USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
თბილისი
«Voice of America» (აშშ): „სად არის საქართველო ევროპულ გზაზე?“
თარიღი:  273

გთავაზობთ პუბლიკაციას:

ევროკომისიამ გამოაქვეყნა ანგარიში ევროკავშირის გაფართოების შესახებ და საქართველოსთან მიმართებით, ამ კუთხით არსებული ვითარების თაობაზეც გაკეთდა განცხადებები. ანგარიშის გამოქვეყნების თარიღი დაემთხვა მნიშვნელოვან პერიოდს - საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებას საქართველოში, ამიტომაც ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენელი ამ საკითხსაც შეეხო.

ჯოზეფ ბორელმა, ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო და უსაფრთხოების საკითხებში, ისაუბრა ევროკავშირის არა მარტო გაფართოებაზე, არამედ გაძლიერების მნიშვნელობაზეც. მისი თქმით, მხოლოდ ზომა არაფერს ნიშნავს. გაერთიანების გაზრდა საჭიროა არა მხოლოდ ფართობით, არამედ შინაარსობრივი და სტრუქტურული სიძლიერით. მან თქვა, რომ უკრაინამ და მოლდოვამ სერიოზულად გააუმჯობესა თავისი მაჩვენებლები მიმდინარე წელს.

„საქართველოში საპარლამენტო არჩევნები სერიოზული დარღვევებით აღინიშნება, რომელთა გამჭვირვალედ გამოძიება, შესწავლა არის აბსოლუტურად აუცილებელი. ვერ ჩამოვთვლი საარჩევნო დარღვევებს, მაგრამ ისინი არის ბევრი. მნიშვნელოვანია ითქვას, რომ დამოუკიდებელმა დამკვირვებლებმა არ აღნიშნეს არჩევნების სამართლიანად და თავისუფლად ჩატარების თაობაზე. ეს ითხოვს გამოძიებას, რადგან ნათელი მოეფინოს, რა მოხდა, როგორი იყო დარღვევების მასშტაბი და რა გავლენა ჰქონდა ამას მთლიან შედეგზე,“- ამბობს ჯოზეფ ბორელი.

ანგარიშის წარდგენისას მან იმის თაობაზეც განაცხადა, რომ საქართველოს ხელისუფლება ბოლო დროს ევროკავშირს შორდება. „კონსოლიდირებული ტრენდია საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან, ბოლო თვეების განმავლობაში, რომ ქვეყანა შორდება ევროპულ გზას, მის ღირებულებებსა და პრინციპებს. ჩვენი ანგარიში ნათელ გზას სახავს კვლავ, დაახლოებასთან დაკავშირებით. თუ იქნება, საქართველოს ხელისუფლებისგან სურვილი, ჩვენ ვთავაზობთ გზას ამისთვის. კანონის გაუქმება „გამჭვირვალეობაზე“, რამაც იქონია უარყოფითი გავლენა სამოქალაქო საზოგადოებასა და მედიაზე, იგივე ეხება „ოჯახური ღირებულებების შესახებ კანონს“, იქნება პირველი მაჩვენებელი საქართველოს მხრიდან, რომ დაიგეგმოს შესაბამისი ნაბიჯები“,- ამბობს ბორელი.

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე, შალვა პაპუაშვილი, ევროკავშირის წარმომადგენლებს საკითხის „პოლიტიზებაში“ ადანაშაულებს და მოუწოდებს გაცნობიერებისკენ, რადგან „წინდაუხედავი მიდგომებით, თანამშრომლობას პოლიტიკურ იარაღად აქცევენ, რაც ევროკავშირის რეპუტაციას აზიანებს.“

„არ ვიცი, რატომ არის პრობლემა ევროკავშირისთვის, რომ მისი ყველა დაფინანსება იყოს გამჭვირვალე. ფაქტია, ეს ევროკავშირისთვის არის პრობლემა და არ სურს, როგორც ჩანს, რომ ყველა მისი დაფინანსება იყოს გამჭვირვალე. ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, რომ ყველა ორგანიზაცია, მაგალითად, „ევროპის დემოკრატიის ფონდი“, როდესაც საქართველოში შემოდის, რაში ხარჯავს ფულს? რა აქტივობებში? თუკი ეს ქართველი ხალხის სასარგებლოა, რატომ უნდა დავუმალოთ? მე იმედი მქონდა, რომ ევროკავშირი, თუ სხვა დონორები ამ საკითხს, ქართველი ხალხის პოზიციას მიიღებდნენ ცნობად, სერიოზულ ცნობად და დაფიქრდებოდნენ იმაზე, როგორ უნდა უზრუნველყონ, საკუთარი დაფინანსების გამჭვირვალობა საქართველოში. პრობლემა არ არის თბილისში. პრობლემა იმ დედაქალაქებშია, რომლებსაც არ სურთ, რომ მათი დაფინანსება საქართველოში იყოს გამჭვირვალე,“- აცხადებს შალვა პაპუაშვილი.

