USD
EUR
RUB
თბილისი
„დოიჩე ველე“ (Deutsche Welle) - როგორ ახერხებს საქართველო ნეიტრალიტეტის დაცვას ყარაბაღის კონფლიქტის მიმართ
თარიღი : 01.23.2023 14:13  86

გერმანული სამაუწყებლო კომპანია „დოიჩე ველე“ (Deutsche Welle) თავის ვებ-გვერდზე აქვეყნებს სტატიას სათაურით „როგორ ახერხებს საქართველო ნეიტრალიტეტის დაცვას ყარაბაღის კონფლიქტის მიმართ“, რომელშიც განხილულია საქართველოს რეგიონული საგარეოპოლიტიკური კურსის ასპექტები - კერძოდ, დამოკიდებულება სომხეთ-აზერბაიჯანის დაპირისპირების მიმართ მთიანი ყარაბაღის საკითხში.

გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:

ყარაბაღის კონფლიქტის დაწყებიდან 30 წლის განმავლობაში და მის ყველა ეტაპზე საქართველო ამ საკითხის მიმართ ნეიტრალიტეტს იცავდა. თავის მხრივ, არც აზერბაიჯანი და არც სომხეთი არასოდეს არ ითხოვდნენ თბილისისაგან, რომ საქართველო მკვეთრად და მკაფიოდ მიმხრობოდა რომელიმე მხარეს, თუმცა ბაქოც და ერევანიც პოზიციის გამოხატვას სხვა მეზობლებს ყოველთვის მოუწოდებდნენ.

დამკვირვებელთა შეფასებით, სამხრეთ კავკასიისათვის ასეთი ბალანსი ობიექტურად მომგებიანია: საქართველო რომ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტში ჩაბმულიყო, რეგიონში სიტუაცია ძალიან „ცხელი“ იქნებოდა.

რა განაპირობებს საქართველოს ნეიტრალიტეტს სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის მიმართ და როგორ ახერხებს თბილისი ასეთი პოზიციის ამდენ ხანს შენარჩუნებას?

ნეიტრალიტეტის ესტაფეტა

1991 წლიდან - საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების დროიდან, ქვეყნის სათავეში სხვადასხვა ადამიანები იმყოფებოდნენ და მათ მიერ გატარებული პოლიტიკაც ერთმანეთისაგან ძალიან განსხვავდებოდა, თუმცა ყველა ისინი, ესტაფეტური ჯოხის მსგავსად, ერთმანეთს გადასცემდნენ ნეიტრალიტეტის კურსს მთიანი ყარაბაღის მიმართ. საქართველოს ნეიტრალური კურსის გატარებას ხელს არ უშლის არც მისი დამოკიდებულება აზერბაიჯანულ გაზზე და არც ის, რომ თბილისის პოზიცია საკუთარი რეგიონების - აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის“ მიმართ ძალიან ჰგავს ბაქოს პოზიციას მთიანი ყარაბაღის მიმართ: ორივე ქვეყანაში თვლიან, რომ აღნიშნული რეგიონები მათი ტერიტორიის ნაწილია (ორივე შემთხვევაში - დაახლოებით 20%) და რომ ისინი ოკუპირებულნი არიან (დღეისათვის მთიან ყარაბაღს უკვე აზერბაიჯანი აკონტროლებს).

ქართველი პოლიტიკოსები და ლიდერები კარგად აცნობიერებდნენ, რომ ამ საკითხში დიდი სიფრთხილის დაცვა იყო საჭირო და შეცდომები არ უნდა დაშვებულიყო, ცდილობდნენ ბალანსი შეენარჩუნებინათ და მეზობლებისთვის არ ეწყენინებინათ.

„სტაბილურობისა და დემოკრატიის კუნძული“ კავკასიაში

ქართული ეკონომიკა მართლაც ძალიანაა დამოკიდებული რეგიონის სტაბილურობასა და მეტ-ნაკლებ სიმშვიდეზე. ექსპერტების აზრით, იმ დროს, როცა ყარაბაღის კონფლიქტი „გაყინული“ იყო, საქართველოს არაფერი დაუკარგავს, პირიქით - უფრო მოგებული დარჩა: 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, სომხეტის იზოლაციის გამო, საქართველო წარმატებით ასრულებდა და ასრულებს სატრანზიტო ქვეყნის როლს. პოლიტოლოგი თორნიკე შარაშენიძე იმასაც კი ამბობს, რომ საქართველო „თითქმის პარაზიტობდა სატრანსპორტო მონოპოლიით“ სამხრეთ კავკასიაში.

