,
1891 წელს გერმანელმა მეცნიერმა, ვილჰემ ბრიუნმა ტაქსომეტრი გამოიგონა. 1907 წელს ლონდონის ქუჩებში პირველი ტაქსები გამოჩნდენ, რომლებიც ტაქსომეტრებით აღჭურვეს. ტაქსის პირველი მოტორიზებული ეკიპაჟები, ე.წ. ფრიაკები თავდაპირველად პარიზში 1890 წელს გამოჩნდნენ.
პირველ ტაქსისტებს არ გაუმართლათ. სიძვირის გამო, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ეს სახეობა მოსახლეობის უმრავლესობისათვის მიუღებელი აღმოჩნდა. სიტუაცია ვილფემ ბრიუნის გამოგონებამ შეცვალა. ტაქსომეტრით აღჭურვილი სატრანსპორტო საშუალება ბევრად უფრო იაფი და ხელმისაწვდომი გახდა.
თუ ისტორიულ წყაროებს დავუჯერებთ, ტაქსის წინამორბედს, ანუ ცხენშებმულ საზიდარს გადასაადგილებლად ძველ რომში იყენებდნენ. როგორც ამბობენ, ამ საზიდრებს ბორბალზე მიმაგრებული ჰქონდა სპეციალური ჭურჭელი რომელშიც კენჭები ეყარა. ყოველი სტადიონის ანუ ორასი მეტრის გავლის შემდეგ, კენჭი ამ ჭურჭლის ანუ იმდროინდელი ტაქსომეტრის ერთი ნაწილიდან მეორეში გადადიოდა. მარშრუტის ბოლოს ამ კენჭებს ითვლიდნენ და მომსახურების საფასურსაც ასე ადგენდნენ. მსგავსი სატრანსპორტო საშუალებები მოძრაობდა მე-17 საუკუნის ლონდონსა და პარიზშიც. ისტორიული წყაროების თანახმად, რომაული ანალოგებისგან ისინი უმნიშვნელოდ განსხვავდებოდნენ. პარიზსა და ლონდონში კლიენტების კომფორტს მეტი ყურადღება ექცეოდა. შესაბამისად, „ტაქსებიც“ უფრო მოხერხებულები და რბილი დასაჯდომებით გაწყობილი ჰყავდათ.
საქართველოში პირველი ავტომობილების გამოჩენას და საქართველოში ტაქსის პირველი ნებართვის აღებას, ძალიან საინტერესო ისტორია უკავშირდება..
საქართველოში ოფიციალურად რეგისტრირებული ერთერთი პირველი ავტომობილი აზნაურ ვარლამ გვათუას შეუძენია. თავად-აზნაურს ,,ნამესტნიკისთვის“ ნებართვაც კი უთხოვია სენაკი-ფოთის მარშრუტზე ამ ავტომობილით მგზავრების გადაყვანაზე.
აზნაურმა ვარლამ გვათუამ მანქანის ყიდვა ლიკანში მცხოვრებ ნიკოლოზ რომანოვსაც კი დაასწრო (ამ უკანასკნელმა 10-ცხენისძალიანი და 4- ადგილიანი „მორსი“ პარიზიდან მძღოლიანად გამოიწერა) და ეს ავტომობილი დიდი ზარ-ზეიმით ჩაიყვანა სენაკში თავის ნათესავთან-ჭიჭიკო იოსავასთან. საჭესთან თავად იჯდა, გამოწერილი მძღოლი სულაც არ დასჭირვებია. თან თავადები - ფარნაოზ და ბარდალი მხეიძეები და ფოტოგრაფიც იახლა, რომელსაც სენაკში მისი ზარ-ზეიმით შესვლა უნდა აღებეჭდა.
შსს-ს არქივში დაცული 1907 წელს გადაღებული ფოტოა, სადაც ჩანს სენაკში ჩამოყვანილი საქართველოში პირველი ავტომობილი და იმდროინდელი სენაკის მაზრის მმართველ ელიტასთან ერთად სწორედ ავტომობილის მეპატრონე - ვარლამ გვათუა უნდა იდგეს წინა რიგში, ხელჯოხით ხელში, სენაკის მაზრის უფროსი ბებურიშვილი, მისი ნათესავი ჭიჭიკო იოსავა და სხვა უცნობი პირები.
პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა განაცხადა, რომ 2025 წელს რუსეთის ეკონომიკური ზრდის ტემპი 1%-მდე შენელდა.
მთავრობის სხდომაზე გამოსვლისას მან აღნიშნა, რომ ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად ჩამორჩება წინა წლების დინამიკას. კერძოდ, 2023 წელს 4.1%-იანი და 2024 წელს 4.3%-იანი ზრდა დაფიქსირდა, რაც სამხედრო ხარჯების ზრდის ეფექტით იყო განპირობებული.
პრეზიდენტის თქმით, ეკონომიკური აქტივობის ასეთი შენელება მთავრობისთვის მოსალოდნელი იყო და ის დიდწილად ინფლაციის წინააღმდეგ მიმართულმა ხელოვნურმა ზომებმა განაპირობა. ამ შემთხვევაში, პუტინი ცენტრალური ბანკის მიერ განსაზღვრულ რეფინანსირების განაკვეთზე მიუთითებს, რომელიც 16%-იან ნიშნულზეა.
პუტინმა ხაზი გაუსვა, რომ ცენტრალური ბანკის მიზანმიმართულმა პოლიტიკამ შედეგი გამოიღო და ინფლაცია, რომელიც 2024 წელს 9.5%-ს შეადგენდა, წელს 5.6%-მდე შემცირდა. მისივე პროგნოზით, 2026 წლის ბოლოსთვის ეს მაჩვენებელი 5%-იან ნიშნულამდე დაიწევს.
ეკონომიკური ზრდის შენელების მიუხედავად, კრემლი ამტკიცებს, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტი სრულად ფარავს სოციალურ ვალდებულებებსა და სამხედრო საჭიროებებს, მიუხედავად იმისა, რომ რეკორდულად მზარდი ბიუჯეტის დეფიციტი სხვა რეალობაზე მიუთითებს.
ექსპერტთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ რუსეთის ეკონომიკურ სტაგნაციას სამუშაო ძალის დეფიციტი, მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და დასავლური სანქციების კუმულაციური ეფექტი იწვევს, რომლის სრულ მასშტაბებს უფრო მეტად 2026-27 წლებში ვიხილავთ.
ცნობისთვის, 2026 წლისთვის რუსეთის მთავრობა მშპ-ის 1%-1.3%-იან ზრდას პროგნოზირებს, თუმცა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უფრო პესიმისტურ, 0.8%-იან ზრდის მაჩვენებელს ვარაუდობს.
წყარო: https://bm.ge/
