სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის შედეგად ფინანსური რესურსების მართვის ხარვეზები, მუნიციპალური ტრანსპორტის მართვის ნაკლოვანებები, საბიუჯეტო სახსრების არასათანადო გამოყენებისა და სხვა ხარვეზები გამოვლინდა.
46-გვერდიანი დოკუმენტი, რომელიც აუდიტმა აპრილში გამოაქვეყნა, ქუთაისის მუნიციპალური ბიუჯეტის განხორციელებას აფასებს, რომელიც მოიცავს საკრებულოს, მერიას და ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებს.
30 აპრილს, რეგიონული ტურნეს ფარგლებში, ქუთაისში ჟურნალისტებთან საუბრისას, პრემიერმინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა პირობა დადო, რომ აუდიტის ანგარიშში ჩამოთვლილ ყველა შესაძლო დანაშაულს სათანადო პასუხი გაეცემა.
„თუ თქვენ მიერ ნახსენები ინფორმაცია სიმართლეა, ჯერ არ მინახავს, მაგრამ აუცილებლად მოვიკითხავ, არცერთი ასეთი ბრალდება, პრობლემა და კითხვა არ დარჩება რეაგირების გარეშე. ძალიან მკაცრი რეაგირება იქნება თითოეულ მსგავს ფაქტზე. ამას გპირდებით მე“, – აღნიშნა პრემიერმა.
ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიას რაიმე განმარტება აუდიტის დასკვნაზე ჯერ არ გაუკეთებია.
ინტერნეტგამოცემა „ქუთაისი პოსტისთვის“ 12 აპრილს მიცემულ კომენტარში, ქუთაისის მერიამ აღნიშნა, რომ მას „აქვს თავისი პასუხები და როცა საბოლოოდ შევჯერდებით, შემდეგ გავაკეთებთ შესაბამის კომენტარს“.
აუდიტის შედეგად დადგინდა, რომ ქუთაისის მუნიციპალიტეტმა ვერ უზრუნველყო „არაფინანსური აქტივების ზრდის“ პარამეტრების სათანადოდ დაგეგმვა და შესრულება, რის გამოც, აღნიშნული საბიუჯეტო მუხლის შესრულებას 2019 და 2020 წლებში 7.1%1 და 31.9% დააკლდა. შედეგად, მან ვერ დაიწყო ან დაასრულა მუშაობა საგზაო ინფრასტრუქტურის მშენებლობაზე, მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსების ფასადებისა და ეზოების, საბავშვო ბაღებისა და წყლის ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციაზე.
ამას გარდა, ანგარიშში ნათქვამია, რომ ქუთაისის მერიაში არსებობს ინფრასტრუქტურული პროექტების მართვის ხარვეზები. დოკუმენტში ნათქვამია, რომ შესრულებული სამუშაოების ხარისხის კონტროლის სისტემის ნაკლოვანებების გამო, 1.98 მლნ ლარის ღირებულების პროექტების განხორციელებისას, სამუშაოების დადგენილი ხარისხი არ არის მიღწეული.
ანგარიშის თანახმად, 2019 წელს, მუნიციპალური განვითარების ფონდთან სესხის ხელშეკრულების ფარგლებში, 22.7 მლნ ლარის ღირებულების ახალი ავტობუსების შეძენისას, მერიამ „არ გამოიყენა კონტრაქტით მინიჭებული უფლებები და არ მოითხოვა მიმწოდებლის მხრიდან ავტობუსების ხარისხის ხელშეკრულების პირობებთან შესაბამისობის დადგენა“.
სხვა დარღვევებს შორის ანგარიშში ასევე დასახელებულია მერიისთვის მიწოდებული საწვავის პირადი მიზნით მოხმარება, სარესტორნო მომსახურების ხარჯის ზრდა და პერსონალისთვის საჭიროზე 125 ერთეულით მეტი სატრანსპორტო საშუალების ყოლა.
აუდიტმა ასევე დაადგინა, რომ ქუთაისის მუნიციპალიტეტმა სათანადო დასაბუთების გარეშე თითქმის 360 ათასი ლარის ოდენობის სოციალური დახმარება გამოუყო მუნიციპალიტეტის თანამშრომლებს. ამასთან, დახმარება გაცემულია მერიისა და საკრებულოს მაღალანაზღაურებად თანამდებობის პირებზეც, რომლებსაც, „თანამდებობის პირთა დეკლარაციის მიხედვით, სოლიდური შემოსავლები გააჩნიათ“.
აუდიტის დასკვნაში ნათქვამია, რომ მას შემდეგ, რაც ქუთაისის მერიამ სოციალური საცხოვრისი საბაზროზე მაღალი ღირებულებით შეისყიდა, რომლის ნაწილიც საცხოვრებლად უვარგისი და უხარისხოდ შესრულებული იყო, მან მშენებელი კომპანიის წინააღმდეგ სამართლებრივი დავა დაიწყო.
2019-2020 წლებში მიმდინარე დავის დროს მერია კომპანიისგან 1.6 მლნ ლარის დაბრუნებას ითხოვდა, რადგანაც მან შესყიდვის კონტრაქტით ნაკისრი ვალდებულებები ვერ შეასრულა.
ანგარიშის თანახმად, მიუხედავად ამისა, 2021 წელს მხარეებმა მორიგების დოკუმენტი გააფორმეს, რის საფუძველზეც, მერიამ მშენებელ კომპანიას გადაუხადა 120 000 ლარი, ხოლო მიმწოდებელმა, თავის მხრივ, დაასრულა მერიისთვის საცხოვრებელი ფართების გადაცემის პროცესი.
ამას გარდა, საანგარიშო პერიოდში მერიამ 128.8 ათასი ლარის საქონელი შეისყიდა მიმწოდებლისგან, რომელიც მერის მოადგილესთან დაკავშირებული საწარმოა. მოადგილე იმავდროულად სატენდერო კომისიის თავმჯდომარე იყო.
აუდიტის ანგარიშში ხაზგასმულია, რომ ქუთაისის მერიამ ფინანსური რესურსების რაციონალური მართვის უზრუნველყოფის მიზნით, ბიუჯეტით გათვალისწინებული ასიგნებები უნდა გამოიყენოს შესაბამისი წლის ბიუჯეტით დაგეგმილი პროგრამების მიზნებისა და მოსალოდნელი შედეგების მისაღწევად.
სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ურჩევს ადგილობრივ ხელისუფლებას, რომ სახელმწიფო შესყიდვების კონტრაქტების გაფორმებისას ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან ასაცილებლად საჭირო ზომები მიიღოს.
აუდიტის დასკვნაში ასევე ნათქვამია, რომ პირობითი აუქციონები გამოიყენება კონკურენციის შესამცირებლად და ქონების საბაზროზე დაბალ ფასად რეალიზაციის მიზნით, რითაც ირღვევა მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნები.
ანგარიში ხაზს უსვამს, რომ მუნიციპალიტეტმა არ განახორციელა სათანადო რეაგირება და განმეორებით დაუშვა ზოგიერთი ის დარღვევა, რომელიც 2015-2016 წლების საქმიანობის შემოწმების დროს გამოვლინდა.
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.