,
1830-იან წლები - ინგლისელებმა პირველად დაიწყეს ფიქრი თამაშის ღია სივრცეში გადმოტანაზე და თანამედროვე ჩოგბურთთან ყველაზე უფრო მეტად მიახლოებული, ე.წ. Lawn Tennis ჩანასახები გაჩნდა.
1868 წლის 23 ივლისი - უიმბლდონის გარეუბანში კერძო კლუბი იხსნება, სახელწოდებით "The All England Croquet Club".
1874 წელი - ბრიტანული არმიის მაიორი, უოლტერ კლოპტონ უინგფილდი 1874 წელს ჰარი ჯემს (ერთ-ერთი პიონერი) წერილს წერს, რომ წელიწადზე მეტია თამაშზე "sphairistikè (ბერძნ. - "ball-playing") მუშაობს, მან დიზაინი შექმნა და ახალი თამაში დააპატენტა. ჩოგბურთის ისტორიის თანახმად, ეს თამაში ყველაზე ახლოს არის სპორტის თანამედროვე ესთეტიკასთან, გამომგონებელმა იდეალური მარკეტინგის ხარჯზე თამაში მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში გაიტანა.
1877 წელი - პირველი უიმბლდონის ტურნირი ! ჯერ კიდევ 1877 წელს, აქ პირველი საჩოგბურთო მსოფლიო ჩემპიონატი ტარდება, სახელწოდებით "FIRST WORLD CHAMPIONSHIP". ტურნირზე მამაკაცები მონაწილეობდნენ, აქ სულ 22 მოთამაშე გვყავდა.
1881 წელი - 1881 წელს პირველი საჩოგბურთო ტურნირი ამერიკის კონტინენტზეც ჩატარდება ! ამერიკის ღია პირველობას დიკ სეარსი მოიგებს.
1891 წელი - საფრანგეთის ღია პირველობის დასაწყისი ! მაშინ ტურნირზე მონაწილეობა მხოლოდ საფრანგეთის მოქალაქეებს შეეძლოთ.
1900 წელი - დევისის თასის პირველი ანალოგი, 1900 წელს ისტორიაში პირველად განსხვავებული ქვეყნების, ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ბრიტანეთის კუნძულების წარმომადგენლები დაუპირისპირდნენ.
1905 წელი - მე-20 საუკუნის დასაწყისში პირველი ტურნირი ჩატარდა ავსტრალიის კონტინენტზეც. მაშინ ავსტრალიის ღია პირველობა ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის ტერიტორიებზე იმართებოდა.
პირველი ქალთა ტურნირები - 1884 უიმბლდონი, 1887 ამერიკა, 1897 როლან გაროსი, 1922 ავსტრალია.
1960-იანი წლები - საჩოგბურთო სამყაროში დებატები იწყება, მსჯელობენ იმაზე, თუ რამდენად შეიძლება, რომ პროფესიონალი და მოყვარული მოთამაშეების ტურნირები გაიმიჯნოს. იდეა 5 ხმით აგებს, 4 დიდი სლემის ტურნირი მოყვარულთათვისაც ღიაა.
1968 წელი - ე.წ. Open Era-ს დასაწყისი. პირველად ჩოგბურთის ისტორიაში, ინგლისის სამხრეთ სანაპიროზე, ბორნმუთში "ოფიციალური" ტურნირი გაიმართება. პირველი სლემის ტურნირი ღია ერაში როლან გაროსზე გვქონდა. ორივე ტურნირი კენ როუზვალმა მოიგო.
1969 წელი - როდ ლეივერი ისტორიაში ერთადერთი ჩოგბურთელი ხდება, რომელიც ერთ სეზონში ოთხივე დიდი სლემის ტიტულს მოიგებს. მან ეს კარიერაში 2-ჯერ გააკეთა, 1962 და 1969 წლებში.