პარლამენტის თავმჯდომარე აცხადებს, რომ საქართველოს სერიოზული წინსვლა აქვს, ევროინტეგრაციის პროცესში, სხვა კანდიდატ ქვეყნებთან შედარებით.

ევროკომისიის ანგარიში უკანასკნელი 12 თვის განმავლობაში განვითარებულ მოვლენებს აფასებს. აღნიშნავს მიღწეულ წინსვლას ტექნიკურ სფეროში. როგორიცაა ენერგეტიკის სექტორში ნაწილობრივ ბაზრის გახსნა, რაც მანამდე დიდი ხნის განმავლობაში იყო გადადებული; გარემოს დაცვის, კლიმატისა და ნარჩენების მართვის სფეროებში ევროკომისიამ დაინახა, რომ საქართველოს ხელისუფლება გამოხატავს მზაობას განახორციელოს რეფორმები. კიდევ ერთი სფერო, სადაც პროგრესის თაობაზეა აღნიშნული, სახელმწიფო შესყიდვებია, თუმცა დადებითი ტენდენციების თაობაზე საუბარი ანგარიშში აქ წყდება.

პროგრესი არ ფიქსირდება იმ ცხრა ნაბიჯის ირგვლივ, რომლის შესრულების ვალდებულება გასულ წელს დაეკისრა საქართველოს ხელისუფლებას.

ანგარიშში საუბარია უკუსვლაზე დეზინფორმაციის წინააღმდეგ ბრძოლის, პოლიტიკური პოლარიზაციის, არჩევნების, ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებულს საკითხებზე.

პაველ ჰერჩინსკიმ, ევროკავშირის ელჩმა საქართველოში განაცხადა:

"ანგარიშში ნათქვამია, რომ უკუსვლა მოხდა იმ სფეროში, რომელსაც ყველაზე მნიშვნელოვანი თავი - "სასამართლო სისტემა და ფუნდამენტური უფლებები" ეხება. ნება მიბოძეთ, მკაფიოდ ვთქვა: ეს უპრედენდენტოა ქვეყნისთვის, რომელიც ევროკავშირში გაწევრიანებისკენ ისწრაფვის.

ევროკავშირში გაწევრიანება არის დამსახურებაზე დაფუძნებული და ასეთად დარჩება. დამოკიდებულია თითოეული ქვეყნის მიერ მიღწეულ ობიექტურ წინსვლაზე. წელს საქართველომ უკან დაიხია. ხოლო სხვა კანდიდატმა ქვეყნებმა წინ წაიწიეს. რამდენიმე მათგანმა გაწევრიანების შესახებ მოლაპარაკებები გახსნა.

ცხრა ნაბიჯიდან ერთ-ერთი, არჩევნების ჩატარებას ეხება. საქართველოში საპარლამენტო არჩევნებზე სერიოზული დარღვევები აღინიშნა. დარღვევები, რომელიც ევროკავშირის კანდიდატი წევრისგან მოსალოდნელ სტანდარტებს არ შეესაბამება. საჭიროა, საერთაშორისო დამკვირვებლების მიერ, ამ დარღვევების გამოძიება სწრაფად, გამჭვირვალედ და დამოუკიდებლად.

საერთაშორისო დამკვირვებლებს არ უთქვამთ, რომ არჩევნები თავისუფალი და სამართლიანი იყო. საპირისპიროც არ უთქვამთ. რა იქნება შემდეგ? ევროკავშირი-საქართველოს ურთიერთობების მომავალი ახლა საქართველოს ლიდერების ხელშია,"- ამბობს პაველ ჰერჩინსკი.

პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი ამბობს, რომ „ანგარიშში, 35 თავიდან მხოლოდ ერთში, რომელიც მართლმსაჯულებასა და ფუნდამენტურ უფლებებს შეეხება, ევროკომისიის შეფასებით არის უკუსვლა. ამ თავში, ჩვენი შეფასება თანაბარია უკრაინას და მოლდოვის შეფასებისა, ხოლო ფუნდამენტურ საკითხთა ჯგუფში, რომელშიც ეს თავი შედის, საქართველო უსწრებს უკრაინასაც და მოლდოვასაც.“

“ამერიკის ხმასთან” საუბრისას, რონდელის ფონდის წარმომადგენელი, ევროპული კვლევების ცენტრის დირექტორი, ამბობს, რომ ევროკომისია ევროკავშირს არ აძლევს რეკომენდაციას საქართველოსთან გაწევრიანებაზე მოლაპარაკებები გახსნას.