„იმ დროიდან, როცა ნავთობსადენ „ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის“ ექსპლოატაცია დაიწყო,  საქართველომ არამარტო ეკონომიკური სარგებელი ნახა, არამედ თავისი უსაფრთხოებაც მნიშვნელოვნად უზრუნველყო. საქართველომ, როგორც იქნა, შეძლო და ყურადღება მიიპყრო აშშ-ისა და ევროპის მხრიდან. მოკლედ, დასავლეთი საქართველოთი დაინტერესდა“, - ამბობს თორნიკე შარაშენიძე.

დღესაც, როცა საქართველო ევროპასთან ინტეგრირებას ცდილობს, მას მით უფრო ჭირდება, რომ რეგიონში „სტაბილურობისა და დემოკრატიის კუნძულად“ დარჩეს. სხვათა შორის, ნეიტრალიტეტის დაცვა თბილისს საშინაოპოლიტიკური სტაბილურობისთვისაც ჭირდება:  ქვეყანაში სომხებისა და აზერბაიჯანელების მნიშვნელოვანი რაოდენობა ცხოვრობს და ბუნებრივია, კონფლიქტი ეთნიკურ უმცირესობებს შორის უკიდურესად არასასურველია.

მასმედიის პოზიცია და ინტერესები

რაც შეეხება საზოგადოებრივ აზრს სამივე ქვეყანაში, ამ მხრივ სიტუაცია, პოლიტიკოსების პოზიციებისგან განსხვავებით, არცთუ ერთმნიშვნელოვანია. როცა 2022 წლის სექტემბერში სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარზე სროლები ატყდა, ზოგიერთი სომეხი ჟურნალისტი აღშფოთებული იყო იმით, რომ ქართული მასმედია ყურადღებას არ აქცევს იმას, მის გვერდით რაც ხდება და ამ დროს ფართოდ აშუქებს უკრაინის ამბებსო.

თუმცა ზოგიერთი ქართველი ჟურნალისტის აზრით, გადაჭარბებული არ იქნება თუ ვიტყვით, რომ ქართული მასმედია ხშირად ნეიტრალურ ტონს არღვევდა და ბალანსს არ იცავდა, მაგალითად, ყარაბაღის მეორე ომის დროს, 2020 წლის შემოდგომაზე. ქართველები უფრო მეტად ბაქოს უჭერდნენ მხარს, ვიდრე ერევანს და ეს ბუნებრივი იყო: აზერბაიჯანი ომს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენისათვის აწარმოებდა, ეს საკითხი კი ძალზე აქტუალურია საქართველოსთვის.

როცა ყველას ყველაფერი აწყობს...

აზერბაიჯანელი პოლიტიკური ანალიტიკოსის შაჰინ რზაევიც თვლის, რომ საქარტველო, კაცმა რომ ტქვას, თუ ფაქტებს დავაკვირდებით, მაინცდამაინც ისეთი ნეიტრალური არ არის, როგორც თბილისს სურს საკუთარი თავი წარმოადგინოს. იგი ყურადღებას ამახვილებს, მაგალითად, იმ ფაქტზე, რომ საერთაშორისო ორგანიზაციებში - გაეროში, ეუთოში - საქართველო ყოველთვის ხმას აძლევს ბაქოს სასარგებლოდ. ამ შემთხვევაშიც, რასაკვირველია, საქართველოს „პროაზერბაიჯანული“ პოზიცია განპირობებულია იმით, რომ თბილისსაც მსგავსი ტერიტორიული პრობლემა აქვს.

გარდა ამისა, შაჰინ რზაევის თქმით, სომხეთი ყოველთვის ეყრდნობოდა რუსეტის დახმარებას, რომელიც საქართველოსთვის ოკუპანტ ქვეყნად ითვლება. აქედან გამომდინარე, გასაგებია, რომ თბილისს მეტი სიმპათიები აზერბაიჯანისადმი უფრო ექნება, ვიდრე სომხეთის მიმართ.