ჩოგბურთში ანგარიშის სისტემის წარმოშობის რამდენიმე ვერსია არსებობს. ყველაზე გავრცელებული ცნობით, 15-30-40(45)-60 სისტემა XIV საუკუნიდან მომდინარეობს, როცა საფრანგეთში სპორტის ამ სახეობას ფულზე თამაშობდნენ. იმდროინდელი სისტემით, მსხვილი ნომინალის მონეტა 60 ფულად ერთეულს შეადგენდა და ის ოთხი 15 ერთეულის ღირებულების მონეტად ხურდავდებოდა. XIX საუკუნეში ინგლისელებმა ანგარიშში 60 ქულის ნიშნული 45-მდე შეამცირეს.
ცნობილი თეორიის თანახმად, "უცნაური" და განსხვავებული ქულების დათვლის სისტემა ჩოგბურთში საათის ციფერბლატს უკავშირდება. არსებობს წარმოდგენა, რომლის თანახმადაც ჩოგბურთის თამაშებში ანგარიშს საათის ციფერბლატით "მიჰყვებოდნენ". თითო ქულის მოგების შემდგომ, წუთების ისარს მეოთხედით გადაწევდნენ ხოლმე, ასეთ დროს კი ისარი ჯერ 15-ს, შემდგომ 30-ს, შემდგომ 45-ს უჩვენებდა. ბოლო გათამაშებით ისარი ისევ მეოთხედით იცვლიდა პოზიციას, შესაბამისად, გეიმის დასრულებისას საწყის, "60"-იან პოზიციას უბრუნდებოდა. ამ თეორიის ნახმად, ანგარიშის ნომენკლატურა ჩოგბურთის წინამორბედი ფრანგული თამაშიდან, "Jeu de Paume-დან" მოდის. "ხელის გულის თამაში" საფრანგეთის რევოლუციამდე ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული აქტივობა იყო, მარტო პარიზში დაახლოებით 1000-მდე კორტი არსებობდა. ტრადიციული კორტის ზომა სიგრძეში 90 ფუტს შეადგენდა, ბადე მოთამაშეებს კორტს 45-45 ფუტიან ტოლ ნაწილებად უყოფდა.
როცა ჩამწოდებელი ქულას იღებდა, ის კორტში 15 ფუტით შიგნით შედიოდა. კიდევ ერთხელ მოგებული გათამაშების შემთხვევაში, მას კიდევ 15 ფუტი ჰქონდა "გასავლელი" და 30-იან ნიშნულს აღწევდა. მესამე ქულის მოგების შემდგომ კი მას კიდევ მხოლოდ 10 ფუტით შეეძლო ბადესთან მიახლოება, რითიც "მოძრაობას" 40-ფუტიან ნიშნულზე ასრულებდა. ანგარიშიც სწორედ ამ მოძრაობას აირეკლავდა.
ასევე საინტერესოა საჩოგბურთო ტერმინი "love" - რომელსაც ჩოგბურთში ნულის ნაცვლად იყენებენ. ყველაზე უფრო ფართოდ გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, ტერმინი ფრანგული სიტყვიდან l'oeuf მოდის, რაც საერთაშორისო ენაზე კვერცხს ნიშნავს. ამ მოსაზრებით, ვინაიდან კვერცხის ფორმა ნულოვან ესთეტიკას აირეკლავს, ტერმინის არსებობის ფუნდამენტიც სწორედ აქედან მოდის.
მეორე თეორიის თანახმად, ტერმინი ჰოლანდიური სიტყვიდან "lof" მოდის, რომელიც ღირსებას გამოხატავს.
კიდევ ერთი განსხვავებული თეორიის თანახმად, ჯერ კიდევ მაშინ, როცა მოთამაშეები კორტზე გადიან და ქულაც არ გათამაშებულა, მათ "ერთმანეთის სიყვარული" მაინც აქვთ.
