საფრანგეთში 1999 წელს ჩამოვედი ქუთაისის ცეკვის ანსამბლთან ერთად, დიჟონის ფესტივალში მონაწილეობის მისაღებად. მაშინ გავიცანი საერთაშორისო ლიცეუმის დირექტორი, რომელმაც სწავლის გაგრძელება მირჩია და დიჟონში ლიცეუმში ჩამწერა. ლიცეუმის დასრულების შემდეგ, ტულუზის უნივეტსიტეტში ჩავაბარე იურდიულ ფაკულტეტზე. სწავლის პარალელურად რაგბის ვთამაშობდი ( 19 სეზონი ვითამაშე). უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ პარიზში გადავედი საცხოვრებლად, სადაც ადვოკატურის ძალიან რთული გამოცდები ჩავაბარე.
ორი წელი გავატარე პარიზის საადვოკატო სკოლაში. პირველ საადვოკატო ოფისში საგადასახადო სპეციალობით სამი წელი ვიმუშავე. საგადასაადო სამართლის პრობლემა ის იყო, რომ სიტყვით გამოსვლა ძალიან იშვიათად მიწევდა. შემდეგ პრესტიჟულ კონკურში მივიღე მონაწილეობა, რომ სისხლის სამართლის მძიმე საქმეებზე მემუშავა. პარიზის ბაროში ( Barreau de Paris ) წელიწადში მხოლოდ 12 ადვოკატია, ვისაც ტერორიზმის და სხვა მძიმე საქმის ჩამდენის დაცვის მონოპოლია აქვს, მეც მათ შორის ერთ-ერთი მდივანი ვიყავი. ეს არის პარიზული სპეციფიკა, რაც სხვაგან არსად არსებობს.
აქ გავიცანი კარიმ ლაუაფი, ჩემი ამჟამინდელი პარტნიორი, რომელთან ერთადაც ჩამოვაყალიბე საადვოკატო კაბინეტი “Khiasma Avocats”. საავტორო უფლებების მიმართულებით მესამე პარტნიორიც შემოგვიერთდა და კიდევ უფრო გაძლიერდა ჩვენი გუნდი. ამჟამად მხოლოდ სისხლის სამართალს საქმეებზე ვმუშაობ, თუმცა ძველ კლიენტებთანაც ვაგრძელებ საგადასახადო სამართლის მიმართულებით საქმიანობას. ყველა სახის კრიმინალურ საქმეზე მიმუშავია (განსაკუთრებით ტერორისტულ საქმეებზე, ბევრი ექსტრემისტი ფრანგი დაბრუნდა სირიიდან და კონფერენციის მდივანი ვიყავი ამ პერიოდში). ძალიან იშვიათად დამიცავს დაზარალებური მხარე, რადგან ფრანგულ პროცედურაში ყველაფერი პროკურორს მიჰყავს. ჩვენს პროფესიაში აუცილებელია გქონდეს გაზიარების და ადამიანის გაგების გრძნობა, უნდა გჯეროდეს იდეალის. შენ იცავ ადამიანს თავისი წარსულით და გავლილი გზით, არა მის ჩადენილ აქტს, რაც ხალხს ხშირად ეშლება.როდესაც შენს კლიენტს 30 წელი ელოდება, ყველაფერი შენს სიტყვაზეა დამოკიდებული.
დარბაზში, სიტყვით გამოსვლის დროს, ერთ საათში სამი კილო შეიძლება დაიკლო. ადვოკატი ბოლო ჯებირია ადამიანისთვის. ამავე დროს ყოველდღიურად ძალიან ბევრი სიახლე და მასალაა “შესასრუტი”. საჭიროა სინთეზური აზროვნება, რომ მთავარი ინფორმაცია დაიმახსოვრო. სისტემის, ლოგიკის და ორგანიზაციის შედარება უნდა შეგეძლოს. ყოველდღიურ სწავლას მოაქვს პროგრესი. ამ ყველაფრის მიუხედავად არ უნდა დაივიწყო, რომ ოფისის შემდეგ (მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი დრო აღარ გრჩება), მნიშვნელოვანია მეგობრები, ბარები, ქეიფი და სპორტი.
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.