USD 3.0532
EUR 3.4477
RUB 4.2454
თბილისი
საიტზე მიმდინარეობს ტექნიკური სამუშაოები
ბესიკ ლაგვილავა - ვაშინგტონში "კომენდანტის საათი" 2006 წლიდან არის გამოცხადებული
თარიღი : 06.13.2020 09:45  205

იცოდით, რომ 2006 წლიდან ამერიკის დედაქალაქ ვაშინგტონში მუდმივად გამოცხადებულია "კომენდანტის საათი"?

არ იცოდით?

თუ ღამით გასერინებას გადაწყვეტთ, ნუ წახვალთ აღმოსავლეთით მე-20 ქუჩის მიღმა... ეს აფროამერიკელების ზონაა. თუკი შემთხვევით იქ აღმოჩნდით, საჭიროა კარგი სირბილის უნარი! თუმცა, შავკანიანები ისე კარგად დარბიან - გაგიჭირდებათ გაქცევა! - სიცილით გვითხრა ჩვენმა გიდმა, - ბედნიერება იქნება, თუკი იქიდან ცოცხალი გამოაღწევთ.

ეს გიდი თუ სპეცსამსახურის თანამშომელი არაერთხელ წავიყვანეთ ბარში, სადაც ჩვენი ახალგაზრდა შავკანიანი ბარმენი მეგობარი, ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტის სტუდენტი აიზია სასმელით გვიმასპინძლდებოდა .

ამ ბარს თავისი მუღამი ჰქონდა. აიზია იატაკზე ყრიდა არაქისს და ეს არაქისი ტკაცა-ტკუცით სკდებოდა, როცა მოცეკვავეები მასზე დახტოდნენ.

პოპულარული, სიმპათიური და მონდომებული მულატი კაცი იყო, ჩვენი მეგობარი აიზია.თავისუფალ დროს თან წიგნებს კითხულობდა ბართან, თან დაუგვიანებლად უსხამდა ყველას სასმელს და თან გოგოები უხტებოდნენ კალთაში... გოგოს თმებს გადაწევდა და... აგრძელებდა წიგნის კითხვას.

ჩვენ ამ ბარში პირველი შესვლისას, სარაჯიშვილის კონიაკი ვაჩუქეთ და პატივს გვცემდა.. იმდენად, რომ ერთხელ ორი გოგონა, გამოგვიგზავნა, რომლებიც იატაკზე ხოხვით და იქ დაყრილი არაქისის ტკაცუნით მოიწევდნენ ჩვენი მაგიდისკენ ... თუმცა, ამაზე ადრე დავწერე და ახლა აღარ გავიმეორებ.

ჩვენ "ამერიკის სტუმრების" სტატუსით ვიყავით ამერიკაში ჩასულები და ჯორჯტაუნის საკმაოდ მაღალი რეიტინგის მქონე უნივერსიტეტში, ვისმენდით მეტად საინტერესო ლექციების კურსს სახელმწიფო მმართველობაზე.

ამერიკის დედაქალაქი ვაშინგტონი ყოველთვის ითვლებოდა ამერიკის ყველაზე კრიმინალურ ქალაქად. ის პირველობას არავის უთმობდა, არც მკვლელობების და არც ნარკოდანაშაულის დონით. საქმე იმაშია, რომ ვაშინგტონის მოქალაქეთა შორის, ძალიან მაღალი იყო აფროამერიკელი მოსახლეობის წილი.

ამერიკაში ჩემი პირველად ჩასვლის დროს ქალაქის მერი იყო ცნობილი შავკანიანი მერი მარიონ ბერი, რომელიც ქალაქს ხელმძღვანელობდა 1979 წლიდამ 1990 წლამდე, მანამ სანამ გამოძიების ფედერალური ბიურო Federal Bureau of Investigation (FBI) საკუთარ კაბინეტში არ აიყვანდა - ნარკოტიკების რეალიზაციის ბრალდებით...

და ეს მერი ციხიდან გამოსვლისთანავე ისევ ქალაქის მერი გახდა და ქალაქს მერობდა 1995-დან 1999 წლამდე.

მას ქალაქის "მუდმივ მერს" ეძახდნენ.

