USD 3.0743
EUR 3.6138
RUB 4.1709
თბილისი
დეზინფორმაციის ანატომია, ანუ ვის აწყობს 5G-ის შიში
თარიღი : 05.03.2020 22:44  2529

კათოლიკური აღდგომის მეორე დღეს, ორშაბათ საღამოს, 9 საათსა და 30 წუთზე ამსტერდამის ახლოს მდებარე პატარა ქალაქ ალმერეს სახანძრო განყოფილებაში ზარი შევიდა.

ეს უკვე მეორე გამოძახება იყო ბოლო 24 საათში და ცეცხლი ამჯერადაც დიდ სატელეკომუნიკაციო ანძას ეკიდა. დამწვარი ნაგებობები საგანგებო ვითარების დროს უწყვეტი კავშირისთვის განკუთვნილი წერტილები გახლდათ.

როგორც შემდგომმა მოკვლევამ დაადგინა, ვანდალებმა სატელეკომუნიკაციო წერტილები შეცდომით 5G ქსელის ანძებად მიიჩნიეს და ცეცხლი უცნაური მიზეზით მოუკიდეს – ამგვარად ისინი SARS-CoV-2 ვირუსის გავრცელებას დაუპირისპირდნენ.

ყველაფერი კი გაცილებით ადრე, 22 იანვარს, ბელგიელი ექიმის ერთი საგაზეთო ინტერვიუთი დაიწყო. ნიუს-გამოცემამ Het Laatste Nieuws ანტვერპენის ახლოს მდებარე ქალაქ პუტეში მომუშავე ექიმს, კრის ვან კერკხოვენს ჩამოართვა ინტერვიუ. საუბარი ჩინეთში გავრცელებულ ახალ კორონავირუსს ეხებოდა. ჟურნალისტმა რესპონდენტთან საუბრისას შენიშნა, რომ 2019 წელს ვუხანის ირგვლივ 5G ქსელის ანძები დაამონტაჟეს და ხომ არ იყო ეს რაიმე კავშირში ახალი, აქამდე ჩვენთვის უცნობი ვირუსის გავრცელებასთან.

ამ ფაქტის შესახებ ექიმს თავისი (რა თქმა უნდა, მცდარი) მოსაზრება ჰქონდა. „მე ეს არ გადამიმოწმებია, თუმცა შესაძლოა, ამ ორ მოვლენას შორის კავშირი მართლაც იყოს“, – უხსნიდა ვან კერკხოვენი ჟურნალისტს. სწორედ ეს გახლდათ დეზინფორმაციის პირველი ნაპერწკალი, რომელმაც რამდენიმე თვეში ნიდერლანდებსა და დიდ ბრიტანეთში განთავსებული ათეულობით 5G ანძა ცეცხლის ალში გაახვია.

რა თქმა უნდა, ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ Covid-19 დაავადების გამომწვევი SARS-CoV-2 ვირუსი წვეთოვანი გზით ვრცელდება. ეს ნიშნავს, რომ ვირუსით ინფიცირებული დაცემინების ან დახველების დროს გარემოში დიდი ზომის წვეთებს გამოყოფს. თავისი წონისა და გრავიტაციის დამსახურებით, ეს უკანასკნელი ზედაპირზე რჩება და სწორედ ამ წვეთებთან კონტაქტი აინფიცირებს ჯანმრთელ ადამიანს.

5G ფიჭური უკაბელო ქსელის მეხუთე თაობა გახლავთ. ეს ტექნოლოგია ჩვენს მომავალს კარდინალურად შეცვლის – ინტერნეტის სისწრაფე მნიშვნელოვნად გაიზრდება და კომუნიკაცია უფრო უხარვეზო გახდება. 5G-ს დახმარებით შესაძლებელი იქნება დისტანციური ქირურგიული ოპერაციები და ავტომობილების უპილოტო მართვა.