„კანდიდატის სტატუსი არაფრისმომცემია, თუ წინ არ მივდივართ. გამოსვლებში ჩანდა, რომ არჩევნები დარღვევით ჩატარდა. არაფერი თქმულა არჩევნების ცნობასთან დაკავშირებით, რაც ნიშნავს იმას, რომ მისი აღიარებისგან თავს იკავებენ. ალბათ, დაელოდებიან ეუთო-ოდირის საბოლოო დასკვნასაც. მე მგონი, შოკირებულები არიან. შესაძლებელია, უფრო მკაცრი ზომების მიღება. მაგალითად, 7 ნოემბერს ევროპული საბჭოს სხდომა ტარდება და არაა გამორიცხული, რომ უვიზო მიმოსვლის შესაძლებლობა ჩამოერთვას საქართველოს,“- გვეუბნება კახა გოგოლაშვილი.

„საქართველოს პოლიტიკის ინსტიტუტის ანალიტიკოსი, ნინო სამხარაძე, „ამერიკის ხმასთან“ ამბობს, რომ ევროკომისიის ანგარიშმა აჩვენა ის, რაც საზოგადოებამ უკვე იცის, ესაა საქართველოს, როგორც სახელმწიფოს დემოკრატიზაციისა და ევროპეიზაციის ისტორიული კრიზისი. „ეს კრიზისი გამოიხატება იმაში, რომ ევროინტეგრაციის პროცესი, ოფიციალურად შეჩერებულია. მისი პოლიტიკური კონტექსტი გულისხმობს ურთიერთობების დაზიანებას. ისტორიაში პირველად, უკუსვლა დავაფიქსირეთ. პოლიტიკურად, ის განცხადებები, რაც კეთდება „ოცნებისგან“, მიუთითებს იმაზე, რომ თანამშრომლობის სივრცე და პერსპექტივა უკვე აღარ არსებობს“.

კახა გოგოლაშვილი გვეუბნება, რომ ევროკავშირთან ურთიერთობების გაუარესება და დაშორება გულისხმობს არა მხოლოდ ღირებულებითი ხასიათის ნაპრალის გაჩენას საქართველოსა და დასავლეთს შორის, არამედ, მატერიალური და ფინანსური მოცემულობისა და შესაძლებლობების გაუარესებასაც.

„ყოველწლიურად, საქართველოში 120 მილიონი ევროს დახმარება მოდიოდა, გრანტების სახით, ჩვენ სახელმწიფო ბიუჯეტში. ამით ევროკავშირი მხარს უჭერდა სხვადასხვა სახის სახელმწიფო პროგრამებს. ასევე, შეიძლება დაიკარგოს მილიონები ევროკავშირის ეკონომიკური და საინვესტიციო გეგმიდან, მაგალითად იმ 240 მილიონიდან, რომლის ნაწილი ბიზნესის მხარდაჭერაზე მოდიოდა, ნაწილი, მაგალითისთვის, სოფლებში ინტერნეტიზაციაზე, ენერგო ინფრასტრუქტურის დასახმარებლად და სხვა. თავისთავად, ეს იმოქმედებს საქართველოს ბიზნეს-რეიტინგზე, ლარის კურსზე, გამოიწვევს ჯაჭვურ რეაქციას, აისახება ზოგად სოციალურ მდგომარეობაზე,“- ამბობს ევროპული კვლევების ცენტრის დირექტორი.

„ევროინტეგრაციის პროცესი საქართველოსთვის შეჩერდა. ჯერ არ შეწყდა, მაგრამ შეჩერდა. ინტეგრაციის პროცესების გადადება გაურკვეველი ვადით გამოიწვევს იმას, რომ ფინანსური პაკეტები, რაც განკუთვნილია გაფართოების პოლიტიკის ფარგლებში საქართველოსთვის, ევროკავშირის ბიუჯეტიდან, ხელშესახებად შემცირდება, თუ საერთოდ არ შეწყდა. ისეთი პროექტების დონეზე, რაც ეხებოდა საშუალო სტატისტიკურ ფერმერს, სტუდენტს, მეცნიერს, პირობითად, ეს პროექტები დაზიანდება მნიშვნელოვნად,“- გვეუბნება ნინო სამხარაძე.

ანალიტიკოსები გვეუბნებიან, რომ ხელისუფლება ფიქრობს, ან სურს, საზოგადოებამ იფიქროს, რომ ევროკომისიის ანგარიშით, საქმე არც ისე ცუდადაა, თუმცა რეალურად, ჩანაწერი დემოკრატიის უკუსვლის თაობაზე ანგარიშში იმდენად მძიმე პასაჟია, რომ მას ვერანაირი ტექნიკური მიღწევა ვერ გადაწონის.

ევროკომისიის ანგარიშის თაობაზე თავისი დასკვნა უნდა გამოაქვეყნოს ევროპის საბჭომაც, რასაც, სავარაუდოდ დეკემბერში უნდა ველოდოთ.

წყარო: https://www.amerikiskhma.com/a/where-is-georgia-on-the-eu-path/7846709.html

 

 

კულტურა
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.