რატომ ირჩევდნენ ვაშინგტონის მოქალაქეები ასეთ მერს?. იმიტომ, რომ ამომრჩეველთა უმრავლესობა შავკანიანი იყო და თან.. ეს მერიც მათი დიდი ნაწილის მსგავსად... თავადაც, ნარკოტიკების გამსაღებელი ანუ მათნაირი - "ჩვენი ბიჭი" იყო...

ეს არის დემოკრატია. მასზე უკეთესი მმართველობის ფორმა ჯერ ადამიანს არ მოუგონია... მაგრამ.ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ დემოკრატია სრულყოფილი მმართველიბის ფორმაა.

პირველად, ამერიკაში 1998 წელს ჩავედი. ეს იყო ამერიკის აყვავების ხანა, რომელიც მომავალაში ძნელად თუ გამეორდება!

რეიგანის დროს დაწყებული ეკონომიკური პოლიტიკის მიერ გამოწვეულმა აღმავლობამ კლინტონის ადმინისტრაციის დროს აპოგეას მიაღწია.

ბოლო ორი ათწლეულებისგან განსხვავებით, მაშინ ამერიკას ჰქონდა პროფიციტური ბიუჯეტი და ეს პროფიციტი 200 მილიარდ დოლარზე მეტს შეადგენდა. მსჯელობდნენ რაში დაეხარჯათ ეს ხარჯებს ზემოთ დარჩენილი თანხა.

კლინტონს ცაზე ამოუცნობი მფრინავი ობიექტები მოეჩვენა და სასწრაფოდ NASA-ს 500 მილიონი დოლარით გაუზარდა დაფინანსება ამ მოვლენების შესასწავლად!

კონგრესის საბიუჯეტო ოფისში და პრეზიდენტის აუდიტის სამსახურის თანამშრომლებთან შეხვედრისას მათ გვითხრეს, რომ აპირებდნენ, უკან დაებრუებინათ ფული ამომრჩევლისთვის ანუ შეემცირებინათ გადასახადები.

ეს ხანა ამერიკის ისტორიაში შემდეგ აღარ განმეორებულა...

თქვენ რომ გგონიათ ქართველ გზისმშენებელთა აღმოჩენაა დაკერებული ასფალტი?! ეს ასე არ არის... ის ვაშინგტონში მოიგონეს!

მიუხედავად ამისა, რომ ამერიკა ყვაოდა და ვაშინგტონი (District of Columbia) ამერიკის დედაქალაქი იყო მაშინაც, როგორც დღეს - ის მაშინ იყო ერთადერთი ქალაქი... დაკარებული ასფალტით და გზების "ორმული" შეკეთებით!

იმდენად არაკომპეტენტური იყო ქალაქის მმართველობა, რომ გაზეთმა The Washington Monthly-მ მარიონ ბერი ამერიკის თვითმმართველობების მმართველთა შორის, ყველაზე უარეს მმართველად დაასახელა, ხოლო კონგრესმა ბიუჯეტის თანხების უმიზნო ხარჯვის გამო, სპეციალური "ბილით" ფინანსების მართვის უფლება წაართვა ვაშინგტონის მერს და გადასცა კონგრესის სპეციალურ კომისიას.

ამბობდნენ, ქალაქის მერი თავის ნარკომან ძმაკაცებს პრობლემის გარეშე ურიგებდაო ფულს!

როცა მარიონ ბერი დაიჭირეს, მის ნაცვლად აირჩიეს ისევ შავკანიანი ქალი, რომელიც ასევე ვერ გამოირჩა კარგი მენეჯმენტით და მარიონ ბერის ციხიდან გამოსვლის შემდეგ, ის ძველი ციხიდან გამოსული მერი აირჩიეს ქალაქის თავად...

გასაკვირი არ არის, რომ ქალაქს ახლაც შავკანიანი მერი ქალბატონი ყავს, რომლის საქმიანობის შესახებაც ინფორმაცია არ გამაჩნია, რადგან 2003 წლის შემდეგ ამერიკაში არ ვყოფილვარ და ვერაფერს ვიტყვი... თუმცა, ფაქტია, ქალაქს - შავკანიანების "ნება" და "არჩევანი" აკონტროლებს.