სინამდვილეში 5G ქსელის დისკრედიტაციის ისტორია უფრო ხანგრძლივი და ჩახლართული პროცესია. ახალი ტექნოლოგიების შემოსვლას მსგავსი სახის კონსპირაციები ყოველთვის წინ უსწრებდა. მათ, ვისაც საქართველოში ფიჭური კავშირგაბმულობისა და ინტერნეტის შემოსვლა კარგად ახსოვთ, ასევე ემახსოვრებათ (ან, სულაც, ახლა გაიხსენებენ) ისეთი მცდარი შეხედულებები, როგორიც გახლდათ: „კომპიუტერის ეკრანის გამოსხივება აბრმავებს“, „მობილური ტელეფონი რადიაციას ასხივებს და დაძინებისას თავთან ახლოს, ჩართული არ უნდა დატოვოთ“, „ხანგრძლივად მობილურზე ლაპარაკისას ტვინი ზიანდება“ და ა.შ. ამჟამად თითოეული ჩვენგანის სიცოცხლე ერთ დროს დემონიზებული ტექნოლოგიის გარეშე წარმოუდგენელია და მათ ამგვარ დამაზიანებელ ეფექტებზე საუბარი ღიმილის მომგვრელია. მაშინდელი ცრურწმენის მიზეზი ინფორმაციის სიმწირე და სიმართლის მოძიების შეუძლებლობა გახლდათ.

Covid-19-ის პანდემიის საწყისი დღეები ინფორმაციის გავრცელების მხრივ, პრობლემატური გახლდათ – ზუსტად არავინ იცოდა, თუ რასთან ჰქონდათ საქმე და რა იწვევდა ვუხანელ პაციენტებში ფილტვების დაზიანებას. შექმნილ ინფორმაციულ ვაკუუმს ასევე ხელს უწყობდა ჩინეთის პრეზიდენტისა და კომუნისტური პარტიის ლიდერის, სი ძინპინის ხანგრძლივი დუმილი. ამას მალევე დაემატა ჩინეთის მთავრობის მიერ  ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციისთვის მიწოდებული ცრუ ინფორმაცია, თითქოს ახალი კორონავირუსი ადამიანიდან ადამიანს არ გადაეცემოდა. ახალმა, აქამდე უცნობმა და უხილავმა საფრთხემ ავტომატურად შექმნა სანდო და ჭეშმარიტი ინფორმაციის სიმწირე, რაც კონსპირაციულმა ვარაუდებმა შეავსო.

პანდემიის პირველი დღეების შესახებ ბურუსით მოცულ კითხვებს პასუხი ჟურნალში – The Lancet გამოქვეყნებული კვლევით გაეცა. ნათელი გახდა, რომ ჩინეთის კომუნისტურმა მთავრობამ სიმართლე დამალა და მათ ინფიცირების პირველი შემთხვევის შესახებ ინფორმაცია ჯერ კიდევ 1 დეკემბერს ჰქონდათ. ვუხანში აფეთქებული ეპიდემია მსოფლიოს ყურადღების ცენტრში მოექცა, რის შედეგად განვითარდა ე.წ. „ინფოდემია“, ანუ ინფორმაციის პანდემიური გავრცელება. ეს ავტომატურად გულისხმობდა ყალბი ინფორმაციისა თუ დეზინფორმაციის გავრცელებასაც. უწყვეტმა და მასიურმა ინფორმაციულმა ნაკადმა საზოგადოებაში პარადოქსული ეფექტი გამოიწვია – ადამიანებს სიმართლის ტყუილისგან გარჩევა ძალიან გაუჭირდათ.

ეს ყოველივე იდეალური ნიადაგი გახლავთ დეზინფორმაციის გავრცელებისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ Het Laatste Nieuws-მა სტატია გამოქვეყნებიდან რამდენიმე საათში ვებგვერდიდან წაშალა, ეს სრულიად საკმარისი გახლდათ ნიდერლანდურენოვანი კონსპიროლოგებისთვის, რომ თითიდან გამოწოვილი დეზინფორმაცია ფართოდ გაევრცელებინათ, რის შედეგადაც იგი მალევე ინგლისურენოვან სივრცეებშიც შეიჭრა.

აქ კი ყველაზე საზიანო როლი „სასარგებლო იდიოტებმა“ ითამაშეს. სპეცსამსახურების ენას თუ მოვიშველიებთ, ეს ის ხალხია, რომლებიც რეალური მოტივის გაუაზრებლად დეზინმფორმაციის გამავრცელებლებად გვევლინებიან. მთელ ამ ისტორიაში, „სასარგებლო იდიოტების“ როლი ცნობილმა სახეებმა ითამაშეს მათ შორის იყვნენ: ჰიპ-ჰოპ არტისტი Wiz Khalifa, მსახიობები: ვუდი ჰარელსონი და ჯონ კიუზაკი, მოკრივე ამირ ხანი, ნობელის პრემიის ლაურეატი სვეტლანა ალექსიევიჩი. ეს უკანასკნელები თავიანთი სოციალური მედიიდან ანტი-5G რიტორიკის გამტარ რუპორებად მოევლინნენ მილიონობით მათ გამომწერს. ზოგიერთი მათგანი ამ ცრუინფორმაციის მსხვერპლი თავად აღმოჩნდა, ხოლო ზოგიერთმა ინფლუენსერმა ეს შესაძლებლობა პირადი პიარისთვის გამოიყენა.

