USD 2.7384
EUR 2.8548
RUB 2.6619
Tbilisi
22 იანვარი - ეს დღე ისტორიაში
Date:  

22 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის 22-ე დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 343 დღე (ნაკიან წელში - 344).

დღის მოვლენები

  • 565 : იუსტინიანემ ევტიქიუს დიდი ჩამოაგდო კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ტახტიდან.
  • 1506 : იმპერატორმა კარლ V-მ ვორმზის დიეტი გახსნა.
  • 1771 : ესპანეთმა ფოლკლენდის კუნძულებზე პორტი ეგმონტი ინგლისს დაუთმო.
  • 1840 : ბრიტანელი კოლონისტები ახალ ზელანდიაში ჩავიდნენ.
  • 1863 : იანვრის აჯანყება იწყება პოლონეთში, ლიტვასა და ბელარუსში თანამეგობრობის რუსეთის ოკუპაციისგან თავის დასაღწევად.
  • 1879 : ინგლის-ზულუს ომი: ისანდლვანას ბრძოლაში ზულუს ჯარები ბრიტანელებს ამაცხებენ.
  • 1899 : ექვსი ავსტრალიური კოლონიის ლიდერები ხვდებიან ერთმანეთს მელბურნში, კონფედერაციის განსახილველად.
  • 1901 : დედოფალ ვიქტორიას გარდაცვალების შემდეგ ედუარდ VII გაერთიანებული სამეფოს მეფე ხდება.
  • 1903 : აშშ-მ და კოლუმბიამ ხელი მოაწერეს შეთანხმებას პანამის არხის მშენებლობის თაობაზე.
  • 1905 : სისხლიანი კვირით 1905 წლის რევოლუცია იწყება სანქტ-პეტერბურგში.
  • 1919 : ზლუკის აქტით უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა და დასავლეთ უკრაინის ნაციონალური რესპუბლიკა გაერთიანდა.
  • 1946 : ცენტრალური სადაზვერვო ჯგუფი, შემდგომში ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო, შეიქმნა.
  • 1957 : ისრაელის ჯარებმა სინის ნახევარკუნძულიდან დაიხიეს.
  • 1984 : ეპლის მაკინტოში, პირველი სამომხმარებლო კომპიუტერი თაგუნათი და გრაფიკული ინტერფეისით, წარმოადგინეს სუპერ ბოლის ჩემპიონატზე განთქმულ სატელევიზიო რეკლამაში „1984“.
  • 2003 : ბოლო კონტაქტი დამყარდა კოსმოსურ ხომალდ პიონერ 10-თან, ყველაზე შორეულ ხელოვნურ ობიექტთან.
  • 2006 : ევო მორალესი ბოლივიის პირველი ადგილობრი (ინდიელი) პრეზიდენტი გახდა.
  • 2010 : სერბეთის ეკლესიის ახალ პატრიარქად ეპიკოპოსი ირინეოსი აირჩიეს.
  • 2013 : ისრაელში გამართულ საპარლამენტო არჩევნებში ქვეყნის პრემიერ-მინისტრის ბენიამინ ნეთანიაჰუს პარტია ლიკუდმა გაიმარჯვა.
  • 2015 : იემენის პრეზიდენტი აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად დაამხეს.
  • 2020 : ეკატერინი საკელაროპულუ საბერძნეთის პრეზიდენტად აირჩიეს და ქვეყნის ისტორიაში პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა.

