USD 2.6577
EUR 3.0768
RUB 3.6692
თბილისი
ბექა ჭიჭინაძე - ბოლოჯერ, აფხაზეთის ეკლესიაზე. აფხაზეთის კათალიკოსები მიიჩნეოდნენ ანდრიას ტახტზე მსხდომებად
თარიღი:  2351
სამი ყველაზე სანდო და ინფორმირებული ავტორი: იოანე სულთანიელი, დოსითეოს იერუსალემელი და მაქსიმე კათალიკოსი (აბაშიძე) - ყველაზე მნიშვნელოვანი წყარო.
 
1.იოანე სულთანიელის ცნობას წინათ ცალკე პოსტი დავუთმე, მე-14 საუკუნის ბოლოს მან იმოგზაურა კავკასიაში და მიკიბმოკიბვის გარეშე განაცხადა, რომ აფხაზებს აქვთ თავიანთი ეთნოსპეციფიკა და ენა, ისევე როგორც მეგრელებს. დაწვრილებით ამაზე იხ. ბმული კომენტარში
 
2. იერუსალემის პატრიარქი დოსითეოსი თავად იმყოფებოდა აფხაზეთში (მე-17-ს.), მან შეისწავლა აფხაზეთის ისტორიის ბერძნული წყაროები, ათარგმნინა ქართული მასალებიც, მოკლედ, საგანგებო მოკვლევა ჩაატარა, და მას არც კი უხსენებია აფხაზთა მოსულობის თეორია:
 
,,რამდენადაც აფხაზებზე ქვემო იბერიის მეფეები მეფობდნენ, მათთან დიდი ხანი შენარჩუნდა კათოლიკე (მართლმადიდებელი) რწმენა, და როდესაც იბერებს (ქვემო იბერებს, ანუ დას. ქართველებს) სურდათ მირონის კურთხევა, ისინი ამას მხოლოდ აფხაზეთში აკეთებდნენ. როდესაც აფხაზებთან კარგ ურთიერთობებში არიან, მათგან მძევლებს იღებენ, რის შემდეგაც მოდიან და წმინდა მირონს ამზადებენ... ლევან დადიანმა ორმოცი ათასი კვართი ჩამოარიგა და მონათლა ორმოცი ათასი აფხაზი და მისცა მათ ეპისკოპოსი".
 
ცნობა თითქოს დამაბნეველია, ერთის მხრივ: აფხაზები ძველი დროიდანვე ინახავენ ჭეშმარიტ რწმენას, ქართველ მეფეთა წყალობით, მეორე მხრივ კი ლევანის დროს ისინი თითქოს მოუნათლავები არიან, ამის მერე, ბუნებრივია ისიც რომ ისინი არც მირონის ხარშვის უმაღლეს და საპატიო კულტურას ფლობენ, მის მოსამზადებლად ბიჭვინთაში იბერები მოდიან. ჩანს, ამაზე წერენ ქართული წყაროები: აფხაზთა გარყვნეს სჯული და კათალილოზობაო.
 
მაგრამ თუ კარგად დავუკვირდებით, აქ საუბარია თვითწახდენაზე, უფრო მარტივად, საკუთარი ქრისტიანული კულტურის დეგრადაციაზე, რაც სხვადასხვა დროს ბევრ ძველ ქრისტიან ხალხს დამართნია და აფხაზებზე არანაკლებადაც.
 
აფხაზთა სარწმუნოებრივი კეთილწესიერების გარანტი დოსითეოსის მიხედვით დას. საქართველოს (ქუთაისში) მეფეები იყვნენ, რომელთა დაკნინების შემდეგაც აფხაზეთში ისლამმა იმძლავრა და ლევან დადიანს მათი დიდი ნაწილის ხელახლა მონათვლა მოუწია, რაც ცხადია უფრო პოლიტიკური კონოტაციის მატარებელი იყო, მაგრამ რაც არ უნდა იყოს, დოსითეოსისთვის სრულიად უცხოა აფხაზთა მოსულობის თეორია, რაც უდავოდ ყურადსაღებია.
 
3. აფხაზეთის ბოლო კათალიკოსის, მაქსიმე აბაშიძის ანდერძი, რომელიც უშუალოდ ეხება აფსუა/აფხაზებს, ყველაზე ანგარიშგასაწევი წყარო მგონია. კათალიკოსს ბიჭვინთაში არ ჩაესვლებოდა, იგი თავის მემკვიდრე აფხაზეთის კათალიკოსებს ასეთ ანდერძს უბარებს:
,,უმეტესი ღვაწლი თქვენი იყავნ აფხაზეთის მოქცევისა და ბიჭვინთის ეკლესიის განახლებისათვის, ახლავ უნდა მიტანება, დრო გაქვთ, თქვენ ვიცი, შეგესვლებათ და კიდეც კეთილად მიგიღებენ [აფხაზები], და ამის ძლით იქნებით ჭეშმარიტი პირველწოდებულისა დიდებულისა მოციქულისა ანდრიას მოსაყდრე".
 
მარტივი ლოგიკაა, აფხაზეთის კათალიკოსები მიიჩნეოდნენ ანდრიას ტახტზე მსხდომებად, მოსაყდრეებად, რადგანაც აფხაზეთში გარდამოცემით ანდრიამ იქადაგა.
 
იმისთვის რომ აფხაზეთის კათალიკოსი დარჩეს ანდრიას მოსაყდრე, საჭიროა აფხაზების მოქცევა, შემდეგ ბიჭვინთის კათედრის განახლებაც, მაგრამ პირველხარისხოვანი გამუსლიმებული აფხაზების მოქცევაა.
 
აფხაზეთის კათალიკოსი ვერ იქნება ანდრია მოციქულის მოსაყდრე, თუკი აფსუა აფხაზები მის სამწყსოში არ შედიან ! აფხაზები რომ მთიდან ჩამოსახლებული უცხოელი წარმართები იყვნენ, მაშინ აფხაზეთის ბოლო კათალიკოსი მათ ანდრია მოციქულთან არ დააკავშირებდა !
ამდენად, შეიძლება აფხაზები ,,ყოვლად მიდრეკილ იყუნეს ქრისტეანობისაგან", ,,გაერყვნათ კათალიკოზობა", მაგრამ მაინც რჩებიან აფხაზეთის ეკლესიის ქვაკუთხედად, ურომლისოდაც აფხაზეთის ეკლესიის ქართველი კათალიკოსები - აბაშიძეები, ჩხეიძეები, საყვარელიძეები თუ ნემსაძეები, ანდრია მოციქულის ჭეშმარიტი მემკვიდრეები ვერ იქნებიან მის კათედრაზე.
 
გამუსლიმებულ აფხაზებს კარგად ახსოვთ თავიანთი დიდი ქრისტიანული წარსული, ამიტომ უბარებს მემკვიდრეებს ანდერძად მაქსიმე, ვიცი, შეგესვლებათ და აფხაზები კიდეც კეთილად მიგიღებენო.
მიყევით ბმულს - ბექა ჭიჭინაძე
საზოგადოება
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებს სკოლა-ლიცეუმის დირექტორი ქალბატონი თამარ მანძულაშვილი.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის