აფხაზეთის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების მხარდამჭერი რუსეთის 2020-2022 წლების საინვესტიციო პროგრამა 4 მილიარდზე მეტ რუბლს მოიცავს. 2021 წელს საინვესტიციო პროგრამის განხორციელების დეტალებზე ბრიფინგის ფარგლებში აფხაზეთის დე ფაქტო ეკონომიკური განვითარების მინისტრმა - კრისტინა ოზგანმა იმსჯელა.
რა თანხაა გამოყოფილი და რამდენი პროექტია დაგეგმილი 2021 წელს
ოზგანის თანახმად, 2021 წლის საინვესტიციო პროგრამის განხორციელება იწყება და მისთვის 1,350 მილიარდი რუბლია გამოყოფილი, რომლიდანაც 226 მლნ რუბლი უკვე გახარჯულია.
ჯამში 2021 წლისთვის 44 პროექტის განხორციელებაა დაგეგმილი, რომელთაგან 7 გარდამავალია. 37-მა ღონისძიებამ „სახელმწიფო შემოწმება გაიარა“ და მათგან 35 ობიექტის თაობაზე „სახელმწიფო კონტრაქტი“ უკვე გაფორმებულია.
ოზგანის განცხადებით, 2021 წლის საინვესტიციო პროგრამის განხორციელება იწყება და ერთ-ერთ პრობლემას ის წარმოადგენს, რომ პროგრამის მიმდინარეობის განმავლობაში მასალებზე ფასები იზრდება.
ოზგანის თანახმად, საინვესტიციო პროგრამის ფარგლებში ტყვარჩელის საავადმყოფოს მშენებლობა თითქმის დასრულებულია.
ოზგანმა ისიც აღნიშნა, რომ 2023-2025 წლების საინვესტიციო პროგრამაზე, შეღავათიანი სესხების პროგრამაზე, სოფლის მეურნეობაში, ტურიზმსა და გადამამუშავებელ მრეწველობაში სუბსიდიების პროგრამაზე მუშაობა უკვე მიმდინარეობს.
ენერგეტიკის საკითხები
ოზგანმა თქმით, „Ачгуара-ს“ ელექტროგადამცემი ხაზის შეკეთებაზე მორჩენილი თანხა 2021-2022 წლებში აფხაზეთის „გაზიფიკაციის ზოგადი სქემის განვითარებას“ მოხმარდებოდა. უშუალოდ „Ачгуара-ს“ შეკეთების სამუშაოებზე რუსეთის საინვესტიციო პროგრამით 106 მლნ რუბლია გათვალისწინებული. ამ საქმისთვის აფხაზური „ჩერნომორენერგო“ კი 16 მლნ რუბლს გამოჰყოფს.
ოზგანის განცხადებით, „გაზპრომსა“ და რუსეთის ენერგეტიკის სამინისტროსთან ტექნიკურ საკითხებზე მოლაპარაკებები დაწყებულია. ასევე, მოლაპარაკებები მიმდინარეობს აფხაზეთში აეროპორტის დაფინანსების წყაროს თაობაზე.
გასულ კვირას აფხაზეთსა და რუსეთს შორის სოციალური და ეკონომიკური თანამშრომლობის საკითხებზე „მთავრობათაშორისი კომისიის“ თანათავმჯდომარეების გადაწყვეტილებით, აფხაზეთის დე ფაქტო ეკონომიკის სამინისტრო, რუსეთის ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო და ენერგეტიკის სამინისტრო აფხაზეთში ენერგომომარაგების ოპტიმიზაციისთვის სამოქმედო გეგმის მიღებაზე შეთანხმდნენ. შეთანხმება ტარიფის ეტაპობრივ ცვლილებას ითვალისწინებს, ასევე გათვალისწინებულია მრიცხველების დაყენებაც, რაც 2022 წელს სოხუმიდან დაიწყება. ამასთანავე, ხუთი წლის განმავლობაში რუსეთის საინვესტიციო პროგრამის ფარგლებში ენერგეტიკის ინფრასტრუქტურის აღსადგენად 4,7 მლრდ რუბლის გამოყოფა იგეგმება.
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.