ამ დღეს დაბადებულნი

  • 1263 : იბნ თაიმია — მუსლიმი სწავლული, თეოლოგი.
  • 1561 : ფრენსის ბეკონი — ინგლისელი ფილოსოფოსი, ისტორიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე
  • 1592 : პიერ გასენდი — ფრანგი ფილოსოფოსი და სწავლული.
  • 1690 : ნიკოლა ლანკრე — ფრანგი ფერმწერი.
  • 1729 : გოტჰოლდ ეფრაიმ ლესინგი — გერმანელი მწერალი და განმანათლებელი.
  • 1788 : ჯორჯ გორდონ ბაირონი — ინგლისელი პოეტი
  • 1797 : მარია ლეოპოლდინა ავსტრიელი — ბრაზილიის იმპერატორის მეუღლე და პორტუგალიის დედოფალი.
  • 1845 : პოლ ვიდალ დე ლა ბლაში — ფრანგი გეოგრაფი.
  • 1849 : ავგუსტ სტრინდბერგი — შვედი მწერალი
  • 1869 : გრიგოლ რასპუტინი — რუსი გლეხი, მკურნალი
  • 1874 : გრიგოლ ჩურსინი — რუსი ეთნოგრაფი, კავკასიიმცოდნე.
  • 1877 : ჰიალმარ შახტი — გერმანელი პოლიტიკოსი,
  • 1888 : ალექსანდრე წულუკიძე — ქართველი ქირურგი-უროლოგი
  • 1888 : კალისტრატე გაბუნია — ქართველი გეოლოგი
  • 1888 : კარლოს კინტანილია — ბოლივიის პრეზიდენტი (1939–1940)
  • 1903 : სიმონ ჩიქოვანი — ქართველი პოეტი.
  • 1904 : ჯორჯ ბალანჩინი — ქართული წარმოშობის ამერიკელი ბალეტმაისტერი.
  • 1904 : არკადი გაიდარი — რუსი, საბჭოთა საბავშვო მწერალი.
  • 1908 : ლევ ლანდაუ — რუსი ფიზიკოსი.
  • 1909 : უ ტანი — გაეროს მე-3 გენერალური მდივანი (1962–1971).
  • 1920 : ფილიპა პირსი — ინგლისელი საბავშვო მწერალი.
  • 1920 : ალფ რამზი — ინგლისელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი.
  • 1921 : არნო ბაბაჯანიანი — სომეხი კომპოზიტორი და პიანისტი
  • 1925 : შოთა მილორავა — ქართველი კომპოზიტორი
  • 1937 : ედენ პასტორა — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი
  • 1940 : ჯონ ჰარტი — ინგლისელი მსახიობი.
  • 1942 : იაკობ პაპიაშვილი — ქართველი მწერალი, მკვლევარი და პუბლიცისტი.
  • 1942 : ამინ ჟმაიელი — ლიბანის პრეზიდენტი (1982–1988)
  • 1943 : ზურაბ ჭავჭავაძე — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე
  • 1944 : პასიანს დაბანი — გაბონელი მუსიკოსი და მომღერალი
  • 1944 : არჩილ ფირცხალავა — ქართველი პოეტი
  • 1951 : ანდრეი ნეპალა — სლოვაკი ფიგურული მოციგურავე
  • 1953 : ჯიმ ჯარმუში — ამერიკელი კინორეჟისორი
  • 1968 : ფრანკ ლებეფი — ფრანგი ვეტერანი ფეხბურთელი
  • 1987 : შეინ ლონგი — ირლანდიელი ფეხბურთელი
  • 1988 : მარსელ შმელცერი — გერმანელი ფეხბურთელი
  • 1990 : ალიზე კორნე — ფრანგი პროფესიონალი ჩოგბურთელი

ამ დღეს გარდაცვლილნი

  • 1901 : ვიქტორია — ბრიტანეთის დედოფალი.
  • 1922 : ბენედიქტე XV — რომის პაპი
  • 1973 : ალექსანდრე ჯავახიშვილი — ქართველი გეოგრაფი და ანთროპოლოგი
  • 1993 : კობო აბე — იაპონელი მწერალი
  • 1994 : ბარო, ჟან-ლუი — ფრანგი მსახიობი და რეჟისორი.
  • 2008 : ჰით ლეჯერი - ავსტრალიელი მსახიობი.

დღესასწაულები

  • მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
    • პოლიევქტო მხედარი
    • წმინდა ფილიპე
    • სამე წინასწარმეტყველი
    • პეტრე სებასტიელი
    • ევსტათი საკვირველთმოქმედი
analytics
«The Washington Post» (აშშ): „ომისადმი შიშის გამო, საქართველო რუსეთისაკენ დაბრუნებას ირჩევს“

ამერიკული გაზეთი „ვაშინგტონ პოსტი“ (The Washington Post) აქვეყნებს სტატიას სათაურით „ომისადმი შიშის გამო, საქართველო რუსეთისაკენ დაბრუნებას ირჩევს“ (ავტორი - მარია ილიუშინა), რომელშიც განხილულია არჩევნებისშემდგომი სიტუაცია საქართველოში.

