწყებლობა საქართველოს ორ სახელმწიფო ენაზე – ქართულად და აფხაზურად ხორციელდება.

Sputnik-ის ბრენდით გამოდის სადღეღამისო ახალი ამბების ლენტები ინგლისურ, ესპანურ, არაბულ, ჩინურ ენებზე. ახალი ამბების უწყვეტად გამოსაშვებად ვაშინგტონში, კაიროში, პეკინსა და მონტევიდეოში „24/7“ რეჟიმით მუშაობენ რეგიონული რედაქციები. Sputnik-ს აგრეთვე გააჩნია ფოტოკორესპონდენტების ქსელი მთელ მსოფლიოში.

maxresdefault

 

რადიო  „NRJ   ენ-ერ-ჯი“     

NRJ Georgia (FM 104,7) არის მსოფლიოში აღიარებული ფრანგული რადიოს ქართული ფილიალი/ვერსია. ეს გახლავთ მუსიკალური რადიო რომელიც მაუწყებლობს კვირაში ხუთი დღე, ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით საკმაოდ დატვირთული და საინტერესო პროგრამით. როგორც უკვე აღვნიშნეთ, რადიო NRJ, ძირითადად, მუსიკალური და გასართობი არხია, მაგრამ სხვადასხვა შოუს ფორმატში წამყვანები ხშირად ეხებიან ქვეყანაში მიმდინარე სხვადასხვა აქტუალურ მოვლენას.

რადიოს აქვს დილის გადაცემა, სადაც არის კულტურა, ჰოროსკოპი, ამინდის პროგნოზი, მოდა და შოუ ბიზსნესი. ასევე  საზოგადოებრივი ამბები ელენე ბერიძესთან ერთად და სპორტული გამოშვება გიორგი ფულარიანთან ერთად, რომელსაც აგრეთვე ხუთშაბათობით 19:00–ზე არაერთ საინტერესო სტუმართან ერთად გადაცემა “Legends” მიჰყავს.

NRJ-ის სტუდიის უნიკალური ლოკაცია, „რადიო კაფეში“ მსმენელს საშუალებას აძლევს, საყვარელ შემსრულებელს არა მხოლოდ რადიოს პირდაპირ ეთერში მოუსმინოს, არამედ თავადაც მიიღოს შოუში მონაწლეობა.

NRJ-ის Artist–ები არიან Beyonce, Rihanna, Jennifer Lopez, Ed Sheeran და მსოფლიო შოუ ბიზნესის სხვა არაერთი ვარსკვლავი. NRJ Georgia-ს აგრეთვე აქვს თანამედროვე ვებგვერდი ქართულ ენაზე და აქტიურობით გამოირჩევა სოციალურ მედიაშიც. მისი მთავარი პროდიუსერი გვანცა კილასონია გახლავთ.

Agence_France-Presse_Logo.svg_

საინფორმაციო სააგენტო “France presse”      

France presse არის მსოფლიოს უძველესი საერთაშორისო საინფორმაციო სააგენტო. ამერიკულ „ბლუმბერგთან“, „როიტერთან“ და „ასოშიეიტედ პრესთან“ ერთად ის შედის მსოფლიოს უმსხვილეს საინფორმაციო სააგენტოთა ოთხეულში. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ პარიზში.

იგი მოიცავს 165 ქვეყანას, ხოლო 500 რეგიონულ ცენტრში 115 ბიურო და 50 ადგილობრივი კორესპონდენტი ემსახურება. დღესდღეობით „ფრანს-პრესის“ სამსახური 1000-ზე მეტ შტატიან ჟურნალისტს, 200 ფოტოგრაფს, 30 ოპერატორსა და 81 ეროვნების 2000 თავისუფალ ჟურნალისტს ითვლის. სააგენტო ავრცელებს როგორც ტექსტურ, ასევე მულტიმედიურ ინფორმაციას მსოფლიოში გავრცელებულ  რამდენიმე ენაზე, ესენია: ფრანგული, ინგლისური, ესპანური, გერმანული, რუსული, პორტუგალიური, იაპონური და ჩინური.

 

სააგენტო დაარსდა შარლ-ლუი ჰავასის მიერ 1835 წელს სახელწოდებით „სააგენტო ჰავასი“. თანამედროვე სახელი მას 1944 წლის 20 აგვისტოს დაერქვა, როდესაც ჟურნალისტების ჯგუფმა დაიკავა სააგენტოს შენობა და მსოფლიოს პარიზის გერმანელებისგან გათავისუფლება ამცნო.

საფრანგეთის პარლამენტის 1957 წლის კანონით მას მიეცა კერძო თუ სახელმწიფო ინტერესების ზეგავლენისგან თავისუფლების გარანტია. ამ კანონის მიღებით „ფრანს პრესი“ საბოლოოდ ჩამოყალიბდა როგორც დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი ახალი ამბების მიმწოდებელი.

საქართველოში მდებარეობს „ფრანს პრესი“-ს ამიერკავკასიის ბიურო, რომლის მთავარი რედაქტორიც ირაკლი მეტრეველია. ბიურო ძირითადად ორიენტირებულია სამივე ქვეყნის (საქართველო, აზერბეიჯანი და სომხეთი) პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური თემატიკის გაშუქებაზე. ამიერკავკასიის ბიუროს ცენტრალური რედაქციისაგან დამოუკიდებელი მულტიმედია პლატფორმა ან სოციალური მედიის გვერდი არ გააჩნია.

დავით დოლიძე

წყარო:https://mrdatosblog.wordpress.com/

სრულად
გამოკითხვა
„საპარლამენტო არჩევნები დღეს რომ გაიმართოს, რომელ პარტიას მისცემდით ხმას“
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.