USD
EUR
RUB
თბილისი
ანი წერეთელი- გერმანიაში მცხოვრები ქართველი ექიმი
თარიღი : 05.11.2022 22:15  410
ექიმობის სურვილი ბავშვობიდან მქონდა. მახსოვს, 5 წლის ასაკში ხელოვნების სტუდიაში დავდიოდი, სპექტაკლის შემდეგ ჟურნალისტმა ინტერვიუ ჩაწერა და შემეკითხა, ვინ მსურდა გამოვსულიყავი. ჩემი პასუხი იყო - მინდა გამოვიდე ექიმი, რომ ადამიანებს დავეხმარო.
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში ჩავაბარე. სადაც ჩამოვყალიბდი, რომ მინდოდა ექიმ-რადიოლოგობა. სტუდენტობისას გერმანულ ენაში ვემზადებოდი და ენის ცოდნის სერთიფიკატი ავიღე. 2011 წელს სტუდენტური გაცვლითი პროგრამით, 2 თვით წავედი გერმანიის ქალაქ ტრაუნშტაინში , რადიოლოგიის მიმართულებით.
 
ძალიან მომეწონა გერმანიის სამედიცინო განათლების და ჯანდაცვის სისტემა. საქართველოში დაბრუნებულმა დავიწყე იმ გზების მოძიება, რომლის დახმარებითაც შევძლებდი გერმანიაში ცოდნის გაღრმავებას და კარიერის გაგრძელებას.
 
2014 წელს მოვიპოვე ERASMUS MUNDUS-ის დაფინანსება და ერთი წლის განმავლობაში ვიყავი ბერლინის შარიტეს კლინიკის (Charité Universitätsmedizin Berlin) რადიოლოგიური განყოფილების მოწვეული ექიმი (Gastarzt). ვფიქრობ, რომ ეს იყო პირველი სერიოზული ნაბიჯი ჩემს კარიერაში. ერთი წლის შემდეგ იმავე განყოფილებაში დავიწყე სადოქტორო ნაშრომზე მუშაობა DAAD-ის კვლევითი სტიპენდიის ფარგლებში. ამ საფეხურის წარმატებით დამთავრების შემდეგ 2018 წელს მუშაობა დავიწყე ბერლინის ერთერთ წამყვან კლინიკაში (Vivantes Klinikum am Urban) ექიმ-რადიოლოგად.
 
ჩემთვის ეს იყო სერიოზული გამოწვევა, რომელიც დიდ შრომას და ცოდნის გაღრმავებას მოითხოვდა. მალე დავიწყე კლინიკაში რეგულარული ღამის მორიგეობა, რომელიც კვირის განმავლობაში 18 საათი, ხოლო შაბათ-კვირას 24 საათი განყოფილებაში ერთადერთ რადიოლოგად მუშაობას გულისხმობდა. პასუხისმგებლობა და დატვირთვა ძალიან დიდი იყო, თუმცა საინტერესო. პრაქტიკული საქმიანობიდან გამომდინარე აქ დიდი გამოცდილების მიღება შეიძლება, კლინიკა მრავალპროფილურია და სხვადასხვა დაავადების მქონე პაციენტებთან მქონდა შეხება. ამ პერიოდში გავიარე რენტგენოლოგიის, ექოსკოპიის, კომპიუტერული ტომოგრაფიის და ნაწილობრივ მაგნეტორეზონანსული ტომოგრაფიის როტაცია. პრაქტიკული მუშაობის პარალელურად გვიტარდებოდა ლექციები, როგორც კლინიკის ფარგლებში, ასევე მის გარეთ. დავესწარი ბევრ საერთაშორისო სიმპოზიუმს და კონგრესს. ვეცნობოდი სიახლეებს და ინოვაციებს ჩვენს სფეროში.
 
ევროპაში და განსაკუთრებით გერმანიაში, რადიოლოგია ძალიან მაღალ დონეზეა, აქვს უწყვეტი განვითარების პერსპექტივა. ყველაზე მეტად მომწონს გერმანიის ჯანდაცვის სისტემა. ეს არის კარგად აწყობილი, პაციენტის ინტერესების გათვალისწინებით შექმნილი სამედიცინო მომსახურების მყარი ცენტრი. სადაზღვევო კომპანიები მთლიანად ფარავენ ნებისმიერი სახის სამედიცინო მომსახურებას.
 
რაც შეეხება საქართველოს ჯანდაცვის სისტემას, სამწუხაროდ კიდევ ბევრია გასაკეთებელი, რომ გამართული იყოს სამედიცინო მომსახურება. პირველ რიგში სახელმწიფო რეზიდენტურა უფასო უნდა იყოს. აუცილებელია რეზიდენტის და პაციენტის უშუალო კონტაქტი. რეზიდენტურა უნდა მოიცავდეს მთელ სასწავლო პროგრამას და ლიცენზიის გამოცდის ჩაბარების შემდეგ დამწყებ ექიმებს არ უნდა უწევდეთ დამატებითი 8 თვიანი ფასიანი კვალიფიკაციის ამაღლება. ამჟამად ვდგავარ ახალი გამოწვევების წინაშე. დაგროვილი გამოცდილებით ვაპირებ ახალ კლინიკაში გავაგრძელო მუშაობა.
 
დამწყებ ექიმებს მინდა ვუსურვო წარმატებები და ვურჩიო სტუდენტობის პარალელურად დაეუფლონ უცხო ენას. რაც შეიძლება ხშირად გააკეთონ გაცვლითი პროგრამები, რითიც გაეცნობიან უცხოეთში არსებულ ჯანდაცვის და სამედიცინო განათლების სისტემებს. არ შეუშინდნენ სირთულეებს, იყვნენ შრომისმოყვარეები, მიზანდასახულები. დაუძლეველი არაფერია!
სხვა
ინდოეთის ტყის კაცი ჯადავ პაიენგი, ვინც 550 ჰექტარ უნაყოფო მიწაზე მარტომ გააშენა ტყის მასივი

ოთხი ათწლეულის წინ, 16 წლის ჯადავ „მოლაი“ პაიენგმა მდინარე ბრაჰმაპუტრაზე მდებარე, მსოფლიოში უდიდეს კუნძულ მაჯულისზე უამრავი გვალვის გამო დახოცილი გველი ნახა.  მაშინ, ჯერაც ბავშვს, დააინტერესა, ერთ დღეს ადამიანებსაც იგივე ბედი ხომ არ ელოდათ.

ნანახმა იმდენად შეძრა, რომ საკუთარ სახლთან ახლოს მან ნერგების დარგვა დაიწყო. ამ საქმეს მან თავისი სიცოცხლის 40 წელზე მეტი მიუძღვნა; ტყის კაცმა, დაახლოებით 550 ჰექტარ ტერიტორიაზე, სრულიად მარტომ დარგო ხეები.

ჯადავ პაიენგმა თავი დაანება სწავლას, რათა მთელი დრო და ენერგია ტყეების განაშენიანებისთვის დაეთმო. კამეჩებით მოვაჭრის ოჯახში დაბადებული ჯადავი წარმოშობით ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე რეგიონში, ასამში მცხოვრები თემიდანაა.

მან მდინარე ბრაჰმაპუტრას მშრალ, ქვიშიან სანაპიროზე დაიწყო მცენარეების თესლების და ნერგების დარგვა. ადგილობრივები ურჩევდნენ, რომ ისეთი ხის ჯიშები დაერგო, რომლებიც მკაცრ კლიმატურ პირობებს გაუძლებდნენ. თავიდან ჯადავმა 25 ნერგითა და მცირე ოდენობით თესლებით დაიწყო.

ჯადავის ამბავი პირველად 2010 წელს გახდა ცნობილი, როდესაც ჯითუ კალიტამ, ველური ბუნების ფოტოგრაფმა და დამოუკიდებელმა ჟურნალისტმა მისი საქმიანობის შესახებ დაწერა. ამ ფაქტს მალევე საერთაშორისო აღიარება მოჰყვა და მსოფლიოს მრავალი ქვეყნიდან ხალხმა მისი ტყის მოსანახულებლად ჩამოსვლა დაიწყო, სადაც 120-ზე მეტი ფრინველის სახეობა ბინადრობს, მათ შორის მრავალი გადამფრენი ჩიტიც.

ამ ადამიანის ხელით გაშენებულ ტყეში კაზირანგას ტყის ნაკრძალიდან ხშირად ისეთი დიდი ცხოველებიც გადმოდიან, როგორიცაა ვეფხვები და სპილოები. ტყის კაცის თქმით, სპილოების დიდი ჯოგი აქ ყოველწლიურად 3 თვეს ატარებს.

პაიენგი ხეების ნერგების დარგვას ტროპიკული წვიმების დადგომამდე 3 თვით ადრე იწყებს, რომელიც, როგორც წესი ყოველწლიურად, ივნისში იღებს სტარტს. წლის დანარჩენ დროს იგი ტყიდან თესლების შეგროვებას უთმობს.  მისი თქმით, ბრაკონიერები კვლავ რჩებიან მისი ტყის მთავარ საფრთხედ, თუმცა ადგილობრივი სატყეო დეპარტამენტი მას ტყის დაცვაში ეხმარება. ჯადავი ამბობს, რომ აუცილებელია, მომავალ თაობებს ვასწავლოთ ტყის მასივების შემცირებით გამოწვეული საფრთხეების შესახებ. მათ უნდა უყვარდეთ ბუნება. მისი თქმით, ტყეს უკვე შეუძლია საკუთარი თავის მოვლა, თუკი მას ადამიანები არ შეეხებიან.

ტყის მცველს თავისი გამორჩეული წვლილისთვის მიღებული აქვს ინდოეთის ერთ-ერთი უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდო, პადმა შრი. მის საყვარელ ტყეს მის პატივსაცემად „მოლაი“ უწოდეს. ამ ადამიანის ისტორია შეტანილია ეკოლოგიურ სასკოლო პროგრამებში, მათ შორის, აშშ-შიც. იგი მიწვეულია მექსიკაში, რათა დაეხმაროს არასამთავრობო ორგანიზაციას Fundacion Azteca, რომლის მიზანია ქვეყანაში 7 მილიონი ხის დარგვა. ის თავის მდიდარ გამოცდილებას მექსიკელებს გაუზიარებს.

 

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.