როგორ მოხდა, რომ ამერიკის დედაქალაქის მერების უმრავლესობა შავკანიანი იყო?! რატომ ყავდა ქალაქს ესოდენ ცუდი მმართველები?!

მიზეზი მარტივია! ამერიკის დედაქალაქის მოსახლეობის დიდი ნაწილი შავკანიანია, მაგრამ ეს არაფერია... წარმოგიდგენიათ, რომ დიდი ამერიკის დედაქალაქის მოსახლეობის საკმაო ნაწილი "ფუნქციონალურად გაუნათლებელია"?!

რას ნიშნავს "ფუნქციონალურად გაუნათლებელი"? გაგიკვირდებათ, მაგრამ " ფუნქციონალურად გაუნათლებელ" ადამიანს არ შეუძლია წერა და კითხვა იმ დონეზე, რომ შეასრულოს უმარტივესი საზოგადოებრივი ამოცანა! მაგალითად, მას არ შეუძლია, წაიკითხოს ინსტრუქცია, მოიპოვოს საჭირო ინფორმაცია... ნაწილობრივ ამას უკავშირებენ იმიგრანტებს, თუმცა. უმეტესად ამას უკავშირებენ შავკანიანი მოსახლეობის მენტალობას...

მისი დიდი ბაბუა - მონა იყო! ბაბუა და მამა ნარკოტიკების გამსაღებელი... ეს კი აგრძელებს წინაპართა გზას - მწარე ღიმილით აგვიხსნა ჩვენმა გიდმა...

როცა ადამიანი წერა-კითხვის უცოდინარია (ფუნქციონალურად გაუნათლებელია) რა გზა რჩება მას გარდა იმისა, რომ გავიდეს ქუჩაში, ყიდოს ნარკოტიკები, იქურდოს, იყაჩაღოს და თესოს ძალადობა?

სწორედ ამიტომ იყო ვაშინგტონი ამერიკის ერთთ-ერთი ყველაზე კრიმინალური ქალაქი.

პოლიცია ფაქტიურად ვერ აკონტროლებს ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილს. აქ თეთრი ადამიანი მხოლოდ თავისი ფეხის ან მანქანის სისწრაფის იმედზე უნდა იყოს!

არ ვიცი, გინახავთ თუ არა, ნამდვილ ისტორიაზე დამყარებული ფილმი, სადაც საღამოს ნიუ-იორკის "შავ უბანში" შეცდომით მოხვედრილი თეთრკანიანი, რომელსაც გაძარცვას მოუნდომებენ შავკანიანი ბიჭები გაქცევისას მანქანით დაეჯახება ერთს და ის ერთი კვდება... შემდეგ ეს მოკლული ბანდიტი იქცევა "გმირად", რასიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის სიმბოლოდ! ხალხი ქუჩაში გამოდის! უნებლიე მკვლელს, რომელმაც თავის შველისას მოკლა ახალგაზრდა ბანდიტი, გამოაცხადებენ რასისტად, მის სისატიკეზე, ცუდკაცობაზე ტელევიზიებით ლეგენდებს ყვებიან.. მას ეჭვის თვალით უყურებენ ყველა - ახლობელი ადამიანების ჩათვლით; ტელერეპორტიორები, დევნას მოუწყობენ უნებლიე მკვლელს; ზანგების ეკლესიაში მოკლულს ლამის უმანკო ანგელოზად მოიხსენიებს და რასისტი მკვლელის ბოროტებაზე მგზნებარედ ქადაგებს შავკანიანი ხარბი მოძღვარი და პარალელურად, შავკანიანთა უფლებების დამცველი, რომელიც სიტუაციის მოსაგვარებლად დიდ ფულს მოსთხოვს უნებლიე მკვლელს! ... ქუჩაში გამოსვლებს აწყობენ და ფანჯრებს და ვიტრინებს ამტვრევენ შავკანიანი მომიტინგეები!

საინტერესო ფილმია, მით უმეტეს იმ ფონზე, რომ ვაშინგტონში გუშინ საგანფებო მდგომარეობა გამოცხადდა!

