„საქართველოს მთავრობა ბრიუსელს სიტყვით ერთგულებას ეფიცება, მაგრამ საქმით მოსკოვისაკენ უხვევს“, - ამბობს ქართული პოლიტიკის ექსპერტი მარსელ რეტიგი. ასეთი კურსი საფრთხეს უქმნის ქვეყნის სავარაუდო გაწევრიანებას ევროკავშირში, - ნათქვამია გერმანული ტელეარხის ZDF Heit-ის მიერ ეთერში გადაცემულ სიუჟეტში, სათაურით „საქართველო - „ქვეყანა, რომელიც ევროკავშირს და რუსეთს შორის მერყეობს“.
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
საქართველოში ყველაფერი დუღს. ხალხი ქუჩაშია გამოსული პარლამენტის მიერ სკანდალური კანონპროექტის - „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ - მიღების გამო, რომელსაც „უცხოური აგენტების“ კანონპროექტსაც უწოდებენ. დოკუმენტი ავალდებულებს არასამტავრობო ორგავნიზაციებს და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებს გაამჟღავნონ თავიანთი საზღვარგარეთული დაფინანსების თაობაზე და თუ ამას არ გააკეთებენ, მათ უცხოური გავლენის აგენტებად შერაცხავენ და მოზრდილ ჯარიმებსაც გადაიხდიან. სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები შიშობენ, რომ კანონპროექტი შეზღუდავს აზრის გამოხატვის თავისუფლებას და საფრთხეს შეუქმნის საქართველოს სწრაფვას ევროპისაკენ.
როგორც მარსელ რეტიგი - გერმანული ფრიდრიხ ებერტის ფონდის სამხრეთკავკასიური განყოფილების ხელმძღვანელი - ამბობს, კანონპროექტში ჩადებული „გამჭვირვალეობის“ მოთხოვნა მხოლოდ წინასწარ შენიღბულ მიზეზს წარმოადგენს: „საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების 90% მხოლოდ უცხოეთის ქვეყნებიდან გადმორიცხული თანხებით არსებობენ. კანონპროექტის ძალაში შესვლის შემდეგ ისინი მიიღებენ ისეთი ორგანიზაციების სტატუსს, რომლებიც უცხოური გავლენის გამტარებლები იქნებიან. მმართველი პარტიის „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ ეს ორგანიზაციები „სამშობლოს გამყიდველებად“ შერაცხა“, - ამბობს მარსელ რეტიგი.
ქართული კანონპროექტი, რომელიც რუსულს ჰგავს
ექსპერტი ქართულ კანონში 2012 წელს მიღებული რუსული კანონის კვალს ხედავს, რომელსაც რუსეთის მმართველი რეჟიმი საკუთარი სამოქალაქო საზოგადოების მიმართ ზეწოლისათვის იყენებს. „ჩვენ ვიცით, თუ როგორ ახშობს და ზღუდავს კრემლი რუსული არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობას“, - ამბობს მარსელ რეტიგი.
საქართველოს ხელისუფლება, თავის მხრივ, უარყოფს რუსეთის რაიმე გავლენას ქარტულ პოლიტიკაზე და კერძოდ, კანონპროექტის შემუშავება-მიღების დროს. „საქართველო მთავრობა, რასაკვირველია, რუსეთის მარიონეტულ რეჯიმს ნამდვილად არ წარმოადგენს“, - ხაზს უსვამს მარსელ რეტიგი, - „მოსკოვის პირდაპირი გავლენა თბილისზე, ალბათ, არ არის. მე ვერ ვიტყვი, რომ მოსკოვიდან დარეკეს და თბილისს ამ კანონის მიღება უბრძანეს... ალბათ, უფრო მეტად მიზეზი ისაა, რომ მმართველ პარტიას ეშინია, რომ ოქტომბერში დაგეგმილი საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ძალაუფლებას დაკარგავს. ამიტომ „ქართული ოცნება“ ცდილობს ქვეყნის საზოგადოების დანაწილებას მომხრეებად („მეგობრებად) და მოწინააღმდეგეებად („მტრებად“). მოწინააღმდეგეები („მტრები“) კი ყველა ისინია, რომლებიც დასავლეთთან თანამშრომლოებენ. ამრიგად, იქმნება პოლარიზების ატმოსფერო“.
კიდევ ერთ მოტივად ითვლება საქართველოს მუდმივი შიში რუსეთთან კონფლიქტის სავარაუდო გამწვავების მიმართ. თბილისს ეშინია, რომ რუსეთი საქართველოს ეკონომიკურ ომს გამოუცხადებს და ამის გამო კრიზისი დაიწყება. გარდა ამისა, არ არის გამორიცხული, რომ კრემლმა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიების - აფხაზეთისა და ე.წ. „სამხრეთ ოსეთის“ ანექსია მოახდინოს და მეტიც - დამატებითი ტერიტორიები მიიტაცოს. ესე იგი, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ კანონპროექტის მიღება თბილისის სიგნალს წარმოადგენს მოსკოვისათვის, რომ საქართველოს ევროპული ინტეგრაციის საკითხში „ძალიან ღრმად შესვლა არ სურს“.
საერთაშორისო დემოკრატიულმა საზოგადოებამ ქართული კანონპროექტი მკვეთრად გააკრიტიკა და თბილისს მისი უკან გაწვევისაკენ მოუწოდა. ევროკომისია და ევროპარლამენტი დოკუმენტს განიხილავენ როგორ პირდაპირ დარღვევად იმ პირობებისა, რომელთა შესრულება საქართველომ ივალდებულა ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსის მიღების დროს. „აი, სწორედ ამის გამო გამოხატავს უკმაყოფილებას ხალხი. თბილისის მიზნები სცილდება კანონპროექტის ჩარჩოებს, საკითხი ეხება პრინციპულ გადაწყვეტილებას - გააგრზელებს თუ არა ევროპულ კურსს საქართველოს ხელისუფლება“, - განმარტავს მარსელ რეტიგი.
საქართველო რყევისა და გაურკვევლობის პერიოდში შედის - როგორი იქნება მომავალში ქართული სახელმწიფო? მისი პერსპექტივა რამდენიმე თვეში უნდა გადაწყდეს. გაგრძელდება თუ არა პროტესტები? იქნება თუ არა ოქტომბერში დაგეგმილი საპარლამენტო არჩევნები თავისუფალი და სამართლიანი? დაემორჩილება თუ არა საქართველოს ხელისუფლება ევროკავშირის ზეწოლას და კანონპროექტს უკან გაიწვევს? ქუჩაში გამოსული ადამიანები მკაფიო მიმართულებას ითხოვენ: „შორს რუსეთისაგან და ახლოს ევროკავშირთან“.
„საქართველოს შეიძლება ვუწოდოთ ქვეყანა, რომელიც ევროკავშირსა და რუსეთს შორის მერყეობს: ერთი მხრივ, „თვალების ციმციმით უყურებს“ ბრიუსელს, მეორე მხრივ კი შეიძლება სახე კრემლისაკენ მიაბრუნოს“, - ასეთ დასკვნას აკეთებს მარსელ რეტიგი.
წყარო: https://www.zdf.de/nachrichten/politik/ausland/georgien-interview-roethig-100.html
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.