POLITICO European Pulse-ის ახალი კვლევის თანახმად, რომელიც ევროკავშირის ექვს ძირითად ქვეყანას შორის ჩატარდა, დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობისას, აშშ უფრო საფრთხედ აღიქმება, ვიდრე მოკავშირედ.
2025 წლის იანვარში ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ, ტრამპმა ვაშინგტონის ერთგულება ნატოს მიმართ ეჭვქვეშ დააყენა, დაიმუქრა გრენლანდიისა და კანადის ანექსიით, მოკავშირეებს ტარიფები დააკისრა და ირანთან ომი დაიწყო, რომელში მონაწილეობაზეც ევროპულმა ქვეყნებმა უარი თქვეს.
მარტში პოლონეთში, ესპანეთში, ბელგიაში, საფრანგეთში, გერმანიასა და იტალიაში გამოკითხულთა მხოლოდ 12%-მა აღიქვა ამერიკა ახლო მოკავშირედ, ხოლო 36%-მა - საფრთხედ. ამის საპირისპიროდ ჩინეთს საფრთხედ ექვსი ქვეყნის გამოკითხულთა 29%-მა აღიქვამს.
ეროვნულ დონეზე, ვაშინგტონიდან მომდინარე საფრთხე პეკინის საფრთხეს ოთხ ქვეყანაში აჭარბებს, მხოლოდ საფრანგეთსა და პოლონეთში გამოკითხულებმა ჩინეთიდან მომდინარე საფრთხე უფრო მაღალ დონედ აღიქვეს.
„აშშ-ის მიმართ შეხედულებების გამკაცრების სიგნალით, გამოკითხვამ ასევე მიუთითა ევროპული უსაფრთხოების პოლიტიკის გულში არსებულ წინააღმდეგობაზე. ამომრჩევლებს სურთ, რომ ევროპა უკეთ იყოს შეიარაღებული და უფრო თვითკმარი, რადგან აშშ-ის მიმართ ნდობა მცირდება, მაგრამ მათი მადა ქრება, თუ თავდაცვა პირად მსხვერპლს, უფრო დიდ ბიუჯეტს ან უკრაინისთვის უვადო მხარდაჭერას გულისხმობს“, - წერს გამოცემა.
POLITICO-ს კვლევის თანახმად, გამოიკვეთა ისიც, რომ რუსეთი აშკარა მტერია. მას საფრთხედ ყველა გამოკითხული ადამიანის 70% მიიჩნევს.
European Pulse-ის კვლევის მიხედვით, რომელიც POLITICO-სა და beBartlet-ისთვის Cluster17-მა ჩაატარა, 13 მარტიდან 21 მარტამდე ესპანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, იტალიაში, პოლონეთსა და ბელგიაში 6 698 ევროპელი გამოიკითხა.
ესპანეთში ყველაზე ნეგატიურად იყვნენ განწყობილნი შეერთებული შტატების მიმართ და 51% ამბობდა, რომ ვაშინგტონი ევროპისთვის საფრთხეს წარმოადგენდა, რაც გამოკითხულთა შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. მადრიდმა ლიდერობა დაიკავა ტრამპის მიერ ირანის წინააღმდეგ თებერვალში დაწყებული ომის წინააღმდეგ, რის გამოც აშშ-ის პრეზიდენტმა თავდაცვის დაბალი ხარჯების გამო ესპანეთი გაკიცხა.
იტალიაში 46% მიიჩნევს, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს. ამ პოზიციას, ბელგიელების 42% უჭერს მხარს, ფრანგ გამოკითხულთა 37% და გერმანელების 30%.
გამონაკლისი იყო პოლონეთი, რომელიც რუსეთს ესაზღვრება და აშშ-თან ალიანსს უსაფრთხოების მთავარ გარანტიად მიიჩნევს: გამოკითხულთა მხოლოდ 13%-მა თქვა, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა მხარდაჭერა უფრო დიდი სტრატეგიული ავტონომიის მიმართ.
