ასურელი მამის - ბარ ჰებრაიოს (ܓܪܝܓܘܪܝܘܣ ܒܪ ܥܒܪܝܐ) მსოფლიო რუკა - მე-13 საუკუნე, საქართველო წარმოდგენილია ლურჯად ამოხაზულ რკალში, მარჯვნივ წითლად ამოხაზული კვადრატი კასპიის ზღვაა, თანამედროვე რუკებს მიჩვეულ თვალს ამ რუკის სწორად აღქმა ძალიან უჭირს, რუკის ზედა ნაწილზე გამსახულია აფრიკა და არა რუსეთის სტეპები.
,,ბერძენთა კალენდრის ხუთას სამოცდასამ წელს (1252 წ.), ჰაიტუმი, კილიკიის მეფე, წავიდა მონქე ხანთან სამსახურებლად. მან მიიღო მაცოცხლებელი საიდუმლოებები [კვირის] მეხუთე დღეს და წავიდა ჯვარცმის პარასკევს. და რადგანაც მას ეშინოდა, რომ ბეთ რომეის დიდებულები ღალატისთვის არ დასხმოდნენ (ჰაიტუმი განუდგა რუმის სულთანს როცა ეს უკანასკნელი მონღოლებს ებრძოდა და გახდა მონღოლთა ქვეშევრდომი, რომელთაც თავის მხრივ რუმის სასულთნოც დაიმორჩილეს). მან განაცხადა რომ ჯერ ელჩს გზავნიდა მონქე ხანთან, და როდესაც მან მიიღო ბრძანება [ე.ი. მოგზაურობის ნებართვა] დაიძრა. მან ასევე მისწერა წერილები ბეთ რომეის (რუმის) მბრძანებელს იმავე საგანზე. და თვითონაც დაიძრა ამ ელჩთან ერთად, მსახურის სამოსით გადაცმული, ის გამოეწყო ჭუჭყიან, ჩამოკონკილ ძონძებში და დაჯდა ყველაზე საწყალ პირუტყვზე. მან გაიარა ბეთ რომაიეს (რუმის სასულთნოს) ყველა ქალაქი და ვერავინ იცნო იგი, მაგრამ არზენგანში ის იცნო ერთმა კაცმა ბაზარში და თქვა: "ეს მეფე ჰაიტუმია". და როცა ელჩმა ეს გაიგო, შემოუბრუნდა მეფეს, რომელსაც ცხენი მოჰყავდა, ლოყაზე ლეწა, შეურაცხყო და უთხრა: „დიახ, სულელო, აქ თუ მიგამსგავსებენ მეფეს!" და ამით მათი ეჭვი გაფანტა.
ხოლო მეფემ განაგრძო გლეხის სამოსის ტარება, სანამ არ მივიდა ქართველთა საზღვრამდე, შემდეგ კი თავი გამოავლინა. ამ პერიოდში, თითქმის სამწელიწადნახევარი ცხოვრობდა ქვეყნის გარეთ, შემდეგ კი დაბრუნდა".
ჰეთუმ/ჰაიტუმის თანმხლებმა - კირაკოს განძაკეცმა დაწვრილებით აღწერა მეფის გზა ყარაყორუმამდე, რომელიც შუა სუკუნეების შორეული აღმოსავლეთის ისტორიისთვის ერთ-ერთი მთავარი წყაროა და თარგმნილია მრავალ, მათ შორის ჩინურ ენაზეც.
