USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
Tbilisi
ბოლო 25 წლის განმავლობაში ყოველ წამში ოკეანე ჰიროსიმას ოთხი ბომბის აფეთქების ეკვივალენტ ენერგიას იღებდა
Date:  951

დღეს გაეროს გენერალურმა მდივანმა  მსოფლიოს გასაგონად განაცხადა, რომ „მეცნიერები გვეუბნებიან, რომ ოკეანის ტემპერატურა ახლა იმატებს, რაც წამში ხუთი ჰიროსიმას ბომბის ეკვივალენტია. მილიონობით სახეობა გადაშენების პირასაა. ჩვენი პლანეტა იწვის!“,

მისი განცხადება ეყრდნობოდა 1950-იანი წლებიდან 2019 წლამდე დაგროვებული მონაცემების ანალიზის შედეგად, მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფის მიერ გამოტანილ დასკვნას, რომ მსოფლიო ოკეანეების საშუალო ტემპერატურა 2019 წელს 0,075 გრადუსი ცელსიუსით მაღალი იყო 1981–2010 წლების საშუალო მაჩვენებელზე.

რიცხვი შეიძლება არც ისე დიდად მოგეჩვენოთ, მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ ოკეანეთა მასიური მოცულობის დონეს, ასეთი მცირე ზრდისთვისაც კი საოცრად დიდი – 228 სექსტილიონი ჯოულის ოდენობის სითბოა საჭირო.

ეს რიცხვი წარმოსადგენად საკმაოდ რთულია და ამიტომ ჯგუფის ერთ-ერთმა წევრმა მათემატიკას მიმართა. უკეთ აღსაქმელად, ეს ენერგია მან შეადარა 1945 წელს ჰიროსიმაში ჩამოგდებული ატომური ბომბის აფეთქებისას გამოყოფილი ენერგიის ოდენობას.

„ჰიროსიმას ატომური ბომბის აფეთქებისას გამოიყო დაახლოებით 63 000 000 000 000 ჯოული ენერგია. ბოლო 25 წლის განმავლობაში ჩვენმა ოკეანეებმა კი მიიღო სითბო, რომელიც ჰიროსიმას 3,6 მილიარდი ატომური ბომბის აფეთქებას უდრის“, – ამბობს პრესრელიზში კვლევის ავტორი, ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის მკვლევარი ლიჯინგ ჩენგი.

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ გასული 25 წლის განმავლობაში ყოველ წამში ოკეანე ჰიროსიმას ოთხი ბომბის აფეთქების ეკვივალენტ ენერგიას იღებდა. უფრო საგანგაშო კი ის არის, რომ ეს მაჩვენებელი მდგრადი არ არის და გამუდმებით იზრდება.

კვლევის ერთ-ერთი ავტორის, ჯონ აბრაჰამის განცხადებით, 2019 წელს ოკეანე წამში ჰიროსიმას 5 ბომბის აფეთქების ეკვივალენტ სითბოს იღებდა, დღისით თუ ღამით, მთელი 365 დღის განმავლობაში.

თუკი ატომურ ბომბთან შედარებაც ვერ გიქმნით სათანადო წარმოდგენას, 2019 წლის მაჩვენებელი ასევე შეგვიძლია შევადაროთ სხვა შემთხვევას – დედამიწის ყველა მცხოვრებმა რომ 100 თმის საშრობი გამუდმებით მიუშვიროს ოკეანეს.

ამ ყველაფერმა კი, რასაკვირველია, უკვე იქონია უზარმაზარი გავლენა გარემოზე.

ყინული სწრაფად დნება, რაც ზღვის დონის მომატებას იწვევს. კვდება ზღვის უამრავი არსება, რადგან ახალ გარემოს ისინი სწრაფად ვერ ეგუებიან. პლანეტაზე უარყოფით გავლენას ახდენს ამ გათბობის გამო ატმოსფეროში წყლის აორთქლებაც.

„ეს ქარიშხლებსა და ტაიფუნებს უფრო აძლიერებს, ნალექები უფრო ინტენსიური ხდება“, – ამბობს აბრაჰამ ვაისი.

მაჩვენებელი კი გამუდმებით იმატებს. ყოველ ჯერზე, როცა დათბობის საწინააღმდეგო მოქმედებებს ვავადებთ, სიტუაცია მხოლოდ და მხოლოდ უარესდება.

კვლევა ჟურნალ Advances in Atmospheric Sciences-ში გამოქვეყნდა.

 

 

culture
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

See all
Survey
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
Vote
By the way