USD 2.6229
EUR 2.9925
RUB 3.1138
Tbilisi
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება/Kalaki.ge
Date:  1737

რეალობაში სიტყვა - „შენება“ ახალთან, სასიამოვნო და კომფორტულ გარემოსთან ასოცირდება და თითქოს დადებითი პროცესია, თუმცა ჩვენი დედაქალაქი დაუსრულებელი შენების პროცესშია და იმის მაგივრად, რომ გარემო ჩვენთვის სასიამოვნო გახდეს, რეალობა სულ სხვაგვარია - ვექცევით დაუსრულებელ ქაოსში, საცობებში, ეკოლოგიურ კატასტროფაში, სივრცითი ადგილების პრობლემაში. სხვადასხვა ფერის შენობებმა ჩვენი დედაქალაქი დაფარეს და ასე მივედით მოუგვარებელ პრობლემებამდე, თუმცა ამ ყველაფერს დასასრული მაინც არ უჩანს.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

განაჩენი ჩვენს თავს ჩვენით გამოვუტანეთ: მივაშენეთ, დავაშენეთ, დავანგრიეთ და ახალი ავაშენეთ, ავაშენეთ უფრო დიდი, პირადი კეთილდღეობისათვის და არაფრის გათვალისწინებით… დიახ, განაჩენია ის, რომ აღარ ნიავდება ჩვენი ქალაქი, განიცდის მწვანე საფარის ნაკლებობას, ბეტონის შენობები ისეთი სიმჭიდროვითაა აგებული, რომელ ჯანსაღ გარემოსა და კომფორტზე გველაპარაკებიან დეველოპერები.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

ასეთი რეალობის წინაშე დგას დღეს უნივერსიტეტის ქუჩაც, რომლის რეაბილიტაციაც 4 დეკემბერს დასრულდა და ტრანსპორტის მოძრაობა ორმხრივად აღდგა.

თბილისის მერიამ ქუჩის რეაბილიტაცია ჯერ კიდევ 10 ივნისს დაიწყო. მას შემდეგ ავტოტრანსპორტის მოძრაობა ქუჩაზე ცალმხრივად იყო დაშვებული.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

დედაქალაქის მერი კახა კალაძე ქუჩის რეაბილიტაციის შედეგებს ადგილზე გაეცნო და აღნიშნა, რომ ქუჩაზე მცირე სამუშაოებია დარჩენილი, რომლებიც ტრანსპორტის გადაადგილებას ხელს არ შეუშლის.

„ეს არის ტროტუარების სრულად მოწესრიგება, გამწვანების სამუშაოები – ახალი ხე-მცენარეები ირგვება მთლიანად ქუჩაზე, სადაც ამის შესაძლებლობაა. გარდა ამისა, სადაც ზებრა გადასასვლელები იყო დახაზული, ადაპტირდება შშმ პირთათვის”, – განაცხადა კალაძემ და აღნიშნა, რომ დარჩენილ სამუშაოებს დაახლოებით ერთი კვირა დასჭირდება.

კახა კალაძის თქმით, ქუჩაზე პროექტის ფარგლებში მთლიანად შეიცვალა მიწისქვეშ არსებული კომუნიკაციები, რომელიც უმძიმეს მდგომარეობაში იყო, მოეწყო განათების ახალი ქსელი, შეიქმნა ტროტუარებიც, რომლებიც ქუჩაზე საერთოდ არ არსებობდა.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

მერიის ინფორმაციით, უნივერსიტეტის ქუჩაზე სრულად შეიცვალა და განახლდა ყველა ტიპის მიწისქვეშა საკომუნიკაციო ქსელები; რეაბილიტირდა 2,5 კილომეტრი გზის სავალი ნაწილი, სადაც რამდენიმე ფენა ასფალტის საფარი დაიგო; საჰაერო სადენები მიწისქვეშა კაბელ-არხებში განთავსდა, მოეწყო გარე განათების ახალი ქსელი; დამონტაჟდა თანამედროვე LED სანათები; ოთხზოლიანი ამსვლელ-ჩამომსვლელი გზა დაიხაზა და მოეწყო საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის განკუთვნილი ახალი მოსაცდელები; სრულდება ტროტუარების მოწყობის სამუშაოები.

გარდა ამისა, გზის უსაფრთხოებისთვის, გარკვეულ ადგილებში ფერდის დამცავი კედლები მოეწყო. სამუშაოები კი დედაქალაქის ბიუჯეტიდან 18 მილიონი ლარით დაფინანსდა.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

უნივერსიტეტის ქუჩა XX საუკუნის 70-იან წლებში წარმოიქმნა. ქუჩას სახელი 1977 წელს, თსუ-ის მაღლივი კორპუსის აშენების შემდეგ ეწოდა. 2003 წელს კი თბილისის მთავრობის დადგენილებით ქუჩას ნაფეტვრებისკენ მიმავალი გზის მონაკვეთი დაემატა. უნივერსიტეტის ქუჩის ნაწილს, ორივე მხარეს მიუყვება საბურთალოს სასაფლაო.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

ერთ დროს უნივერსიტეტის ქუჩა ასე გამოიყურებოდა:

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

დღეს უკვე ქუჩა მუდმივი განაშენიანების პროცესშია, სადაც უამრავ მშენებარე და დასრულებულ პროექტს შეხვდებით.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