„ამასთან, აზერბაიჯანშიც ესმით, რომ საქართველოსაგან მეტ ლოიალობას არ უნდა ელოდნენ. სომხეთშიც აცნობიერებენ, რომ თბილისს ტავიანთ მხარეზე ვერ გადაიბირებენ. ამიტომაც უმჯობესი იქნება ყველაფერი ისე დარჩეს, როგორც არის. დღევანდელი მდგომარეობა სამხრეთ კავკასიის სამივე სახელმწიფოს სრულად აწყობს - ეს ის იშვიათი შემთხვევაა, როცა ისისნი პრაგმატიზმით ხელმძღვანელობენ“, - ამბობს ანალიტიკოსი.

როგორც ჩანს, შექმნილი ვითარება აწყობს საერთაშორისო ორგანიზაციებსაც, რომელბიც რეგიონში სხვადასხვა პროექტების რეალიზებას ახორციელებენ (ჯურნალისტიკაში, კვლევით სფეროში და ა.შ.). სწორედ საქართველოში ტარდება ყველაზე მეტი სემინარები, კონფერენცები და შეხვედრები, რომლებშიც სომეხი და აზერბაიჯანელი წარმომადგენლები მონაწილეობენ.

მოგვარდება თუ არა მთლიანად ყარაბაღის კონფლიქტი ახლო მომავალში თუ კიდევ წლობით გაჭიანურდება, ეს საქართველოზე, დამკვირვებლების თქმით, მაინცდამაინც არ აისახება: თბილისისათვის მთავარია, რომ სომხეთმა და აზერბაიჯანმა ისევ არ დაიწყონ სრულმასშტაბიანი ომი და ხელი არ შეუწყონ რუსეთის გავლენის გაფართოებას რეგიონში.

წყარო: https://www.dw.com/ru/kak-gruzii-udaetsa-ostatsa-nejtralnoj-v-karabahskom-konflikte/a-64467159

მოამზადა სიმონ კილაძემ

მსოფლიო
«BBC news» (დიდი ბრიტანეთი): „სად არის მოსალოდნელი რუსეთის ახალი დარტყმა უკრაინაში“

ბრიტანულმა სამაუწყებლო კომპანიის „ბიბისის“ რუსულმა სამსახურმა (BBC news russian) თავის ვებ-გვერდზე გამოაქვეყნა სტატია სათაურით „სად არის მოსალოდნელი რუსეთის ახალი დარტყმა“ (ავტორი ილია აბიშევი), რომელშიც გაანალიზებულია უკრაინაში მოქმედი რუსეთის არმიის სავარაუდო შეტევის სავარაუდო მიმართულების პლუსები და მინუსები.

გთავაზობთ შემოკლებით:

რუსეთ-უკრაინის ომის ერთი წლისთავისა და გაზაფხულის მოახლოებასთან ერთად ძლიერდება ხმები რუსეთის არმიის ფართომასშტაბიან შეტევაზე. პრეზიდენტმა ვლადიმერ ზელენსკიმ უკვე განაცხადა, რომ რუსეთის არმია თებერვალში ახალი ფართო შეტევისათვის ემზადება - „გასული წლის განმავლობაში განცდილი მარცხის ასანაზღაურებლად“.

როგორც გაზეთი „ფაინენშელ თაიმსი“ (Financial Times) წერს, უკრაინის არმიის სამხედრო მრჩეველმა კორესპონდენტს აცნობა, რომ კიევმა მიიღო „ძალიან საიმედო სადაზვერვო მონაცემები რუსეთის არმიის შეტევის განზრახვის გეგმებზე - კრემლი ვარაუდობს, რომ შეტევა 10 დღეში უნდა დაიწყოს. თუ ეს მართლაც ასეა, მაშინ სად უნდა ელოდოს უკრაინის არმია ახალ დარტყმას?