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

(...) ქართველთა უმრავლესობა - გამოკითხვების მიხედვით, 80%-ზე მეტი - მხარს უჭერს ქვეყნის ევროპულ ორიენტაციას და მოსკოვის მიმართ მაინცდამაინც განსაკუთრებულ სიყვარულს არ ამჟღავნებს, ოპოზიცია კი ცდილობს ხმის მიცემის შედეგები წარმოადგინოს როგორც არჩევანი ევროკავშირსა და რუსეთს შორის.

მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ ორ ქვეყანას შორის 2008 წლის აგვისტორში მომხდარი ხანმოკლე ომის შედეგად საქართველოს ტერიტორიის 20% დე-ფაქტოდ რუსეთის კონტროლის ქვეშ იმყოფება, მოსკოვის სამხერო ძლიერების ჩრდილი სულ უფრო შესამჩნევი ხდება. შესაბამისად, „ქართულმა ოცნებამ“ ამომრჩევლებს უფრო რადიკალური დილემა შესთავაზა: არჩევანი მშვიდობასა და ომს შორის.

მმართველი პარტიის „რუსეთის მხარეს შებრუნება“ შედარებით ახალ მოვლენას წარმოადგენს. 2012 წელს, როცა „ქართული ოცნება“ ხელისუფლებაში მოვიდა, მნიშვნელოვან საგარეოპოლიტიკურ წარმატებას მიაღწია - სწრაფად დაუახლოვდა ევროკავშირს მასში გაწევრიანების სურვილით, მაგრამ რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების კვალობაზე პარტიამ რუსეთის ორბიტისაკენ გადაუხვია. მთავრობამ ევროპა და ადგილობრივი ოპოზიცია წარმოადგინა „ომის გლობალური პარტიად“, რომელსაც სურს საქართველო მოსკოვთან ომში ჩაითრიოს და კრემლთან დაპირისპირების ინსტრუმენტად გამოიყენოს

ამჟამად „ქართული ოცნება““ ოფიციალურად პრორუსულ პარტიას არ წარმოადგენს, მაგრამ ხშირად მისი პრაქტიკული მოქმედება საერთო პრორუსულ ჩარჩოებში ჯდება. 

ევროპული გზიდან გადახვევის პოლიტიკის ცენტრში მოჩანს „ქართული ოცნების“ დამაარსებელი ბიძინა ივანიშვილი - მილიარდერი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი, რომელიც ბოლო ათწლეულში წავიდა ქართული პოლიტიკიდან, მაგრამ იმავდროულად გავლენიან ადამიანად რჩებოდა. ბიძინა ივანიშვილი რუსეთში ყოფნის დროს გამდიდრდა, 1990-იან წლებში და როგორც მისი კრიტიკოსები ამბობენ,  მისი რიტორიკა და პოლიტიკური მრწამსი რუსეთის ლიდერის პოზიციას უთავსდება.

რუსეთის არმიის უკრაინაში შეჭრის დაწყებიდან პურველ ეტაპზე საქართველომ უკრაინას მხარი დაუჭირა. თბილისში დღესაც ბევრი უკრაინული დროშა ფრიალებს, მაგრამ მთავრობა თავს იკავებს რუსეთის გადაჭარბებული კრიტიკისაგან და ერიდება ანტირუსული სანქციების რეალიზებას.

„ჩვენ, როგორც ქვეყნის მმართველმა პარტიამ, მთავრობამ, ყველაფერი გავაკეთეთ უკრაინისა და უკრაინელი ხალხის მხარდასაჭერად“, - განაცხადა „ვაშინგტონ პოსტთან“ საუბარში „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარის მოადგილემ არჩილ თალაკვაძემ, მაგრამ, მისი თქმით, დასავლეთის ოფიციალურმა პირებმა რუსეთ-უკრაინის ომში საქართველოს ჩათრევა მოისურვეს: „ჩვენ ჩავთვალეთ, რომ ასეთი პოლიტიკა საქართველოსათვის ძალზე სარისკო და გაუმართლებელი იქნებოდა“.