ექვსი ქვეყნის მასშტაბით გამოკითხულთა 76%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთი ქვეყნების სამხედროების გაგზავნას ნატოს მოკავშირის დასაცავად, თავდასხმის შემთხვევაში. მხარდაჭერა 81%-მდე გაიზარდა, როდესაც სცენარი ევროკავშირის წევრის დაცვას მოიცავდა. ყველა გამოკითხულ ქვეყანაში სამხედრო დახმარების მხარდაჭერა აშკარად აჭარბებდა წინააღმდეგობას.
გამოცემა წერს, რომ ზემოთ აღნიშნული კონსენსუსი მკვეთრად შესუსტდა, როდესაც საკითხი პირად ჩართულობას შეეხო. გამოკითხულთა მხოლოდ 19%-მა თქვა, რომ ისინი მზად იქნებოდნენ „იარაღი აეღოთ და ებრძოლათ“, თუ მათ ქვეყანას თავს დაესხმებოდნენ. თითქმის ნახევარი (47%) ამბობს, რომ ისინი უპირატესობას მიანიჭებენ არასაბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობას, როგორიცაა ლოგისტიკა, სამედიცინო დახმარება ან სამოქალაქო დაცვა. 16%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთ ქვეყანას პირდაპირი მონაწილეობის გარეშე, ხოლო, 12%-მა თქვა, რომ განიხილავდნენ ქვეყნის დატოვებას.
„თავდაცვის პოლიტიკურ მხარდაჭერასა და ბრძოლის ინდივიდუალურ მზაობას შორის არსებული უფსკრული ხაზს უსვამს იმ გამოწვევას, რომლის წინაშეც ევროპული მთავრობები დგანან, როდესაც ისინი თავიანთ სამხედრო ამბიციებს ზრდიან და წვევამდელების დეფიციტს ებრძვიან.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა, რომ ამომრჩევლები ზოგადად აღიარებენ ევროპის უფრო ძლიერი თავდაცვის პოზიციის საჭიროებას, თუმცა დაფინანსების საკითხზე მათი აზრები იყოფა. ექვსივე ქვეყანაში, 86% დაეთანხმა, რომ ევროპამ უნდა განავითაროს საკუთარი თავდაცვითი შესაძლებლობები, აქედან 56% ამ აზრს ძლიერად ეთანხმებოდა. მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო პოლონეთსა და ბელგიაში (ორივეში 95%), ასევე გერმანიაში (89%).
ფართო მხარდაჭერა დაფიქსირდა უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაციის მიმართ - გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც იმოქმედებდა ეროვნული არმიების პარალელურად. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-დან საფრანგეთში 83%-მდე ბელგიაში“, - წერს POLITICO.
თუმცა, გამოცემა კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით აღნიშნავს, რომ როდესაც საქმე ხარჯებს შეეხო, აზრები გაიყო.
გამოკითხვის მიხედვით, 37%-მა თქვა, რომ მათი ქვეყანა თავდაცვაზე თანხის „დაახლოებით სწორ ოდენობას“ ხარჯავს, ხოლო ზუსტად იმავე რაოდენობამ მიიჩნია, რომ ხარჯები „არ არის საკმარისი“. ამავე დროს, 22%-მა აღნიშნა, რომ მათი ქვეყანა უკვე ძალიან ბევრს ხარჯავს თავდაცვაზე.
ასევე ფართოდ იყო მხარდაჭერილი უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაცია, გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც ეროვნულ არმიებთან ერთად იმოქმედებდა. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-მდე საფრანგეთში, 83%-მდე ბელგიაში, თუმცა ხარჯების საკითხთან დაკავშირებით მოსაზრებები განსხვავდებოდა.
