USD 2.5957
EUR 2.8875
RUB 3.2230
თბილისი
BlackRock-ი და მისი გავლენა მსოფლიო გლობალურ პოლიტიკასა და ეკონომიკაზე
თარიღი:  1573

 BlackRock, მსოფლიოში უმსხვილესი აქტივების მმართველი კომპანია, ფლობს $9 ტრილიონზე მეტ აქტივს, რაც მას გლობალური ფინანსური და გეოპოლიტიკური სამყაროს ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან მოთამაშედ აქცევს. დაარსებული 1988 წელს, BlackRock-მა სწრაფად მოიპოვა წამყვანი პოზიცია, რომელიც მას საშუალებას აძლევს, პირდაპირი გავლენა მოახდინოს სხვადასხვა ქვეყნის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ პროცესებზე.

BlackRock-ის გავლენა გლობალურ პოლიტიკასა და ეკონომიკაზე

 BlackRock-ის გავლენა არ შემოიფარგლება მხოლოდ აქტივების მართვით. კომპანია არის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი მოთამაშე გლობალურ ფინანსურ პოლიტიკასა და გეოპოლიტიკურ პროცესებში. მისი როლი განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანი გახდა კრიზისულ პერიოდებში, მაგალითად, 2008 წლის ფინანსური კრიზისისა და COVID-19 პანდემიის დროს, როდესაც BlackRock-მა კონსულტაციები გაუწია აშშ-ის ფედერალურ რეზერვს და ევროპის ცენტრალურ ბანკს.

 კომპანია განსაკუთრებით აქტიურია ESG სტანდარტების (გარემოს დაცვა, სოციალური პასუხისმგებლობა და კორპორაციული მმართველობა) პოპულარიზაციაში. ლარი ფინკი, კომპანიის CEO, ღიად უჭერს მხარს კლიმატური ცვლილებების წინააღმდეგ ბრძოლას და მოუწოდებს ინვესტორებს, ამ სფეროს უფრო მეტი ყურადღება დაუთმონ. ეს გავლენა აიძულებს გლობალურ კორპორაციებს და ქვეყნებს, შეინარჩუნონ მწვანე პოლიტიკა და მდგრადი განვითარების პრინციპები.

 BlackRock-ს, როგორც მსოფლიოს უმსხვილეს აქტივების მმართველ კომპანიას, აქვს მნიშვნელოვანი გავლენა გლობალურ ფინანსურ და ეკონომიკურ პროცესებზე, რაც აისახება ზოგიერთ ქვეყანაში მისი გავლენის მქონე პოლიტიკურ და გეოპოლიტიკურ გადაწყვეტილებებშიც. მისი გავლენა ძირითადად გამოვლინდება შემდეგნაირად:

1. ეკონომიკური პოლიტიკა და კორპორაციული მმართველობა

BlackRock-ი ფლობს წილებს მსოფლიოს უმსხვილეს კომპანიებში და ხშირად ხდება მნიშვნელოვანი აქციონერი, რაც კომპანიების პოლიტიკის ფორმირებაში მას გარკვეულ ძალას აძლევს. კორპორაციული მმართველობის მიმართულებით BlackRock-ის პოლიტიკა (მაგალითად, ESG სტანდარტების მხარდაჭერა – გარემოს, სოციალური და მმართველობის საკითხებში) გავლენას ახდენს არა მხოლოდ კომპანიებზე, არამედ იმ ქვეყნებზეც, სადაც ეს კომპანიები ოპერირებენ.

  2. გლობალური ეკონომიკური პოლიტიკის ფორმირება

BlackRock არის გლობალური ფინანსური სისტემის ნაწილი, რაც ნიშნავს, რომ ის გავლენას ახდენს საერთაშორისო საფინანსო პოლიტიკაზე. მისი საკონსულტაციო სერვისები გამოიყენება ქვეყნების მიერ ეკონომიკური კრიზისების დროს, მაგალითად, როდესაც ისინი ეძებენ რეფორმებს და სტაბილიზაციის გეგმა. BlackRock-მა ითამაშა მნიშვნელოვანი როლი ისეთი ქვეყნების ეკონომიკურ კრიზისებში, როგორიცაა გრიფის (COVID-19 კრიზისის პერიოდში). ის გახდა მთავრობის საკონსულტაციო პარტნიორი აშშ-ში და ევროპის ზოგიერთ ქვეყანაში პანდემიის დროს.