„ქართულმა ოცნებამ“ წინასაარჩევნო კამპანიის დროს აქტიურად ისარგებლა უკრაინის ომით და ამომრჩევლებს პლაკატების სერია შესთავაზა, რომლებზე გამოსახულია ერთი მხრივ, ომით დანგრეული უკრაინის ქალაქები და სოფლები, მეორე მხრივ - აღმშენებლობის პროცესში მყოფი საქართველო. ასეთმა პროპაგანდამ თავისი გამოძახილი ჰპოვა რუსეთთან ომგადატანილ საქართველოს მოსახლეობაში, განსაკუთრებით სოფლებში, ოკუპირებულ რეგიონებთან ახლოს, მხარეთა დამაშორიშორებელ ე.წ. სადემარკაციო ხაზის გასწვრივ.

როგორ ავიცილოთ თავიდან ომი

ქართველებს კარგად ახსოვთ 2008 წლის აგვისტოს ომი. ჭორვილისაკენ - ბიძინა ივანიშვილის მშობლიური სოფლისაკენ მიმავალი გზა, რომელიც კავკასიის ქედის სამხრეთ კალთებზე მდებარეობს, სწორედ რუსეთის მიერ ოკუპირებული რეგიონის - სამხრეთ ოსეთთან ახლოს გადის, სულ რაღაც ორიოდე კილომეტრში, სადემარკაციო ხაზთან.

ჭორვილაში ბიძინა ივანიშვილს თითქმის ეროვნულ გმირად თვლიან - მდიდარ ადამიანად, რომელიც თანასოფლელებს ყოველმხრივ ეხმარებოდა - სახლებისა თუ გზების მშენებლობაში, ჯანდაცვასა თუ კომუნალური გადასახადების გადახდაში, სანამ მან სახელმწიფო თანამდებობა - ქვეყნის პრემიერ-მინისტრის პოსტი არ დაიკავა.

„მე ომის მოწინააღმდეგ ვარ. დარწმუნებული ვარ, რომ „ქართული ოცნება“ მსვიდობას შეინარჩუნებს. არ გვსურს, რომ რომელიმე ქვეყანა საქართველოს მტერი იყოს და არც ის გვინდა, რომ საქართველოს იყოს სხვა ქვეყნის მტერი“, - ამბობს გიორგი გურძენიძე, სკოლის დირექტორი, რომელსაც ახსოვს, თუ როგორ ხმაურით დაფრინავდნენ სოფლის თავზე, ცაში რუსული თვითმფრინავები 2008 წელს.

„ქართული ოცნება“ აქტიურად უჭერს მხარს ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკური კურსის ორ ძირითად მომენტს - მშვიდობას ნეიტრალიტეტის გზით და ქართული ტრადიციული ფასეულობების დაცვას. „ქართული ოცნების“ მტკიცებით, მისი სტრატეგიული მიზანი არ შეცვლილა - ევროინტეგრაცია ძალაში რჩება, რომლის რეალიზებას 2030 წლისათვის არის დაგეგმილი: საქართველო ევროკავშირის წევრი გახდება „ღირსეულად“ და ტრადიციული ეროვნული ფასეულობების დაცვით.

„რა თქმა უნდა, მსურს ევროკავშირის წევრი ვიყოთ, მაგრამ ჩვენ ჩვენი წინაპრების ღირსებაც და მემკვიდრეობაც უნდა დავიცვათ. ქალი ქალი უნდა იყოს, კაცი კი - კაცი“, - ამბობს ჭორვილელი მამია მაჭავარიანი.

ქართველთა ღირსება კი დაცული იქნება ორი კანონით, რომლებმაც, პრაქტიკულად, ევროკავშირში საქართველოს პოტენციური წევრობის პროცესი შეაჩერეს - იმიტომ, რომ მათი დებულებები ევროპული ბლოკის სტანდარტებს ეწინააღმდეგება. ეს კანონებია „ოჯახური ფასეულობებისა და არასრულწლოვანების დაცვის, ასევე უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ, რომლებიც, როგორც ოპოზიცია აცხადებს, რუსული სამართლებრივი აქტების ასლებს წარმოადგენენ.

ევროპა შორეული ხდება?!

