,
რუსულ გაზეთ „იზვესტიაში“ (Известия) გამოქვეყნებულია ვრცელი სტატია სათაურით „რთული პარტნიორი: ევროკავშირი, მიხეილ სააკაშვილის გამო, თბილისზე ზეწოლის მოხდენას ცდილობს“ (ავტორი - ქსენია ლოგინოვა), რომელშიც საქართველოსა და ევროკავშირის ურთიერთობაა განხილული, ევროპარლამენტის მიერ ამ დღეებში მიღებული რეზოლუციის ფონზე. პუბლიკაცია რამდენიმე ნაწილისაგან შედგება:
„პოლიტიკური ვენდეტა“
ევროპარლამენტის დეპუტატებმა სერიოზული შეშფოთება გამოხატეს მიხეილ სააკაშვილის მდგომარეობის გამო, რომელიც პატიმრობაში 2021 წლიდან იმყოფება და ითხოვენ, რომ ქვეყნის ხელისუფლებამ საქართველოს ყოფილ ლიდერს სათანადოდ უმკურნალოს და პატივი სცეს მის უფლებებს და პირად ღირსებას“. დოკუმენტში აღნიშნულია „ოლიგარქ ბიძინა ივანიშვილის ფუნდამენტური როლი მიხეილ სააკაშვილის დაკავებაში, რაც პირად ვენდეტას [შურისძიებას] ნიშნავს. „ამიტომ ევროპარლამენტი მოუწოდებს ევროპის საბჭოს და დემოკრატიულ პარტნიორებს განიხილონ საკითხი ბიძინა ივანიშვილისადმი სანქციების შემოღების თაობაზე, რომელსაც არსებითი როლი მიუძღვის „საქართველოში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების გაურესებაში“.
„ნოტამდე საქმე არ მისულა“
ევროპარლამენტის სხდომაზე პოლონეთმა წინადადება შეიტანა, რომ დეპუტატები მხოლოდ რეზოლუციით არ შემოიფარგლონ და საქართველოს სრულფასოვანი დიპლომატიური პროტესტიც გამოუცხადონ. ვარშავის ინიციატივას მხარი ევროკავშირის ყველა წევრმა ქვეყანამ დაუჭირა, უნგრეთის გარდა. შესაბამისად, რადიკალური ზომა მიღებული არ იქნა. ამის მიუხედავად, ევროპარლამენტის ცალკეულმა დეპუტატებმა საქართველოს ხელისუფლება მწვავედ გააკრიტიკეს - ანდრიუს კუბილიუსმა, რასა იუკნიავიჩენემ და სხვებმა.
თავის მხრივ, თბილისმა ბრიუსელს პასუხი გასცა: პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა აღნიშნა, რომ რეზოლუციაში ნახსენები სიტყვა „ვენდეტა“ ცინიზმის უმაღლესი გამოვლინებაა - ისე გამოდის, რომ თითქოსდა მიხეილ სააკაშვილის დანაშაული არ აქვს ჩადენილი, თითქოსდა მის მიერ შექმნილ სისტემას მსხვერპლი არ გამოუწვევია“. თბილისის მერმა კახა კალაძემ ევროპარლამენტარები ცდილობენ საქართველოს ხელისუფლებას შანტაჟის ენით ელაპარაკონ. როცა საქმე ეხება ტყუილებს, სიყალბეს და დამნასავეტა მფარველობას, რასაკვირველია, ასეთი რეზოლუცია სერიოზული არ არის. არცერთი ქართველი, რომელიც საკუთარ თავს პატივს სცემს, ამ ტონით საუბარს არ დაუშვებს, როგორითაც ჩვენს ქვეყანასთან ე.წ. მეგობრები ლაპარაკობენ“.
„სიყვარულიდან კრიტიკამდე...“
თავდაპირველად თბილისის ევროკავშირთან ურთიერთობა აღმავალი ტემპით მიდიოდა - 2014 წელს ხელი მოეწერა ასოცირების ხელშეკრუოლებას, თავისუფალი ვაჭრობის ჩათვლით, შემდეგ ქართველებმა უვიზო რეჟიმიც მიიღეს ევროკავშირის ქვეყნების შენგენის ზონაში წასასვლელად. ბრიუსელი აღიარებდა, რომ საქართველო ინტეგრაციული თვალსაზრისით, საქართველო ბევრად წინ უსწრებდა მოლდოვას და უკრაინას. მაგრამ მიხეილ სააკაშვილის დაპატიმრების შემდეგ ბრიუსელსა და თბილისს შორის თითქოსდა „შავმა კატამ გაირბინა“: „გასულ წელს ევროკავშირმა წევრობის კანდიდატის სტატუსი მიანიჭა „ჩამორჩენილ“ უკრაინას და მოლდოვას, „მოწინავე“ საქართველოს კი უარი განუცხადა - 12 პირობა (სასამართლო სისტემის რეფორმა, საარჩევნო კანონმდებლობის სრულყოფა, პოლიარიზაციის შესუსტება, დეოლიგარქიზაცია...) წაუყენა და უთხრა, როცა ამათ დააკმაყოფილებ, მაშინ შეიძლება კანდიდატი გახდეო. ცხადია, ასეთი გადაწყვეტილება თბილისისთვის ძალიან საწყენი იყო.
თანდათანობით საქართველოს ხელისუფლებამ ევროპელი პოლიტიკოსების კრიტიკაზე მკვახე პასუხის გაცემა დაიწყო. კერძოდ, ქართველმა პოლიტიკოსებმა ევროდეპუტატები მიხეილ სააკაშვილის ლობირებაში ამხილეს... ქართველებს აღიზიანებთ ბრიუსელის შეძახილები, რომ თბილისი ჯეროვნად არ ეხმარება კიევს და არ სურს რუსეთის წინააღმდეგ „მეორე ფრონტი“ გახსნას.
არასწორად მოექცნენ...
„ამჟამინდელი გამწვავების მიუხედავად, მთლიანობაში ბრიუსელისა და თბილისის ურთიერთობებში მაინცდამაინც ახალი არაფერი ხდება“, - ამბობს „იზვესტიასთან“ საუბარში არჩილ სიხარულიძე, თბილისელი პოლიტოლოგი.
„საქართველოში არის არასამთავრობო სექტორი, რომელიც ევროპის ფინანსური და ლოჯისტიკური მხარდაჭერით მუშაობს. ამ ჯგუფს ევრდეპუტატების გარკვეული რაოდენობა კურირებს, ანდრეას კუბილიუსის ჩათვლით. შესაბამისად, ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციები მმართველი პარტიის საპირწონის როლს ასრულებენ. ანუ მიმდინარეობს დაპირისპირება „ქართულ ოცნებასა“ და დასავლეთის მიერ დაფინანსებულ არასამთავრობოებს შორის. ევროპარლამენტის წარმომადგენლები თვლიან, რომ თბილისმა მათ ყველაფერზე თავი უნდა დაუქნიოს და დაეთანხმოს, თორემ ქართველებს ევროპული პერსპექტივა არ ექნებათ. რასაკვირველია, ამას ეწინააღმდეგება „ქართული ოცნება“, ოპოზიციის ნაწილი და ქართული საზოგადოების უმრავლესობა. ცხადია, მმართველ პარტიაში ესმით, რომ საზოგადოებაში ურთიერთსაწინააღმდეგო განწყობები ბატონობს: ერთი მხრივ, ქართველებს სურთ ევროპულ ოჯახში იყონ, მაგრამ მეორე მხრივ, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ევროპას ყველაფერში დავეთანხმოთ. ოპოზიცია, იმის ნაცვლად, რომ ამომრჩევლებთან იმუშაონ, უპირატესობას აძლევს გარეშე ძალას და ევროკავშირთან დახმარების თხოვნას: ისინი მიხვდნენ, რომ ქართულ საზოგადოებაში მხარდაჭერა არ აქვთ და გადაწყვიტეს, რომ „ქართულ ოცენებას“ გარედან ებრძოლონ, გადაიბირონ ევროპოლიტიკოსები თუ ევროდეპუტატები თავიანთ მხარეზე და საქართველოს ხელისუფლებას ცუდი იმიჯი შეუქმნან. გარდა ამისა, მმართველ პარტიას აქტიურად ებრძვის უკრაინის პოლიტიკური ელიტა დავით არახამიას სახით. მთავარი პრობლემა ისაა, რომ ეს ადამიანებს არ ესმით, თუ სად გადის საზღვარი „ქართულ ოცნებასა“ და ქართველ მოქალაქეებს შორის. საკითხის ასე დასმა - „ან მიხეილ სააკაშვილი, ან ევროპა“ - ძალიან დიდი სისულელე და გულუბრყვილობაა. იმიტომ, რომ საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობა თვლის: ყოფილი პრეზიდენტი დამნაშავეა და ის საპყრობილეში უნდა იჯდეს“.
