USD 2.7576
EUR 3.0438
RUB 3.2697
Tbilisi
12 ნოემბერი - ეს დღე ისტორიაში
 233

12 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 316-ე დღე (ნაკიან წლებში – 317-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 49 დღე.

დღის მოვლენები

  • 1902 : ენრიკე კარუზოს გამოშვებული გრამფირფიტა პირველი გახდა მსოფლიოში რომელიც 1 მილიონზე მეტი ეგზემპლარით გაიყიდა.
  • 1905 : ნორვეგიაში ჩატარებული რეფერენდუმით ქვეყანა რესპუბლიკის ნაცვლად მონაქრიად გამოცხადდა.
  • 1917 : საბჭოთა მთავრობა პეტროგრადში ზამთრის სასახლეს საზოგადოებრივ მუზეუმად აცხადებს.
  • 1918 : ავსტრია რესპუბლიკა ხდება.
  • 1927 : ლევ ტროცკი საბჭოთა კომუნისტური პარტიიდან გარიცხდეს, სტალინს ერთპიროვნული ძალაუფლება მიენიჭა.
  • 1938 : ჰერმან გერინგი აცხადებს ნაცისტური გერმანიის გეგმას მადაგასკარის „ებრაელთა სამშობლოდ“ გარდაქმნის შესახებ.
  • 1945 : იუგოსლავიის არჩევნებში ტიტო იმარჯვებს.
  • 1959 : მთვარისკენ გაშვებულ იქნა მეორე ავტომატური სადგური „ლუნა-2“.
  • 1980 : ნასას კოსმოსური აპარატი ვიაჯერ I სატურნთან ყველაზე ახლოს მიდის და მისი რგოლების პირველ ფოტოსურათებს იღებს.
  • 1982 : იური ანდროპოვი საბჭოთა კავშირის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი ხდება, ლეონიდ ბრეჟნევის გარდაცვალების შემდეგ.
  • 1990 : აკიჰიტო იაპონიის 125-ე მონარქი ხდება.
  • 2007 : ქერჩის სრუტეში შტორმის გამო 10 გემი ჩაიძირა, 2000 ტონა მაზუთი და 6000 ტონა გოგირდი ჩაიღვარა, რამაც რეგიონს ეკოლოგიური საფრთხე შეუქმნა.
  • 2009 : NASA-ს LCROSS პროექტმა მთვარეზე კაბეუსის კრატერზე წყალი აღმოაჩინა.
  • 2011 : იტალიის პრემიერ-მინისტრი სილვიო ბერლუსკონი თანამდებობიდან გადადგა.
  • 2014 : კოსმოსური ხომალდი ფილი, გაშვებული ევროპული კოსმოსური სააგენტოს ზონდ როზეტადან, კომეტა 67P/ჩურიომოვ–გერასიმენკოს ზედაპირს აღწევს.

ამ დღეს დაბადებულნი

  • 1528 : კი ჯიგუანგი — ჩინელი მხედართმთავარი
  • 1833 : ბოროდინი, ალექსანდრე — რუსი კომპოზიტორი
  • 1840 : როდენი, ოგიუსტ — ფრანგი მოქანდაკე
  • 1850 : ჩიგორინი, მიხეილ — რუსი მოჭადრაკე
  • 1866 : სუნ იატსენი — ჩინეთის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი
  • 1891 : ნიკოლსონი, სეტ ბარნზ — ამერიკელი ასტრონომი
  • 1894 : ედვარდ VIII — ინგლისის მეფე
  • 1929 : ბიკოვი, როლან — საბჭოთა მსახიობი
  • 1935 : გურჩენკო, ლიუდმილა — საბჭოთა მსახიობი

ამ დღეს გარდაცვლილნი

  • 607 : ბონიფაციუს III — რომის პაპი
  • 1035 : კნუდ I დიდი — დანიის, ინგლისის და ნორვეგიის მეფე
  • 1094 : დუნკან II — შოტლანდიის მეფე
  • 1202 : კნუდ VI — დანიის მეფე
  • 1252 : ბლანკა კასტილიელი — საფრანგეთის დედოფალი
  • 1434 : ლუი III — ნეაპოლის მეფე
  • 1948 : ჯორდანო, უმბერტო — იტალიელი კომპოზიტორი
  • 1956 : ხუან ნეგრინი — ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი
  • 2018 : სტენ ლი — ამერიკელი მწერალი, რედაქტორი და კომიქსების პერსონაჟთა შემქმნელი

დღესასწაულები

  • მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
    • იოთამ ზედგენიძე
    • ზინობი და ზინობია
    • ტერტიოსი, მარკოზი, იოსტოსი და არტემონი - სამოცდაათთაგანნი
    • მარკიანე სირაკუზელი
    • წმინდა ევტროპია
    • ანასტასია თესალონიკელი
    • სტეფანე მილიუტინი, სტეფანე დრაგუტინი და დედა მათი ელენე

 

culture
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

See all
Survey
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
Vote
By the way