საქართველოს დედაქალაქის მცხოვრებთა ნაწილი შეშფოთებულია, რომ ქვეყნის შანსი ევროკავშირის წევრობაზე მცირდება. „არჩევნებში „ქართული ოცნების“ გამარჯვება სხვა არაფერია, თუ არა ხელისუფლების უზურპაცია“, - ამბობს 38 წლის გიორგი, რომელიც გვარს არ ასახელებს, ვაითუ დევნა დაუწყონ, - „ჩვენ ევროკავშირთან ინტეგრაცია უნდა გავაღრმავოთ. რუსეთთან დაახლოებას კი არცერთი ნორმალური ქვეყანა არ ცდილობს. პრორუსუსლი ორიენტაცია თვითმკვლელობას ნიშნავს, რადგან მოსკოვი არანაირი შეთანხმების პირობებს არ იცავს“.

ოპოზიცია მწვავედ აკრიტიკებს „ქართული ოცნების“ ომის წინააღმდეგ მიმართულ კურსს და მას პროპაგანდისტულს უწოდებს, ზოგიერთები კი თვლიან, რომ მმართველ პარტიის მხრიდან ამგვარი ლოზუნგების წარმოჩენა ხელისუფლებაში დარჩენასა და ერთპარტიული მმართველი სისტემის შენარჩუნებას ემსახურება.

პარტია „საქართველოსათვის“ ლიდერის გიორგი გახარიას განცხადებით, ბიძინა ივანიშვილისა და „ქართული ოცნების“ პოლიტიკაში მომხდარი ცვლილებები - პრორუსული გადახრები - იმითაა გამოწვეული, რომ ევროკავშირში გაწევრიანება ხელისუფლების როტაციას ნიშნავს: „მისი მთავარია მიზანია ხელისუფლების შენარჩუნება. იგი ხედავს, რომ ევროპული დემოკრატია ხელისუფლების არჩევნების გზით შეცვლას ითვალისწინებს“.

მაგრამ არჩევნების შედეგების წინააღმდეგ მიმდინარე საპროტესტო აქციები ისეთივე ძლიერი და ფართო არ არის, როგორიც გაზაფხულზე მიმდინარეობდა ზემოთ ხსენებული კანონების მიღების დროს. ეს ნიშნავს, რომ ოპოზიცია გამოფიტულია. მათ ვერც დასავლეთი ვერ უწევს სათანადო დახმარებას. ბრიუსელს შეუძლია გარკვეული ზეწოლა მოახდინოს „ქართულ ოცნებაზე“, მაგრამ ევროპელი ჩინოვნიკების რეაქცია აწონილ-დაწონილია: დამკვირვებლებმა ნამდვილად დააფიქსირეს დარღვევები, მაგრამ მათ თავი შეიკავეს იმის განცხადებაზე, რომ არჩევნები გაყალბდა და ხმები მოპარულია.

არჩევნებში მომხდარი ყველა დარღვევის დეტალურად გამოკვლევა დროს მოითხოვს - კვირეებს და შეიძლება თვეებსაც, თანაც საკმაოდ რთულია მათი დამტკიცება-დადასტურება. „ჩვენ ახლა ისეთ სიტუაციასთან გვაქვს საქმე, როცა დასავლეთს არ სურს ხისტი ნაბიჯები გადადგას საკმარისი მტკიცებულებების გარეშე, ოპოზიციას კი საკმარისი მტკიცებულებები არ აქვს“, - ამბობს ჯონ დიპირო საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტიდან.

ბიძინა ივანიშვილი აშკარად იმაზე დებს თავის ფსონს, რომ ევროპა საქართველოსადმი ინტერესს დაკარგავს. ჯერ კიდევ ზაფხულში იგი აცხადებდა, რომ აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში დონალდ ტრამპის გამარჯვება რუსეთ-უკრაინის ომს დაასრულებს. „ჩვენ მაქსიმუმ ერთი წელი გვაქვს, რომ ეს ყველაფერი მოვითმინოთ, შემდეგ კი [დასავლეთის] გლობალური და რეგიონული ინტერესები შეიცვლება, მათთან ერთად კი შეიცვლება ინტერესები საქართველოს მიმართაც“, - ამბობდა ბიძინა ივანიშვილი, - ომის დასრულებასთან ერთად კი ყველა გაუგებრობა ევროპასთან და ამერიკასთან გაქრება“.

წყარო: https://www.washingtonpost.com/world/2024/11/21/georgia-russia-elections-influence/

 

See all
Survey
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
Vote
By the way