პანდემიის გავრცელებასთან ერთად დეზინფორმაციაც დაიხვეწა და მეტი დეტალიზაცია შეიძინა, თუმცა ჯეროვანი ანალიზი მალევე წარმოაჩენდა მის სიყალბეს. ერთ-ერთი ასეთი მცდარი მოსაზრება ვირუსის გავრცელებას უშუალოდ 5G ანძების მონტაჟს უკავშირებდა. ეს მოსაზრება ფაქტობრივ აცდენაში მოდის რეალობასთან – ჩინეთზე ადრე ბოლო თაობის ანძები სამხრეთ კორეაში გამოჩნდა. პანდემიამ ძლიერი დარტყმა მიაყენა ინდოეთსა და ირანს, სადაც 5G ქსელი ჯერ ფიზიკურად არ არსებობს.

5G ქსელისა და Covid-19 -ის ირგვლივ არიადნეს გორგალივით ჩახლართულ დეზინფორმაციულ ძაფებს თუ გამოვაცალკევებთ და უკან გავყვებით, მთავარ კონსპიროლოგსაც მარტივად მივადგებით. თქვენი უმეტესობა უკვე კარგად ხვდება, ვისზეც მაქვს საუბარი და ეს ზუსტად მიანიშნებს კიდეც ამ ქვეყნის მამოძრავებელ მოტივებზე.

2018 წლის მაისიდან მოყოლებული კრემლის მიერ მართულმა მარიონეტულმა, ინგლისურენოვანმა მედიამ, Russia Today-მ ღიად დაიწყო ანტი-5G პროპაგანდის გავრცელება. რუსულმა დეზინფომაციულმა მანქანამ მაღალსიჩქარიანი მობილური ქსელი ყოველგვარი სამეცნიერო ფაქტებისა და არგუმენტირებული მსჯელობის გარეშე უამრავი ზიანის მიზეზად წარმოადგინა. RT-სთან უნისონში მოქმედებდა, ასევე, კრემლის მართული საინფორმაციო სააგენტო Sputnik. მალე იმავე რიტორიკის გატარებას ჩრდილოური სპეცსამსახურები თავიანთი ტროლ-ფაბრიკებისა და ბოტ-ნეტის საშუალებით შეუდგნენ. ამის შესახებ სოციალური მედიების მიერ წარმოდგენილი ანგარიშებიდან ვიგებთ.

კრემლისთვის ასეთი ტიპის თამაშები ახალი არ გახლავთ. იგი მსგავსი ტიპის დეზინფორმაციულ ომს დასავლური საზოგადოების გასახლეჩად დიდი ხანია, წარმატებით იყენებს. მაგალითისათვის შეგვიძლია, ევროპაში ანტივაქსერული მოძრაობის გაძლიერება მოვიყვანოთ. შესაბამისმა მოკვლევამ ამაში რუსული კვალი მალევე გამოკვეთა.

მოცემულ მომენტში რუსეთი განვითარებულ მსოფლიოს ბოლო თაობის ფიჭური ქსელის ათვისებაში მნიშვნელოვნად ჩამორჩება. ამ მოცემულობის საპირწონედ იგი აქტიურად ცდილობს  ტექნოლოგიური პროგრესის დისკრედიტაციას. ამ ქმედებას მნიშვნელოვანი სტრატეგიული მნიშვნელობაც აქვს – ალტერნატიული რეალობის შექმნით, სუსტდება სახელმწიფო ინსტიტუციების მიმართ ხალხის ნდობა, რაც რუსეთს საშუალებას აძლევს, ანტიდასავლური რიტორიკა კიდევ უფრო მძლავრად გაატაროს და თვითონ მათზე უფრო ძლიერ სუპერსახელმწიფოდ პოზიციონირდეს.