 3. მონეტარული და ფისკალური პოლიტიკაზე გავლენა

BlackRock-ის აქტივების მენეჯმენტის ფართო მასშტაბი მსოფლიოს ცენტრალურ ბანკებთან თანამშრომლობის საშუალებას აძლევს, მათ შორის ფედერალური რეზერვისა და ევროპის ცენტრალური ბანკის პოლიტიკის ფორმირებაში მონაწილეობის თვალსაზრისით. მაგალითად, ფინანსური სტაბილურობის უზრუნველყოფა პანდემიის დროს და ეკონომიკური აღდგენის პროცესში BlackRock-ის ექსპერტიზაზე დამყარებული ინიციატივების შემუშავებას მოიცავდა.

4. გეოპოლიტიკური რისკების მართვა და ინვესტიციები

BlackRock-ი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს გეოპოლიტიკურ სტაბილურობას, რადგან გლობალური მოვლენები და კრიზისები გავლენას ახდენს ბაზარზე, რაც შეიძლება უარყოფითად აისახოს მის ინვესტიციებზე. ამ მიზეზით, BlackRock მონაწილეობს გეოპოლიტიკურ რისკების შეფასებასა და საინვესტიციო გადაწყვეტილებების მიღებაში. ეს შეიძლება მოიცავდეს ინვესტიციების შემცირებას არასტაბილურ რეგიონებში ან, პირიქით, მეტი ფულის ჩადებას ზრდის პოტენციალის მქონე ბაზრებში.

 5. ESG სტანდარტები და კლიმატური პოლიტიკა

BlackRock დიდი ხანია მხარს უჭერს ESG (Environmental, Social, and Governance) სტანდარტებს, რაც გავლენას ახდენს როგორც კომპანიებზე, ასევე ქვეყნების პოლიტიკაზე. მაგალითად, BlackRock-ის მიერ კლიმატური ცვლილებების წინააღმდეგ ბრძოლისთვის ინვესტიციების წახალისება აიძულებს ბევრ გლობალურ კომპანიას შეცვალოს თავიანთი საქმიანობა, რაც გავლენას ახდენს შესაბამისი ქვეყნების კლიმატურ პოლიტიკაზე. BlackRock მოუწოდებს ქვეყნებსა და კომპანიებს ჩართონ მწვანე ენერგეტიკა და გარემოს დაცვა თავიანთი ინვესტიციური სტრატეგიების ნაწილად.

6. პოლიტიკური გავლენა და ლობირება

BlackRock-ის, როგორც მსხვილი კორპორაციის, აქვს ძლიერი ლობისტური საქმიანობა აშშ-ში და ევროკავშირში, რათა ხელი შეუწყოს თავის ინტერესებს ფინანსური რეგულაციების და ეკონომიკური პოლიტიკის საკითხებში. ამ ლობისტურ საქმიანობას შეუძლია გავლენა მოახდინოს ქვეყნის კანონმდებლობაზე და ზოგადად ფინანსური სექტორის რეგულირებაზე, მათ შორის გადასახადების, ინვესტიციების და გარემოს დაცვის საკითხებზე.

BlackRock-ის მფლობელები: ვის ეკუთვნის კომპანია?

 BlackRock, როგორც საჯარო კომპანია, ინსტიტუციონალურ ინვესტორებს ეკუთვნის, რომელთაც კომპანიის მენეჯმენტსა და სტრატეგიაზე მნიშვნელოვანი გავლენა აქვთ. აქციონერების სია მოიცავს ისეთ მსხვილ მოთამაშეებს, როგორებიც არიან:

 Vanguard Group – უმსხვილესი აქციონერი და BlackRock-ის ერთ-ერთი მთავარი კონკურენტი, რომელიც ასევე ფლობს მსოფლიო მასშტაბით აქტივების მნიშვნელოვან წილს.

State Street Corporation – კიდევ ერთი მსხვილი ინსტიტუციონალური ინვესტორი, რომელიც აქტიურად მონაწილეობს კომპანიის მართვაში.

საპენსიო ფონდები – ისინი ფლობენ კომპანიის აქციების დიდ წილს და არიან მისი სტაბილური განვითარების ერთ-ერთი გარანტი.