„ბი-ბი-სი“-ს რუსული სამსახური მიმომხილველი ილია აბიშევი სხვადასხვა ვარიანტებს იხილავს:

ა) ხერსონის მიმართულება

დნეპრის მარჯვენა ნაპირისაკენ შეტევა, საიდანაც რუსეთმა გასულ წელს უკან დაიხია, ალყაში რომ არ მოხვედრილიყო, ყველაზე ნაკლებსავარაუდოდ ითვლება. იმ დროს, როცა რუსეთმა, მსხვილი სამხედრო დაჯგუფების მიუხედავად, ხერსონის შენარჩუნება ვერ მოახერხა, ახლა მით უმეტეს, მის ხელახლა დაკავებას ვერ შეძლებს, მდინარე დნეპრზე გადასასვლელი ხიდები განადგურებულია. ამრიგად, ხერსონის მიმართულება რუსეთის ჯარის შეტევისათვის თვითმკვლელობას ნიშნავს.

ბ) კიევი, ჩერნიგოვი, სუმი

უკრაინის არმიას ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში შედარებით უფრო ძლიერი ტავდაცვითი ზღუდეები აქვს სექმნილი - ღრმა ეშელონური თავდაცვა. მით უმეტეს, რომ ამ რეგიონში გზები შედარებით ცოტაა და რაც არის, ისიც კარგად არის დანაღმული და საცეცხლე კონტროლშია მოქცეული. ცალკეული მცირე ტერიტორიების დაკავება უფრო ცუდია, ვიდრე კარგი. ეს უკვე გააცნობიერა რუსეთის არმიამ, რომელსაც უკრაინაში შეჭრის დროს სწორედ კიევის მიმართულებით განიცადა მარცხი და ქალაქი ვერ დაიკავა.

გ) ხარკოვის ოლქი

ხარკოვის ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთი მიმზიდველია რუსეთის არმიისათვის უპირველესად იმიტომ, რომ ქალაქ კუპიანსკის ხელში ჩაგდებით დონბასში მოქმედი უკრაინის ჯარებს მომარაგების არხს გადაუჭრის. ხარკოვის ოლქი რუსეთს ესაზღვრება და შესაბამისად, რუსეთს შეუძლია ტავისტერიტორიაზე დიდი რაოდენობის ძალა დააგროვოს და შეტევის ბრძანების შემთხვევაში თავის ჯარ საიმედო ზურგი შეუქმნას. მაგრამ, რასაკვირველია, უკრაინა ითვალისწინებს რუსეთის ჯარის სავარაუდო შეტევის მიმართულებას და ამისთვის მზად არის. გარდა ამისა, კიევის არმიას შეუძლია რუსეთის ბელგოროდის ოლქში შეიჭრას.

დ) დონბასი

სალავიანსკ-კრამატორსკისა და უგლედარ-ალექსანდროვკის ხაზი რუსეთის არმიისათვის ყველაზე მნიშვნელოვან მიმართულებად შეიძლება ჩაითვალოს. სრულიად შესაძლებელია, რომ რუსული სარდლობა სწორედ დონბასში განახორციელებს შეტევას. რატომ?

იმიტომ, რომ დონბასის ორი ოლქის - დონეცკისა და ლუგანსკის ტერიტორიების (ე.წ. „სახალხოს რესპუბლიკების“) დაუფლებით რუსეთი თავის „პროგრამა-მინიმუმს“ მაინც შეისრულებს. სამხედროებს, რა ტქმა უნდა, ყოველთვის კონკრეტული მიზნები აინტერესებთ და არა ზოგადი მიმართულებები. რუსი გენერლები ბოლო დროს უკრაინის ძალების ე.წ. „ღრღნის ტაქტიკას“ ახორციელებნ შედარებით მცირე ქვედანაყოფების მეშვეობით - ისე, როგორც, ვთქვათ, „ვაგნერ-ჯგუფის“ მიერ სოლედარის შტურმის დროს მოხდა. ანუ შეიძლება ნელ-ნელა წინ წახვიდე, შეიძლება დაყოვნებულად, მაგრამ საბოლოოდ მაინც წარმატებას მიაღწიო. თუმცა, ცხადია, დანაკარგებს თავიდან მაინც ვერ აიცილებ, რომელიც ასეთი ტაქტიკის დროს ძალიან დიდია.

მართლაც მზადაა თუ არა უკვე რუსეთის არმიის სარდლობა შეტევის განსახორციელებლად? გამოიყენებს თუ არა მობილიზებულებს და „ვაგნერის ჯგუფის მებრძოლებს შეტევაში? ამას ახლო მომავალში ვნახავთ. წინ ცხელი ბრძოლებია მოსალოდნელი.

 მოამზადა სიმონ კილაძემ

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.