სამწუხაროდ, ამ დეზინფორმაციამ ჩვენამდეც მოაღწია. რამდენიმე კვირის წინ შექმნილ ქართულ ანტი-5G  ფეისბუქჯგუფში 15 000 ადამიანზე მეტია გაწევრებული. მომხმარებელთა ასეთი სიმრავლე გასაკვირი ნამდვილად არ არის – სამეცნიერო და სამედიცინო კომუნიკაცია ჩვენს ქვეყანაში ჯერ კიდევ პრობლემურია, რაც საზოგადოებას ხშირად აბნევს.

ოკუპანტი ჩრდილოელი მეზობლის დეზინფორმაციული შეტევის მსხვერპლი საქართველო აქამდეც გამხდარა – თუნდაც მხოლოდ ლუგარის ლაბორატორიის შესახებ აგორებული ჭორები რად ღირს, დღეს კი სწორედ ეს ლაბორატორია დგას პანდემიასთან ბრძოლის წინა ხაზზე და ჩვენი იმედებიც სწორედ ამ კვლევითი ცენტისკენ არის მიმართული. როგორც ამ საკითხის ირგვლივ შეიცვალა ჩვენი საზოგადოების შეხედულებები, ასევე მოხდება 5G ქსელის შემთხვევაშიც.

ახლა ის არის საინტერესო, თუ რა გახდება რუსული დეზინფორმაციული მანქანის შემდეგი სამიზნე?

 

ავტორი: დიმიტრი ლიპარტელიანი

წყარო: publika.ge

სხვა
ბენჟამინ ფრანკლინის ეფექტი

ბევრ ადამიანს არ მოსწონს, როდესაც რაიმეს მისაღებად ხვეწნა უწევს და ამბობენ, რომ სხვა ადამიანისთვის დახმარების თხოვნა  სტერესულია. თუ გავიხსენებთ, ფულის სესხება, ჩვენს მაგივრად რაიმე საქმის გაკეთების თხოვნა მარტივი არ არის. არსებობს მოსაზრება,რომ ადამიანს აღიზიანებს დახმარების თხოვნა. ეს შეხედულება მცდარია. არსებობს ფსიქოლოგიური ფენომენი, რომელსაც „ბენჟამენ ფრანკლინის ეფექტს“ უწოდებენ. ამ ფენომენის მიხედვით, ადამიანს უფრო მეტად მოსწონს  ადამიანი მაშინ, როდესაც ის დახმარებას სთხოვს.

წიგნის, You Are Not So Smart,  ავტორი დევიდ მაკრენი ხსნის, თუ როგორ დაერქვა ამ ფენომენს ეს სახელი. ბენჟამენ ფრანკლინს ჰყავდამოძულე, გავლენიანი სახელმწიფო მოხელე. ფრანკლინმა, ამ ადამიანის კეთილგანწყობა  გადაწყვიტა და ასეთი რამ მოიფიქრა, ფრანკლინმა მისი ბობლიოთეკიდან წიგნი სთხოვა. მოძულემ წიგნი ათხოვა, ფრანკლინმა კი იგი ერთ კვირაში მადლობის წერილით დაუბრუნა.ამის შემდეგ, მათ შორის ურთიერთობები დათბა,  ისინი ერთმანეთს  მეგობრულად ხვდებოდნენ და როგორც ფრანკლინმა თქვა, მათი მეგობრობა ყოფილი მოძულის სიკვდილამდე გაგრძელდა.

1969 წელს ფსიქოლოგებმა „ბენ ფრანკლინის ეფექტის“ შემოწმება გადაწყვიტეს და მის სისწორეშიც დარწმუნდნენ,  კვლევის ფარგლებში ყველა მონაწილეს ფული მოაგებინეს. ცოტა ხანში, მონაწილეთა ერთ მესამედს დაუკავშირდა ერთერთი თანამშრომელი, რომელმაც მონაწილეებს უთხრა,  რომ ფსიქოლოგიის დეპარტამენტმა კვლევის ფარგლებში ძალიან დიდი ფული დახარჯა და გაკოტრების წინაშე იყო.  თანაშემწემ, მონაწილეების ერთ მესამედს ფულის დაბრუნება სთხოვა. მონაწილეთა მეორე მესამედს თავად ექსპერიმენტატორი დაუკავშირდა, მან მონაწილეებს აუხსნა, რომ კვლევა მისი ჯიბიდან დაფინანსდა, უსახსროდ დარჩა და ფულის დაბრუნება ითხოვა. კვლევის მესამე ნაწილს მოგებული ფული შეუნარჩუნეს.

