USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
Tbilisi
ზურაბ მაღრაძე: "ვინც მოისმენს, ის მოიგებს" - მალე, საქართველოს წლიურად $35 ტრილიონის ტვირთები მოადგება, გვინდა, რომ ფული დარჩეს პირველ რიგში ქართველ ხალხს?
Date:  1164

“აბრეშუმის გზის ასოციაციის” მმართველი პარტნიორი ზურაბ მაღრაძე, ქვეყნის ეკონომიკის განვითარების მიმართულებით საზოგადოებაში არსებულ შეკითხვებზე პასუხებს გვთავაზობს:

კითხვა: გვინდა თუ არა ქვეყნის განვითარება?

პასუხი: განვითარება მხოლოდ მოძრაობით მიიღწევა.

კითხვა: გვინდა თუ არა, რომ ფერმერები გაძლიერდნენ?

პასუხი: ფერმერს სჭირდება იაფი ხელმისაწვდომობა ნედლეულზე, მასალებზე, ინვენტარზე, ტექნიკაზე. ამისთვის თანამედროვე სატრანზიტო არტერიებია საჭირო. შემდეგ წარმოებული პროდუქციაც ისევ ხელმისაწვდომი პორტებით და რკინიგზებით უნდა გავიდეს ექსპორტზე.

კითხვა: გვინდა აგროტურიზმის ან სამედიცინო ტურიზმის განვითარება?

პასუხი: ამას ვაგონ-ლუქსებით და ვაგონ-რესტორნებით შემდგარი საერთაშორისო მარშრუტების სამგზავრო მატარებლები სჭირდება, შიგნით გამართული ინტერნეტით. იმიტომ რომ მთელი ევროპა რკინიგზით არის დაქსელილი და მთელი ჩინეთიც ახლაც იქსელება. შუაში კავკასიაა.

კითხვა: გვინდა რომ ტვირთების მოძრაობიდან ფული დარჩეს პირველ რიგში ქართველ ხალხს?

პასუხი: ამისთვის დიდი, საშუალო და მცირე ტერმინალები სოკოებივით უნდა ჩანდეს საქართველოს ლოგისტიკურ რუკაზე. ტვირთები ფულს დერეფანში მაშინ ტოვებს, როცა მისი მომსახურება ხდება – შეფუთვა, დაზღვევა, მარკირება, ლიზინგი და სხვ.

კითხვა: ამისთვის ფული საიდან მოვიტანოთ ან ხალხმა და ან ქვეყანამ?

პასუხი: საფონდო ბირჟა უნდა შევქმნათ. ფული იმდენი მოვა, რამდენიც საჭირო გახდება. ფასიან ქაღალდებში ინვესტიციიდან მოგებას კი პირველ რიგში საქართველოს მოქალაქეები და ემიგრანტები მიიღებენ. მერე გარე ინვესტორები იხეირებენ.

კითხვა: როგორ უნდა მოვიზიდოთ ან ტვირთები და ან ინვესტიციები?
პასუხი: რკინიგზას და პორტებს რელსები და ბაქნები არ ტვირთავს. საზღვაო და სახმელეთო პორტებს ტვირთავს ეკონომიკა. ეკონომიკას კი ამუშავებს ბაზრის თავისუფალი კაპიტალი. საინვესტიციო გადაწყვეტილებები მიიღება საფონდო ბაზრებზე და არა კაბინეტებში.

კითხვა: საიდან უნდა დავიწყოთ ეს ყველაფერი?

პასუხი: განათლებიდან!

კითხვა: რა უნდა ვისწავლოთ პირველ რიგში?

პასუხი: საბაზრო ეკონომიკა.

კითხვა: აქამდე რას ვაკეთებდით?

პასუხი: ბალტიისპირეთმა დამოუკიდებლობა რომ მოიპოვა, მათ პირველ რიგში საფონდო ბირჟები შექმნეს. ისინი ახლა ნატოშიც არიან და ევროკავშირშიც. ჩვენ პირველი რაც გავაკეთეთ, ის იყო რომ პრეზიდენტი ჩამოვაგდეთ!

კითხვა: ეს ამბავი ციფრებში როგორ გამოისახება?

პასუხი: ისტორიულად აზიური ქარავნების მომსახურებისთვის საქართველოში ქარვასლებს ტვირთის ღირებულების 25% რჩებოდა. მალე საქართველოს წლიურად $35 ტრილიონის ტვირთები მოადგება. მისი 25% კი არის უკვე $9 ტრილიონი. ეს 600-ჯერ დიდი საქართველოს ეკონომიკაა.

კითხვა: უსაფრთხოება როგორ იქნება დაცული?

პასუხი: აქამდე გეოპოლიტიკურ ბალანსს ევროკავშირი და რუსეთის ფედერაცია განაპირობებდა. ბრექსიტის შედეგად იცვლება კონტინენტური წესრიგის არქიტექტურა. უსაფრთხოების გარანტი ხდება აღმოსავლეთი ევროპა. ბრიტანული ქოლგა ამისთვის შეიქმნა. ბოლო გაჩერება კი საქართველოა.

კითხვა: ეს ყველაფერი რომ ავაწყოთ, რამდენი ხანი იმუშავებს?

პასუხი: თქვენ მაჩვენეთ სხვა უფრო მოკლე გზა ევროპასა და აზიას შორის.

culture
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

See all
Survey
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
Vote
By the way