ერთ-ერთი საცხოვრებელი კომპლექსი „გრინჰილ რეზიდენსი“ გახლავთ, რომელიც უნივერსიტეტის N24-ში მდებარეობს. საცხოვრებელი მოიცავს: 5000კვ.მ გამწვანებულ შიდა დაცულ ეზოს, ეკოლოგიურად სუფთა გარემოს, საბავშვო მოედანსა და სკვერს, საფეხბურთო და საკალათბურთო მოედანს, 25-მეტრიან საცურაო აუზს, საბავშვო აუზს, სატრენაჟორო და სავარჯიშო დარბაზს, სპა-ს, საბავშვო ბაღსა და 400-მდე პარკირების ადგილს ტერიტორიაზე. „გრინჰილ რეზიდენსი“-ში სართულების რაოდენობა 4-დან 22-მდეა. 3,1 მეტრიანი ჭერის სიმაღლისა და 61,1-523,9 მ2 ბინები მსურველს თეთრი კარკასის მდგომარეობაში ბარდება. კვადრატული მეტრის ფასი კი კომპლექსში 1 900 დოლარიდან იწყება.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

მორიგი კომპლექსი სამშენებლო კომპანია „არკონ დეველოპმენტს“ ეკუთვნის. „არკონი უნივერსიტეტის ქუჩაზე” 10-სართულიანი საცხოვრებელი კოპლექსია, რომელიც ინივერსიტეტის N6-ში მდებარეობს. პროექტი მოიცავს კომერციულ სივრცეს, საოფისე და საცხოვრებელ ფართებს. ბინები 66,7–368 მ2 -ით არის წარმოდგენილი. კომპლექსში ამ ეტაპზე ყველა ბინა ამოყიდულია.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

უნივერსიტეტის ქუჩაზე შემდეგი პრემიუმ კლასის, მულტიფუნქციური პროექტი „ჰაუსარტ არენა“ გახლავთ. პროექტი მოიცავს: A კლასის ბიზნეს ცენტრს, საცხოვრებელ კომპლექსს, ჰიპერმარკეტს, სხვადასხვა სავაჭრო და სარესტორნე სივრცეებს, 3-დონიან მიწისქვეშა პარკინს, გამწვანებულ ტერასას, სადაც განთავსებულია მოსასვენებელი, საბავშვო და სპორტული სივრცეები. 22-სართულიანი კომპლექსი 396 ბინით იქნება წარმოდგენილი, რომელთა კვადრატულობა 31,9-დან 218 მ2-მდე იქნება. კვ.მ.-ის ღირებულებას რაც შეეხება, ის 1500 დოლარიდან იწყება.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

მორიგი პროექტის – „House Uni“-ის მშენებლობა ასევე, უნივერსიტეტის ქუჩაზე მიმდინარეობს. პროექტი 17 სახლს მოიცავს, რომელთა სართულიანობა 8-დან 12-მდეა. აქ წარმოდგენილი ბინების ფართი 43,5-დან იწყება და 62,5მ2 -ით მთავრდება. კომპლექსში წარმოდგენილი ბინების 1მ2 -ის ფასი კი 1 453 დოლარიდან იწყება.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

და ბოლოს, უნივერსიტეტის N2-ში, კომპანია CITYZEN-ის მულტიფუნქციური პროექტი – CITYZEN Central Park თიბისისა და საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით შენდება.

პროექტის ჯამური ინვესტიცია 300 000 000 აშშ დოლარს შეადგენს.

CITYZEN Central Park-ის ფინანსური მხარდაჭერისთვის, კომპანიამ თიბისისთან და საქართველოს ბანკთან 200 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების ხელშეკრულება გააფორმა, რაც კერძო სექტორსა და ორ ბანკს შორის გაფორმებული, ყველაზე მასშტაბური პარტნიორობაა.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

CITYZEN Central Park-ის პრემიუმ კლასის პროექტი 4-საცხოვრებელ ბლოკს და 1-ბიზნეს თაუერს აერთიანებს. კომპლექსი 46 000 კვ. მეტრზე განთავსდება, საიდანაც 23 000 კვ. მეტრი რეკრეაციულ ზონას დაეთმობა. საცხოვრებელი ბლოკების სართულიანობა ერთმანეთისგან განსხვავებულია და სართულების მაქსიმალური რაოდენობა 22 იქნება. ხოლო კომპლექსში არსებული ბინების 1მ2 -ის ფასი 1 860 დოლარიდან იწყება.

„გუნდში ხშირად ვახსენებთ და გვინდა ეს ჩვენს მომხმარებელსაც კარგად გავაგებინოთ, რომ „სითიზენი“ არაა უბრალოდ საცხოვრებელი ადგილი. ეს ცხოვრების ახალი სტილია, სრულიად ახალი გამოცდილება და საშუალება, რომ ადამიანმა ისე იცხოვროს, როგორც თავად უნდა. კომპლექსი თბილისის ცენტრალურ პარკთან ძალიან ახლოსაა – ის თბილისის ორი ცენტრალური უბნის, საბურთალოსა და ვაკის მიჯნაზე შენდება. მოხარულები ვართ, რომ საქართველოს ორი უდიდესი ბანკის, თიბისისა და საქართველოს ბანკის მხრიდან ერთობლივი მხარდაჭერა გვაქვს“, – აცხადებს „სითიზენის“ დირექტორი გოგა მაჭავარიანი.

ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება
ახლად რეაბილიტირებული უნივერსიტეტის ქუჩა და მასშტაბური განაშენიანება

შეგახსენებთ, რომ ამ ადგილას ამიერკავკასიაში საბჭოთა ჯარების ყოფილი შტაბბინის – ე. წ. „ზაკვოს“ შენობა იყო განთავსებული.

წყარო: https://kalaki.ge/

World
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

See all
Survey
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
Vote
By the way