ამ უცნაური კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ ექსპერიმენტატორის მიმართ ყველაზე დადებითი ემოციები იმ ადამიანებს ჰქონდათ, რომლებსაც თავად ექსპერიმენტატორი დაუკავშირდა, ხოლო ყველაზე ნაკლებად მათ - ვინც ფული დაიტოვა. ესე იგი, კვლევის შედეგებმა დაადასტურა,  რომ ადამიანს სხვა ადამიანი  დახმარების შემდეგ უფრო მოსწონს, რასაც  მკვლევარები „კოგნიტური დისონანსით“ ხსნიდნენ. მკვლევარების აზრით, რთულია ადამიანს არ მოსწონდეს ის ადამიანი, ვისაც ეხმარება.

„ბენჟამენ ფრანკლინის ეფექტთან“ დაკავშირებული კვლევა მოგვიანებით აშშ-სა და იაპონიაშიც ჩატარდა. ორივე ქვეყანაში კვლევის მონაწილეებს ის ადამიანი უფრო მოეწონათ, რომლებმაც პროექტის დასრულებისთვის დახმარება ითხოვეს. საინტერესოა ის ფაქტიც, რომ ბენჟამენ ფრანკლინის ეფექტი პირდაპირ თხოვნისას ვლინდება, რაც კვლევამაც დაადასტურდა  მონაწილეებს არ მოეწონათ, როდესაც დახმარება ასისტენტმა და არა კვლევის ავტორმა ითხოვა.

ტოკიოს უნივერსიტეტის ფსიქოლოგი, იუ ნიია ამბობს, რომ „ბენჟამენ ფრანკლინის ეფექტს“ კოგნიტური დისონანსი არ იწვევს. მისი აზრით, ადამიანი თვლის, რომ დახმარებას ის თხოვს, ვინც მის მიმართ დადებითადაა განწყობილი, შესაბამისად მოწონებითვე პასუხობს. „ორმხრივი მოწონების“ ცნობილი ფენომენი გამოხატავს ადამიანის მიდრეკილებას, მოსწონდეს ის, ვისაც ის მოსწონს, ანუ, ადამიანებს მოსწონთ და ეხმარებიან მათ,  ვინც მათ დახმარებას სთხოვს.

2007 წელს ჯერი ბურგერმა და მისმა კოლეგებმა სანტა კლარას უნივერსიტეტიდან ჩაატარეს სამი ექსპერიმენტი, რომლის  მიზანი  იყო დაედგინა დახმარების გავლენა  მეგობრობრულ ურთიერთობაზე . ერთ-ერთ კვლევის მიხედვით, რომელშიც 105-მა სტუდნეტმა მიიღო მონაწილეობა, დადგინდა, რომ მონაწილეები სხვის თხოვნას (მაგ: ფანქრის გათლა) უფრო მეტად ასრულებდნენ მაშინ, როდესაც თხოვნამდე მოულოდნელ „საჩუქარს“ იღებდნენ, მაგალითად ჭიქა წყალს.

არიზონას უნივერსიტეტის ფსიქოლოგი და წიგნის, Influence, ავტორი რობერტ ჩიალდინი, HBR-თან 2013 წელს მიცემულ ინტერვუში ამბობს, რომ მადლობის მიღების შემდეგ, ადამიანმა „არაფრის“ ნაცვლად უნდა უპასუხოს ასე-  „რა პრობლემაა, პარტნიორები ასე იქცევიან“.

 „ბენჟამენ ფრანკლინის ეფექტის“ მთავარი სათქმელი არის ის, რომ ადამიანს არასდროს უნდა მოერიდოს დახმარების თხოვნა. პირიქით, თხოვნა კეთილგანწყობის მოპოვების  სტრატეგიულ მექანიზმადაც კი შეიძლება გამოვიყენოთ, როგორც ეს ბენჟამენ ფრანკლინმა გააკეთა.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, გამართლებულია თუ არა სატელევიზიო მედიის მხრიდან ბოლო დროს მომხდარი გახმაურებული დანაშაულებების გაშუქების ფორმა და ინტენსივობა?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.