 მიუხედავად იმისა, რომ BlackRock-ი ინსტიტუციონალურ მფლობელებზეა დამოკიდებული, კომპანიის ტოპ მენეჯმენტი, მათ შორის ლარი ფინკი, ფლობენ მცირე წილს. ფინკი, როგორც CEO და კომპანიის თანადამფუძნებელი, ფლობს $1 მილიარდზე მეტს, ხოლო მისი პარტნიორები და თანადამფუძნებლები, როგორიცაა რობ კაპიტო და ფილიპ ჰილდებრანდი, ფლობენ მრავალმილიონიან აქტივებს.

 BlackRock-ის ტოპ მენეჯმენტი

BlackRock-ის ტოპ მენეჯმენტი შედგება გლობალურად ცნობილი ფინანსისტებისა და ლიდერებისგან, რომელთაც აქვთ დიდი გავლენა არა მხოლოდ კომპანიის სტრატეგიაზე, არამედ მთელ ფინანსურ ინდუსტრიაზე. აქ არის კომპანიის უმაღლესი ხელმძღვანელები და მათი პირადი ქონების შესახებ ზოგადი ინფორმაცია (2024 წლის მდგომარეობით):

 1. ლარი ფინკი (Larry Fink) – გენერალური დირექტორი (CEO) და თანადამფუძნებელი

Larry Fink არის BlackRock-ის თანადამფუძნებელი და მას 1988 წლიდან ხელმძღვანელობს.

მისი პირადი ქონება შეადგენს დაახლოებით $1 მილიარდს. ეს ფიგურა მოიცავს აქციებს, რომლებიც მას აქვს BlackRock-ში, და სხვა აქტივებს.

ფინკი არის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი პირი ფინანსურ სამყაროში, განსაკუთრებით ESG სტანდარტების და კლიმატური პოლიტიკის საკითხებში.

  1. რობ კაპიტო (Rob Kapito) – პრეზიდენტი

Rob Kapito არის BlackRock-ის თანადამფუძნებელი და მისი პრეზიდენტი. ის პასუხისმგებელია კომპანიის ყოველდღიური ოპერაციების და პორტფოლიოს მართვაზე.

მისი პირადი ქონება დაახლოებით $400 მილიონს შეადგენს.

კაპიტო აქტიურად არის ჩართული კომპანიის საინვესტიციო სტრატეგიების განვითარებაში და ინვესტორებთან ურთიერთობებში.

  1. რეიჩელ ლორდი (Rachel Lord) – ევროპისა და აზიის ხელმძღვანელი

Rachel Lord ხელმძღვანელობს BlackRock-ის ბიზნესს ევროპასა და აზიაში და ასევე არის კომპანიის გლობალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი.

მისი პირადი ქონება არ არის საჯაროდ ცნობილი, მაგრამ BlackRock-ში მისი პოზიციის მიხედვით სავარაუდოდ, ის არის მრავალმილიონიანი შემოსავლების მქონე აღმასრულებელი.

  1. ფილიპ ჰილდებრანდი (Philipp Hildebrand) – ვიცე-თავმჯდომარე

Philipp Hildebrand არის BlackRock-ის ვიცე-თავმჯდომარე და შვეიცარიის ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი.

მისი პირადი ქონება სავარაუდოდ მერყეობს $100-$150 მილიონს შორის, რაც დაკავშირებულია როგორც BlackRock-ში მისი წვლილით, ასევე წინა თანამდებობებზე მიღებული შემოსავლებით.

  1. ბობბი შვეიტზერი (Bobby Schlesinger) – საინვესტიციო დეპარტამენტის ხელმძღვანელი

Bobby Schlesinger არის BlackRock-ის მთავარი საინვესტიციო ოფიცერი და პასუხისმგებელია კომპანიის საინვესტიციო პოლიტიკის ფორმირებაზე.

მისი პირადი ქონება ასევე სავარაუდოდ მრავალმილიონიანია, თუმცა ზუსტი მონაცემები არ არის საჯაროდ ხელმისაწვდომი.

  1. ჯეფრი სმიტი (Jeffrey Smith) – CFO (ფინანსური დირექტორი)

Jeffrey Smith არის BlackRock-ის ფინანსური დირექტორი და პასუხისმგებელია კომპანიის ფინანსურ მართვაზე, ბიუჯეტის შემუშავებაზე და ფინანსურ ანგარიშგებაზე.