თუმცა, ახლანდელი შემთხვევის ანტიგმირი - "მოძალადე პოლიციელი" არ გავს ფილმის "უნებლიე მკვლელს" ყველაფერი დანარჩენი, ზუსტად იგივე ფილმის სცენარით ვითადება... ოღონდ, ამჯერად ძალიან დიდი, მთლიანად ნაციონალური მასშტაბით!

მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკაში სიტყვა "ნეგრის" ხსენებაზე შესაძლოა დაგაჯარიმონ ან დაგიჭირონ, მიუხედავად იმისა, რომ გამომცემლებმა ძველ წიგნებში დაიწყეს "ნეგრის" (ზანგის) ჩანაცვლება "აფროამერიკელით" რასობრივი სეგრეგაციის პრობლემა დარჩა...

ვითომ სასაცილოა შექსპირის ჩასწორება და "აფროამერიკელი ოტელო?"

ნეოლიბერალურმა მულტიკულტურალიზმმა თავად მულტიკულტურულ ამერიკაშიც კავკასიურ და შავ რასას შორის ურთიერთობაში წაიტეხა ფეხი...

ევროპაში არ მოხდა თურქთა, აფრიკელთა და არაბთა სოციალური ინტეგრაცია ადგილობრივ მოსახლეობაში...

როცა არაბების უბანში გავდივარ, ვცდილობ - ჩქარა გავიარო, მითხრა ჩემმა ჰოლანდიელმა მეგობარმა ქალმა, - ისინი ენასაც კი არ სწავლობენ. "ტახარუშ გამეაც" მოგონილი არ იყო!

"ტახარუშ გამეა" ახლო აღმოსავლეთიდან და აფრიკიდან ჩამოსულთა ევროპელ ქალებზე საჯარო სექსუალურ ძალადობას ეწოდა, რომლის ტალღამაც რამდენიმე წლის წინ მთელ ევროპას გადაუარა.

ჩვენ საქართველოშიც ვხედავთ , რომ ვერ მოხდა არათუ ჩვენს ქვეყანაში ახლადჩამოსული არაბების, ირანელების და თურქების ინტეგრაცია ვერ მოხდა საქართველოში საუკუნების განმავლობაში მცხოვრები არაქართული ეთნოსის წარმომადგენელთა ინტეგრაცია!

"სეგრეგაცია" თუ "ინტეგრაცია"? რა თქმა უნდა, არჩევანი ინტეგრაციის სასარგებლოდ უნდა გაკეთდეს... რომ გვინდოდეს კიდეც ჩვენ ქართველები სეგრეგაციის გზით ვერ წავალთ!

თუმცა, რასობრივი სეგრეგაცია არსებობს და მისი საფუძველი ცნობილია...

რაც ნაკლებია, ქალაქის რომელიღაც გასაყიდად გამოტანილ უბანზე მცხოვრებ შავკანიანთა რაოდენობა, მით უფრო ძვირია სახლი!

სიმდიდრის განაწილება, სეგრეგაციის ერთ-ერთი საფუძველია.

რა იწვევს ამ სხვაობას?

ეს სხვაობა გამოწვეულია და სეგრეგაციის საფუძველია ფუნქციონალურად გაუნათლებობა ამერიკაშიც და საქართველოშიც! ახალქალაქში მცხოვრებ სომეხს და მარნეულელ აზერბაიჯანელს, რომელმაც არ იცის ენა და შესაბამისად, არ შეუძლია კარიერულ წარმატებაზე იფიქროს საქართველოში, სამშობლოდ შესაბამისად სომხეთი და აზერბაიჯანი მიაჩნია!

ღმერთმა დაგვიფაროს, მაგრამ მეზობლებთან ომისას, უმეტეს შემთხვევაში სრულიად გარკვეულია, ვის მხარეს გაისვრის ეთნიკურად არაქართველი საქართველოს მოქალაქე!

საქართველოში ჩემი სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარეობისას სომეხ და აზერბაიჯანელ მოსახლეობაში "ფუნქციონალური გაუნათლებლობის" აღსაკვეთად, ჩვენ დავიწყეთ ქართული ენის პროგრამები, არაქართული მოსახლეობით დასახლებული რეგიონებისთვის და დღეს არც კი ვიცი, დღეს გრძელდება თუ არა ეს აუცილებელი პროგრამები...

ნეოლიბერალური იდეოლოგიის ერთ-ერთი მთავარი პრინციპი მულტიკულტურალიზმია! ამერიკაში თეთრ ადამიანთა შორის მულტიკულტურალიზმმა მეტნაკლებ წარმატებას მიაღწია, მოსახლეების დიდი ნაწილი არათუ ინტეგრირდა, სრულიად ასიმილირდა ამერიკულ ერში შექმნა ეს ერი და მას არც ახსოვს, ისტორიული სამშობლო და ეროვნება. თუმცა, იქაც თავისი განსხვავებული ქცევის წესებით მაინც გამოირჩევიან თუნდაც იტალიელები და ებრაელები... რუსები, რომლებიც ნიუ-იორკში ბრონქსში ისე ცხოვრობენ, რომ მისალმებაღა იციან ინგლისურად, ჩინელები "ჩაინათაუნში"... მაგრამ თეთრ - კავკასიურ რასას და შავ რასას შორის შეთანხმება მაინც ყველაზე მეტად გაჭირდა...

ალბათ, ამის საფუძველი მონობაც იყო.

მსგავსი მიუღებლობა ახასიათებს კავკასიის რეგიონსაც. სომხეთიდან სრულად განიდევნა მკვიდრი აზერბაიჯანელი მოსახლეობა, რომლებიც საუკუნე ნახევრის წინ ამ ტერიტორიაზე ანუ ერევნის სახანოში მოსახლეობის 80%-ს შეადგენდა; აზერბაიჯანიდან - სომხური..

რა ხდება ევროპაში?! აღარ ვილაპარაკებ ბალკანურ სისხლიან პრობლემებზე; კულტურათა შორის კონფლიქტი ვერ დაიძლია ბელგიაში, სადაც ვალიელები დამოუკიდებლობაზე ფიქრობენ, კატალანებმა ხომ რამდენიმე წლის წინ კატალონიის ესპანეთისგან დამოუკიდებლობას მისცეს ხმა (და ამ დამოუკიდებლობის აღკვეთას, ევროკავშირის მუქარა გარიცხვის შესახებ და პუჩდემონის დაჭერის ორდერი დასჭირდა!) , ბასკებს ელანდებათ დამოუკიდებელი ბასკეთი და იტალიაში პადანიელებს - დამოუკიდებელი პადანია...

არც ამერიკის კონტინენტია გამონაკლისი - გავიხსენოთ ფრანგული კვებეკი - განვითარებულ კანადაში!

თუმცა, მე ამას არ დავარქმევდი ე.წ. რასობრივი პრობლემებს - ეს მულტიკულტურალიზის იდეის ნაკლი და მარცხია!

დღეს, ამერიკა საპროტესტო გამოსვლების ტალღამ მოიცვა. მოძალადე თეთრკანიანმა პოლიციელმა შავკანიანი მამაკაცი მოკლა. მერე რა, რომ ეს შავკანიანი არც ცნობილი მომღერალი ყოფილა, არც კალაათბურთელი ყოფილა და არც ბეისბოლისტი! ის ერთი ჩვეულებრივი ბიჭი იყო, რომელსაც არაერთხელ დაურღვევია კანონი და ციხეშიც გაუტარებია წლები ყაჩაღობის გამო!

მას "სიკვდილით დასჯა" არ დაუმსახურებია!

ვაშინგტონში კი უკვე თოთხმეტი წელია "კომენდანტის საათი" მოქმედებს 17 წლამდე ახალგაზრდობისთვის, რომელთაც საღამოს 22:00-ის შემდეგ ქუჩაში გასვლა ეკრძალებათ და არავის მოსდის თავში მისი გაუქმება!

თუმცა დღეს ძალაში შევიდა საგანგებო მდგომარეობა - უკვე ყველასთვის!