„ქვეყნების დონეზე განსხვავებები აშკარა იყო. გერმანიაში (40%), საფრანგეთში (44%) და ესპანეთში (43%) გამოკითხულთა თქმით, თავდაცვის ხარჯები უნდა გაიზარდოს. იტალიაში, 39%-მა თქვა, რომ ხარჯები ძალიან მაღალი იყო - ყველაზე მაღალი დონე გამოკითხულ ქვეყნებს შორის. პოლონეთში გამოკითხულთა უმრავლესობა (56%) მიიჩნევს, რომ მიმდინარე ხარჯების დონე დაახლოებით სწორია.
ეს შეხედულებები ზოგადად ასახავს მიმდინარე ხარჯების დონეს. პოლონეთი გეგმავს მშპ-ს 4.8%-ის დახარჯვას თავდაცვაზე წელს, რაც ნატოში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია და გაცილებით მეტი, ვიდრე გამოკითხულ სხვა ქვეყნებს შორის“, - წერს POLITICO.
გამოცემა აღნიშნავს, რომ მონაცემები ააშკარავებს ევროპის მიერ უკრაინის მხარდაჭერის საკითხთან დაკავშირებულ უთანხმოებას. ექვს ქვეყანაში, 34% ამბობს, რომ ევროპა საკმარის მხარდაჭერას არ უწევს უკრაინას, 31% ფიქრობს, რომ არსებული პოლიტიკა დაახლოებით სწორია, ხოლო 30% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად ბევრს აკეთებს.
ეროვნულ დონეზე განსხვავებები კვლავ გამოიკვეთა. გერმანიაში, რომელიც ევროპიდან უკრაინისთვის დახმარების ყველაზე დიდი მიმწოდებელია, 45% ამბობს, რომ ევროპა საკმარისს არ აკეთებს. იტალიაში, რომელიც გამოკითხულ ექვს ქვეყანას შორის მშპ-ის ყველაზე დაბალ წილს გამოყოფს უკრაინის სამოქალაქო და სამხედრო დახმარებაზე, „კილის მხარდაჭერის ტრეკერის“ მონაცემებით, 42% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად დიდ მხარდაჭერას უწევს უკრაინას. ესპანეთი და ბელგია „არასაკმარისის“ ბანაკისკენ იხრებოდნენ, ხოლო საფრანგეთში შეხედულებები უფრო თანაბრად იყო გაყოფილი.
„ამ უთანხმოების მიუხედავად, კოლექტიური თავდაცვის ვალდებულებების მხარდაჭერა მტკიცე დარჩა გამოკითხულ ყველა ქვეყანაში, განსაკუთრებით ნატოს ფარგლებში. შედეგები ასევე ეფუძნება გაწვევასა და სამოქალაქო სამსახურთან დაკავშირებულ დებატებს, რადგან მთავრობები ეძებენ სამხედრო შესაძლებლობების გაფართოების გზებს.
გერმანიაში სავალდებულო სამსახურის გარკვეული ფორმის მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო. გერმანელი რესპონდენტების 3/4-ზე მეტმა (78%) მხარი დაუჭირა გაწვევის ან სამოქალაქო სამსახურის ვალდებულებების აღდგენას, რომლებიც 2011 წელს შეჩერდა. თუმცა, კოალიციაში წინააღმდეგობის გაწევის შემდეგ, გასულ წელს კანცლერმა, ფრიდრიხ მერცმა უარი თქვა სრული გაწვევის აღდგენის გეგმებზე და ამის ნაცვლად დაამტკიცა კანონპროექტი, რომელიც მიზნად ისახავდა 2031 წლისთვის ჯარის პირადი შემადგენლობის 203 000 აქტიურ სამხედრო მოსამსახურემდე გაზრდას.
მხარდაჭერა ასევე ძლიერი იყო ბელგიაში - 76%, ხოლო აზრი უფრო ორად იყოფა იტალიაში, 53% მომხრე იყო და ესპანეთში, სადაც 54% ეწინააღმდეგებოდა ამ იდეას”, - ასკვნის POLITICO.