მისი პირადი ქონება არ არის საჯაროდ გამოქვეყნებული, თუმცა მისი წოდებისა და როლის გათვალისწინებით, ის სავარაუდოდ მნიშვნელოვანი ფინანსური სიმდიდრის მქონე პირია.

 BlackRock-ის მთავარი კონკურენტები

BlackRock-ს ძირითადად კონკურენციას უწევენ სხვა გლობალური აქტივების მმართველი და საინვესტიციო კომპანიები. აქ არის რამდენიმე უმსხვილესი კონკურენტი:

 Vanguard Group

Vanguard არის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კონკურენტი, განსაკუთრებით ETF-ების და პენსიების მენეჯმენტის სექტორში. Vanguard-ის მართვაშია $8 ტრილიონზე მეტი აქტივი, რაც მას მსოფლიო ბაზარზე BlackRock-ის მთავარ კონკურენტად ხდის.

Vanguard და BlackRock მუდმივად ეჯიბრებიან ინვესტიციების მენეჯმენტში, განსაკუთრებით ინდექსურ ფონდებსა და პასიური ინვესტირების სფეროში.

State Street Global Advisors

State Street არის ასევე ერთ-ერთი უმსხვილესი აქტივების მმართველი მსოფლიოში, რომელიც ფლობს ტრილიონობით დოლარის აქტივებს. ეს კომპანია განსაკუთრებით აქტიურია ინსტიტუციონალურ ინვესტიციებში და ETF-ების მენეჯმენტში.

მისი SPDR ETF-ები მსოფლიო მასშტაბით ფართოდაა გამოყენებული.

Fidelity Investments

Fidelity არის დიდი ფინანსური მომსახურების კომპანია, რომელიც მართავს ინვესტიციებს, პენსიებს და ფონდებს, ასევე გთავაზობთ ბროკერულ მომსახურებას. მისი აქტივების მოცულობა მერყეობს $4 ტრილიონზე და აქვს ძლიერი პოზიციები ინვესტიციების და აქტივების მენეჯმენტის სფეროში.

Fidelity კონკურენციას უწევს BlackRock-ს პერსონალური საინვესტიციო პორტფოლიოების და საინვესტიციო პროდუქტების მიმართულებით.

JP Morgan Asset Management

JP Morgan გლობალური ფინანსური გიგანტია, რომლის აქტივების მართვა მოიცავს ტრილიონობით დოლარს. მისი აქტივების მენეჯმენტი მოიცავს როგორც ინსტიტუციონალურ, ასევე ინდივიდუალურ ინვესტორებს.

ეს კომპანია კონკურენციას უწევს BlackRock-ს ჰეჯ-ფონდებისა და საფინანსო კონსულტაციის სფეროში.

Amundi

Amundi არის ევროპაში ერთ-ერთი უმსხვილესი აქტივების მმართველი კომპანია და აწარმოებს მნიშვნელოვან კონკურენციას ევროპულ ბაზარზე. ის მართავს ტრილიონობით ევროს ღირებულების აქტივებს და განსაკუთრებით აქტიურია პენსიებისა და კორპორაციული ინვესტიციების სფეროში.

Goldman Sachs Asset Management

Goldman Sachs არის დიდი ფინანსური კომპანია, რომელიც მართავს აქტივებს მსოფლიო მასშტაბით და გთავაზობს საინვესტიციო გადაწყვეტილებებს ინსტიტუციონალური და კორპორატიული კლიენტებისთვის.

BlackRock-ს კონკურენციას უწევს მაღალი შემოსავლიანობის მქონე ინვესტიციების მართვაში.

Charles Schwab

Charles Schwab არის ამერიკული ფინანსური კომპანია, რომელიც მართავს პასიურ და აქტიურ საინვესტიციო პორტფოლიოებს და განსაკუთრებით აქტიურია ETF-ებისა და ინდივიდუალური ინვესტიციების სფეროში.

Morgan Stanley Investment Management

Morgan Stanley კონკურენციას უწევს BlackRock-ს სხვადასხვა აქტივების მენეჯმენტსა და საინვესტიციო სტრატეგიებში, განსაკუთრებით პენსიებისა და ინსტიტუციონალური ინვესტიციების ბაზარზე.

 

 

მსოფლიო
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის