საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი 2003 წელს დავამთავრე და მაგისტრის ხარისხი ბირთვული ინჟინერიის განხრით მოვიპოვე. უნივერსიტეტში მიღებულმა ცოდნამ საშუალება მომცა, რომ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული CAD/CAM Engineering ჯგუფის წევრი გავმხდარიყავი. სწორედ ამ ჯგუფს ჰქონდა და აქვს აქტიური კოლაბორაცია CERN_თან. 2004 წელს ჩავედი შვეიცარიაში და დავიწყე მუშაობა CERN_ში ასოცირებულ თანამშრომლად. 11 წლის მანძილზე CERN Based თანამშრომელი ვიყავი, ვცხოვრობდი ჟენევაში და ვმუშაობდი ATLAS Inner Detector ჯგუფში.
ამ წლების განმავლობაში მონაწილება მივიღე მრავალი პროექტის განხორციელებაში, მათ შორის ATLAS ექსპერიმენტში არსებული SCT (SemiConductor Tracker), Pixel (Detector) და IBL (Insertable B Layer) დეტექტორების დიზაინში (Rresearch & Development), ტესტირებასა და ინსტალაციაში. ეს იყო დიდი შესაძლებლობა გამოცდილების დაგროვების, ცოდნის გაღრმავების და კარიერული ზრდის. ბოლო ათწლეულის მანძილზე, ამ ჯგუფის მიერ დაპროექტებული, აწყობილი და გამართული დეტექტორების უნაკლო მუშაობამ, შესაძლებელი გახადა ისეთი ფუნდამენტური აღმოჩენები ბირთვულ ფიზიკაში, როგორიც არის ჰიგსის ბოზონის (Higgs boson) აღმოჩენა და მისი თვისებების შესწავლა. 2009-2013 წლებში ვსწავლობდი გლაზგოს უნივერსიტეტის (შოტლანდია, UK) დოქტორანტურაში და მომენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი ექსპერიმენტალური ფიზიკის განხრით.
ჩემი კვლევა მოიცავს ATLAS ექსპერიმენტის დეტექტორების განახლება- გაუმჯობესებისთვის საჭირო ახალი ტექნოლოგიების შესწავლას და დანერგვას. ნაშრომში აღწერილი რამდენიმე ახალი ტექნოლოგია დღესაც გამოიყენება ამ ექსპერიმენტში. 2015 წელს მანჩესტერის უნივერსიტეტში მოვიპოვე პერმანენტ პოზიცია, მაღალი ენერგიების და ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის ჯგუფში.
ამჟამად ვარ ATLAS და LHCb ექსპერიმენტების აქტიური წევრი, თასკ-მენეჯერი და რამდენიმე პროექტის კოორდინატორი. CERN_ის დიდი ადრონული კოლაიდერის ექსპერიმენტებიდან, ATLAS_ი ზომით ყველაზე დიდი ექსპერიმენტია და მის ცენტრალურ ნაწილს წარმოადგენს ITK (Inner Tracker). სწორედ ამ ქვე-დეტექტორის, კერძოდ კი Pixel EndCap დეტექტორის დაპროექტება, დიზაინი, ტესტირება და ინსტალაცია ევალება ჩვენს ჯგუფს. ჩემს მოვალეობაში შედის დეტექტორის "Global Mechanics" - რაც მოიცავს ამ დეტექტორის საერთო დიზაინის პროექტირებაში მონაწილეობას. ამავდროულად, ვარ Pixel EndCap დეტექტორის გაციების სისტემის დიზაინერი და თასკ-მენეჯერი. ეს სისტემა წარმოადგენს თხევადი CO2_ის ევაპორაციულ თვისებებზე დაყრდნობით შექმნილ კომპლექსურ სტრუქტურას, რომელიც გამოიყენება დეტექტორის ტემპერატურის შესანარჩუნებლად და გათვლილია შემდეგი ათი წლის მანძილზე მუდმივი და საიმედო მუშაობისთვის. სწორედ დეტექტორის საერთო ტემპერატურა და კერძოდ, სილიკონის მოდულების ტემპერატურა განსაზღვრავს ამ დეტექტორის მუშაობის საიმედოობას და ხანგრძლივობას.
ჩემს მოვალეობაში შედის 3D CAD დიზაინი, თერმო-დინამიკური კვლევები - დეტექტორის შიგნით არსებული წნევების, მათი ცვალებადობის, ტემპერატურის და ტენიანობის გაანგარიშება და გათვლა, საინჟინრო პროექტების და ნახაზების შექმნა, სამუშაოების განაწილება და ამ საინჟინრო სამუშაოების შესრულების კოორდინირება. მანჩესტერის უნივერსიტეტის ჯგუფი ასევე აქტიურად მონაწილეობს LHCb ექსპერიმენტში და ჩვენი ჯგუფის მოვალეობაში შედის LHCb VELO (ვერტექს ლოკატორის) - ცენტრალური მოდულების Research & Development. თითოეული მოდული წარმოადგენს კომპლექსურ და რთული კონსტრუქციის მქონე სტრუქტურას, რომელიც, პირველ რიგში, შეიცავს "Innovative Technology Design - Micro-Channel Cooling Substrates" - რაც სრულიად ახალი სიტყვაა ნაწილაკების დეტექტორების დიზაინში. ეს ტექნოლოგია დამყარებულია ძალიან თხელი (100 მიკრო-მეტრის სისქის) სილიკონის ფირფიტების გამოყენებით ელემენტარული ნაწილაკების დეტექტორების მოდულების შექმნაზე. ყველაზე დიდ გამოწვევას წარმოადგენს სწორედ ამ ფირფიტებზე, მიკროსკოპული სიზუსტით სენსორების, Read-Out ელექტრონიკის და ჩიპების განთავსება. კოლეგებთან ერთად ვმონაწილეობ ამ მოდულების დიზაინში, ლაბორატორიულ ტესტირებასა და წარმოებაში. კიდევ ერთ დიდი პროექტი, რომელშიც მონაწილეობს ჩვენი ჯგუფი არის LHCb Mighty Tracker. ეს ახალი დეტექტორია, რომელიც CERN_ში არსებული SciFi დეტექტორის ცენტრალურ, ნაწილაკების ნაკადთან (Beam Pipe) ახლოს მდებარე, სილიკონის სენსორებისგან შემდგარ კომპლექსურ სტრუქტურას წარმოადგენს (18m2 საერთო ფართობის - 6 დეტექტირების შრე). მისი ინსტალაცია დაგეგმილია 2031 წლისთვის და ამჟამად აქტიურად მიმდინარეობს ამ დეტექტორის დიზაინზე მუშაობა. კოლაბორაციაში ჩართული არიან ფიზიკოსები, ინჟინრები და ტექნიკოსები მსოფლიოს მრავალი ქვეყნიდან და კვლევითი ინსტიტუტებიდან. სამუშაო პროცესი იყოფა სამ ნაწილად: "Performance/Simulation", "Chip Design" და "Mechanics and Modules". სწორედ ამ საინჟინრო სამუშაოების, დეტექტორის საერთო დიზაინის და მოდულების დიზაინის "Work package" კოორდინატორი გახლავართ. ამავდროულად ვარ პროექტის მთავარი ინჟინერი და ჩემ მოვალეობაში შედის სხვადასხვა კვლევით ინსტიტუტში მიმდინარე სამუშაოების კოორდინირება და მენეჯმენტი.
ჩვენს სფეროში მთავარია სამეცნიერო-ტექნიკური განათლება. ეს სფერო ძალიან ფართო და მრავლის მომცველ ცოდნას მოითხოვს. შეუძლებელია გქონდეთ ფუნდამენტური ცოდნა ყველა საკითხში, თუმცა იმ ნაწილში, რომელიც თქვენი კვლევის საგანს წარმოადგენს ფუნდამენტური და ღრმა ცოდნა და რაც მთავარია გამოცდილება აუცილებელია! სამეცნიერო სფერო საქართველოში მაღალ დონეზეა განვითარებული. ძალიან მაღალი დონის მრავალი კვლევითი თუ სასწავლო ინსტიტუტი და უნივერსიტეტი გვაქვს, შესაბამისად სტუდენტებს და მეცნიერებით დაინტერესებულ ახალგაზრდებს აქვთ კარგი შესაძლებლობა, მიიღონ ფუნდამენტური ცოდნა და განათლება. ქართული უნივერსიტეტები და ინსტიტუტები აქტიურად არიან ჩართული საერთაშორისო კოლაბორაციებში, ახალგაზრდებს ეძლევათ შესაძლებლობა გაიღრმაონ ცოდნა, გახდნენ საერთაშორისო დონის მეცნიერები და მიიღონ მონაწილეობა მსოფლიოში მიმდინარე მოწინავე კვლევით შრომებში. მხოლოდ დაუღალავი შრომით შეიძლება შედეგის მიღწევა.აუცილებელია ახლის შემეცნება და რაც მთავარია, ღრმა ინტერესის ქონა. საქართველოში მიღებული განათლება საკმაოდ ფართო შესაძლებლობებს აძლევს ახალგაზრდებს, თუმცა ეს ალბათ ფუნდამენტია და ამ ცოდნას გაღრმავება და უფრო მეტი გამოცდილების მიღება სჭირდება.
სამეცნიერო სფეროში წარმატება პირველ რიგში ნიშნავს საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევით ცხოვრებაში აქტიურ მონაწილეობას. წამყვან უნივერსიტეტებთან და კვლევით ინსტიტუტებთან თანამშრომლობას, ისეთ ექსპერიმენტებში და კვლევებში მონაწილეობის მიღებას, რომელიც კაცობრიობის წინსვლას, მეცნიერების და ახალი ტექნოლოგიების განვითარებას ემსახურება. ვერც ერთი პროფესორი, ლექტორი და მასწავლებელი ვერ გასწავლით იმას, რაც არ გაინტერესებთ. ახალგაზრდებისთვის უპირველესი და ყველაზე მეტად მნიშვნელოვანი არის საქმის სიყვარული, რომელსაც ემსახურებით და გეგმავთ მიუძღვნათ თქვენი კარიერა და ცხოვრება! თუ შეძლებთ თქვენთვის საყვარელი საქმის პოვნას, წინ საინტერესო და წარმატებული კარიერა გელოდებათ!