ვფიქრობ, მიუხედავად გარდაუვალი გლობალიზაციისა, რომელსაც იწვევს ტექნოლოგიური პროგრესი, მაინც ძნელი და არასწორი მიმართულებით სიარულია ეროვნული მეხსიერების დაკნინება-წაშლა! მულტიკულტურალიზმის ხელოვნური დამკვიდრება კი, ისევ გამოიწვევს ბევრ პრობლემებს და კონფლიქტებს, არა მხოლოდ განუვითარებელ, "მესამე ქვეყნებში", არამედ განვითარებულ ევროპაშიც, სადაც ემიგრანტები არ განიცდიან სამოქალაქო ინტეგრაციას... ბევრი პროლემა გვექნება ჩვენც ქართველებს - ევროპაზე ბევრად ღარიბ და სუსტ საქართველოში!

ნეოლიბერალური აზროვნების პრობლემა მისი ერთიანი სტანდარტებია ყველა მიმართ, მიუხედავად ისტორიული წარსულისა, რელიგიისა, ტრადიციებისა... მაქსიმალური განსახელმწიფოებრივება, დერეგულაცია, ფინანსური ბაზრების ღიაობა, ღია და მულტიკულტურალური საზოგადოება... ეს კი დიდი შეცდომაა...

ბესიკ ლაგვილავა

https://www.facebook.com/

ბლოგი
ნელსონ მანდელა- კაცი, რომელმაც მსოფლიო უკეთესი გახადა

თბილისი პოსტი აგრძელებს სტატიების ციკლს, სადაც ვიხსენებთ იმ საზოგადო მოღვაწეებსა თუ პოლიტიკოსებს, ვინც თავისი მოღვაწეობით და პირადი მაგალითით დიდი კვალი დატოვეს მსოფლიო ისტორიაში. დღეს გვინდა გავიხსენოთ ნელსონ მანდელა-  სამხრეთ აფრიკაში აპარტეიდის საწინააღმდეგო მოძრაობის ლიდერი, რომელმაც თავისი ცხოვრების ერთი მესამედი პატიმრობაში გაატარა და ქვეყნის პირველი შავკანიანი პრეზიდენტი გახდა. ნელსონ მანდელა იყო სიმბოლო სამხრეთ აფრიკის გარდაქმნისა მრავალრასობრივ, სრულყოფილ დემოკრატიად. ის ჯერ კიდევ სრულიად ახალგაზრდა ჩაუდგა სათავეში იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობას, შემდეგ სამი ათეული წელი ციხეში გაატარა, როგორც პოლიტიკურმა პატიმარმა, და ბოლოს, ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა.

როლიჰლალა მანდელა სამხრეთ აფრიკის ტრანსკეის პროვინციაში დაიბადა 1918 წელს. ის ადგილობრივი ტომის ბელადის შვილი იყო. სახელი „ნელსონი“ მას სკოლის მასწავლებელმა შეარქვა, რომლისთვისაც „ნელსონი“ ალბათ უფრო იოლი წარმოსათქმელი იყო, ვიდრე როლიჰლალა.

ოჯახის წყალობით მანდელამ განათლება მიიღო უნივერსიტეტში. სწავლის დასრულების შემდეგ, ის ცოტა ხნით იოჰანესბურგში, პრაქტიკანტად მუშაობდა ერთ იურიდიულ ფირმაში. თუმცა აშკარა იყო, რომ კანის ფერის გამო მისთვის დაწინაურების შესაძლებლობა მეტად შეზღუდული იყო.

1948 წელს სამხრეთ აფრიკაში არჩევნები მოიგო ნაციონალურმა პარტიამ, რომელიც მხარს უჭერდა აპარტეიდის პოლიტიკას - ერთმანეთისგან რასების სრულ განცალკევებას. ამ პოლიტიკის გამო შავკანიანებმა ის უმნიშვნელო უფლებებიც დაკარგეს, მანამდე რომ ჰქონდათ. მათ სამსახურებიდან ითხოვდნენ, უზღუდავდნენ თეთრკანიანებთან კონტაქტსა და საკუთარ ქვეყანაში გადაადგილებას, რის შედეგადაც თანდათან ისინი სრულიად გარიყეს საზოგადოებიდან.