ევროსკეპტიციზმი გაჩნდა იმის გამო, რომ ბევრი ქართველი დარწმუნებულია - ბრიუსელი მათ არასწორად, დაუმსახურებლად მოექცა. მაგალითად, ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსის მინიჭების დროს: მისცეს მოლდოვას და უკრაინას, საქართველოს კი, რომელიც მათზე რამდენიმე ნაბიჯით წინ იყო, არ მიანიჭეს. ეს პოლიტიკური გადაწყვეტილება იყო. ბრიუსელმა ამით „ქართულ ოცნებას“ დაარტყა, მაგრამ დარტყმა ქართველ ამომრჩევლებზე გამოვიდა: მათ სჯეროდათ, რომ ევროპარლამენტი ნეიტრალური და დამოუკიდებელი ორგანოა, რომელიც სამართლიან გადაწყვეტილებებს იღებს და პატიოსან დასკვნებს აკეთებს. საბოლოო ჯამში კი ამ რწმენას „წყალი შეუდგა“. ევროპარლამენტარების გარკვეულ ნაწილს მიაჩნია, რომ საქართველო ზეწოლას ვერ გაუძლებს და ქედს მოიდრეკს, მაგრამ ამით ზიანს ისინი საკუთარ თავს აყენებენ. ალბათ, მოვა დრო და ევროდეპუტატები მიხვდებიან, რომ მათ უხეში შეცდომა დაუშვეს, როცა საქართველოს წევრობის კანდიდატს სტატუსი არ მიანიჭეს“.
მოსკოვის თავშეკავებული პოზიცია
„ბრიუსელი პოსტსაბჭოთა სივრცეში ტრადიციულ პოლიტიკას ატარებს, „ევროპული ოცნების“ ჩარჩოებში“, - თვლის ნატალია ერიომინა, სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი.
„საქართველო ასოცირებულ წევრს წარმოადგენს და შესაბამისად, ბრიუსელი თავისებურ შეფასებას აძლევს თბილისის მოძრაობას ევროპულ გზაზე და საქართველოს სურვილს - გახდეს ევროკავშირის წევრი - პოლიტიკური ზეწოლის ინსტრუმენტად იყენებს. ბრიუსელის აზრით, რაც უფრო მეტად დაშორდება თბილისი მოსკოვს, საქართველო მით უფრო დემოკრატიული გახდება. ფაქტია, რომ ორ ქვეყანას შორის ბიზნესში თანამშრომლობა გრძელდება, რაც სასიცოცხლოდ აუცილებელია. სამწუხაროდ, ევროპარლამენტი ითხოვს რუსეთთან კავშირების გაწყვეტასაც და მიხეილ სააკაშვილის გათავისუფლებასაც და ჰგონია, რომ საქართველო იმიტომ „გაიჭედა“ ევროპულ გზაზე, რომ ევროკავშირის ყველა მითითებას არ ასრულებს.
სინამდვილეში კი თბილისი დამოუკიდებელ პოლიტიკას ატარებს და პარალელურად აცხადებს, რომ მისი საგარეოპოლიტიკური ევროატლანტიკური ორიენტაცია არ შეცვლილა. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ასეთი ბალანსის სახე მონახა: ერთი მხრივ, აჩვენებს მოსახლეობას, რომ მთავრობა ეროვნულ ინტერესებს იცავს და როცა რუსეთთან სავაჭრო ურთიერთობას არ წყვეტს, ამით ზრუნავს ეკონომიკაზე და უფრთხილდება, მეორე მხრივ კი იმის დემონსტრირებას ახდენს, რომ განზრახული აქვთ თანამშრომლობის გაღრმავება და განმტკიცება ევროკავშირთან
რასაკვირველია, ამ დროს რისკის ქვეშ ექცევიან ქართველი მილიარდერები, მათ შორის ბიძინა ივანიშვილიც, რომელიც უკვე იგრძნო ზეწოლა ევროკავშირის მხრიდან. ზეწოლის ასეთი მეთოდები გაგრძელდება, რომ საქართველო ბრიუსელის მოთხოვნებზე დათანხმდეს. ეს ევროკავშირის ტრადიციული პოლიტიკაა: იმ ქვეყნებმა, რომლებსაც ევრონტეგრაცია სურთ, უნდა შეასრულონ ის, რასაც ბრიუსელიდან ეუბნებიან, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი მათ დასჯიან. მოსკოვი ასეთ სიტუაციაში თავშეკავებულ პოზიციას იჩენს. გასაგებია, რატომაც: რუსეთი სურს, რომ საქართველომ უკრაინის მიმართ ნეიტრალიტეტი შეინარჩუნოს“.
მოამზადა სიმონ კილაძემ