აპარტეიდის სისტემის შემქმნელი, პრემიერ-მინისტრი ჰენდრიკ ფრენს ფერვურდი 1950-იან წლებში ხშირად ახსენებდა საკუთარ მხარდამჭერებს, რომ მისი პოლიტიკის მიზანი იყო ქვეყანაში თეთრკანიანთა უწყვეტი ბატონობის უზრუნველყოფა: „მეგობრებო, ეს რესპუბლიკა ამ სამყაროში თეთრკანიანი ადამიანის სამფლობელოს ნაწილია!“ - ასე მიმართა ერთ-ერთ გამოსვლაში ფერვურდმა თავის მხარდამჭერებს.

ნელსონ მანდელა აფრიკის ეროვნული კონგრესის ახალგაზრდულ ფრთას შეუერთდა. ეს მოძრაობა მხარს უჭერდა არაძალადობრივ წინააღმდეგობას და უპირისპირდებოდა იმ კანონებს, რომელთა წყალობითაც პოლიტიკურსა და საზოგადოებრივ ცხოვრებას სრულად აკონტროლებდნენ თეთრკანიანები.



რამდენიმე ათეული წლით ადრე, სანამ აპარტეიდის მკაცრ კანონებს შემოიღებდნენ, იმჟამად ნაკლებად ცნობილი ინდოელი ადვოკატი, მაჰათმა განდი შთააგონა იმ ჩაგვრამ, რაც მან სამხრეთ აფრიკაში განიცადა. განდიმ სწორედ ამის შემდეგ გადაწყვიტა, თავის სამშობლოში, ინდოეთში დაეწყო არაძალადობრივი ბრძოლა რასობრივი თანასწორობისთვის.

თავის მხრივ, მანდელას არაერთხელ უთქვამს, რომ განდი მისი შთაგონების წყარო იყო. თითქმის ოცი წელი ის ერთგულად მიჰყვებოდა განდის გზას. მაგრამ 60-იანი წლების დასაწყისში მანდელა და მისი თანამებრძოლები მიხვდნენ, რომ მათი მოძრაობა წინ არ მიიწევდა.

მთავრობამ საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა, უფრო ხშირად იყენებდა ძალადობას წინააღმდეგობის ჩასახშობად და აპარტეიდის საწინააღმდეგო ყოველ გამოსვლას უსწორდებოდა. მანდელას თქმით, ამ გარემოებამ აფრიკის ეროვნული კონგრესი აიძულა, „ძალადობისთვის ძალადობითვე ეპასუხა“.

აფრიკის სხვა ქვეყნებისგან განსხვავებით, აფრიკის ეროვნულმა კონგრესმა გადაწყვიტა, არ დაეწყო პარტიზანული ომი და საფრთხე არ შეექმნა მოქალაქეთა სიცოცხლისთვის. მათი ტაქტიკა სამთავრობო ობიექტებზე საბოტაჟის მოწყობა იყო. ისინი აფეთქებდნენ საფოსტო განყოფილებებსა და სატელეფონო სადგურებს. 1962 წელს მანდელა დაიჭირეს და ხუთწლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.

ერთი წლის შემდეგ, ჯერ კიდევ ციხეში ყოფნისას, მანდელასა და აფრიკის ეროვნული კონგრესის სხვა აქტივისტებს ბრალი დასდეს მთავრობის გადაგდების მიზნით შეთქმულების მოწყობაში. 1964 წელს მანდელასა და მის შვიდ თანამოაზრეს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს.

სასამართლოზე მანდელამ, შთამბეჭდავ ოთხსაათიან გამოსვლაში, დაიცვა საკუთარი მოქმედებები, განმარტა თეთრკანიანთა რეჟიმის წინააღმდეგ შერჩეული ტაქტიკა და მკაფიოდ ჩამოაყალიბა აფრიკის ეროვნული კონგრესის მოთხოვნები. კონგრესის ლიდერთა და მხარდამჭერთა უმთავრესი მოთხოვნა იყო შავკანიანი უმცირესობისთვის სრული პოლიტიკური თანასწორობა. მაშინ ზოგი ფიქრობდა, რომ მანდელას სასიკვდილო განაჩენს გამოუტანდნენ. პროცესის მსვლელობაში განსასჯელმა პირდაპირ უთხრა კიდეც მოსამართლეს, ჩამომახრჩეთ, თუ გამბედაობა გეყოფათო: „მე ვებრძოდი თეთრკანიანთა ბატონობას. მე ასევე ვებრძოდი შავკანიანთა ბატონობას. ეს არის იდეალი, რომელსაც ვუძღვნი ჩემს ცხოვრებას. თუმცა, ღვთის სახელით, თუ საჭიროა, მზად ვარ ამ იდეალისთვის მოვკვდე“, თქვა მანდელამ სასამართლო პროცესზე.

მოსამართლე შედრკა და მანდელა გადაიყვანეს კუნძულ რობენის ავადსახსენებელ ციხეში, სადაც მან 27 წელი გაატარა. ციხეში ყოფნისას მანდელას ავტორიტეტი კიდევ უფრო გაიზარდა და აპარტეიდის საწინააღმდეგო მოძრაობამ საერთაშორისო განზომილება შეიძინა. გაერომ სამხრეთ აფრიკას დაუწესა იარაღის ემბარგო, გაიზარდა ბოიკოტების რიცხვი და მანდელა თანდათან იქცა მსოფლიოში ყველაზე ცნობილ „სინდისის პატიმრად“.



1990 წელს, ციხიდან გამოსვლისას, მას გმირივით შეეგება მთელი ქვეყანა. სამხრეთ აფრიკაში ახალი ეპოქა იწყებოდა. მომდევნო სამი წლის განმავლობაში, მანდელა სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტ ფრედერიკ დე კლერკთან ერთად ნიადაგს უმზადებდა აპარტეიდის ეპოქის დასასრულს. მათმა თანამშრომლობამ გზა გაუხსნა ქვეყნის პირველ, სრულფასოვან, დემოკრატიულ არჩევნებს. ამ მიღწევისთვის მანდელა და დე კლერკი ნობელის სამშვიდობო პრემიით დააჯილდოვეს.

1994 წელს ნელსონ მანდელამ გაიმარჯვა ქვეყნის პირველ, მრავალრასობრივ საპრეზიდენტო არჩევნებში. პრეზიდენტობის პერიოდში მანდელა აქტიურად ატარებდა შერიგებისა და შემწყნარებლობის პოლიტიკას, რისთვისაც საერთაშორისო აღიარება დაიმსახურა უკვე როგორც პოლიტიკურმა მოღვაწემ.

1999 წელს, როცა მანდელამ პრეზიდენტის თანამდებობა დატოვა, სამხრეთ აფრიკაში, მართალია, ჯერაც უამრავი პრობლემა რჩებოდა მოსაგვარებელი, მაგრამ ქვეყანამ მაინც უზარმაზარი ნაბიჯები გადადგა წინ.

მოგვიანებით ნელსონ მანდელა აქტიურად ჩაება შიდსის წინააღმდეგ ბრძოლის მოძრაობაში და მხარს უჭერდა საზოგადოების უკეთ ინფორმირებულობის კამპანიას. მისი უფროსი ვაჟი სწორედ შიდსით გამოწვეული გართულებებისგან დაიღუპა. მანდელამ კიდევ ერთხელ გამოავლინა გამბედაობა და საჯაროდ ისაუბრა შვილის სიკვდილზე იმ დროს, როცა შიდსზე საუბარი, შეიძლება ითქვას, ტაბუირებული იყო.

საჯარო ცხოვრებას ნელსონ მანდელა 2004 წელს ჩამოცილდა.  გარდაიცვალა 2013 წელს, 95 წლის ასაკში. თავისი მოღვაწეობით მანდელამ უზარმაზარი კვალი დაამჩნია სამხრეთ აფრიკის - და არა მარტო ამ ქვეყნის - საზოგადოებრივ ცხოვრებას. ბევრისთვის ის მაჰათმა განდის მსგავსი გმირია, რომელმაც საკუთარი ქვეყანა შეცვალა არა ძალის გამოყენებით, არამედ სხვებისთვის მორალური მაგალითის მიცემით.

სრულად
გამოკითხვა
როგორ ფიქრობთ, შეასრულებს თუ არა ქართული ოცნება დაპირებას არჩევნების პროპორციული წესით ჩატარების შესახებ?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.