თბილისის მერიაში მთავრობის სხდომა გაიმართა. დღის წესრიგით გათვალისწინებული საკითხების განხილვამდე, დედაქალაქის მერმა კახა კალაძემ რამდენიმე განცხადება გააკეთა და აღნიშნა, რომ „ტრანსპლანტაციის პროგრამის“ ფარგლებში ღვიძლისა და ძვლის ტვინის (ღეროვანი უჯრედების) გადანერგვა მიმდინარე წელსაც დაფინანსდება.
მერის თქმით, თბილისის მერია ბევრ მნიშვნელოვან პროგრამას ახორციელებს სოციალური და ჯანდაცვის მიმართულებით.
„აღნიშნული პროგრამები მნიშვნელოვანია იქიდან გამომდინარე, რომ ჯერ კიდევ არსებობენ ოჯახები და ადამიანები, რომელთაც სჭირდებათ ჩვენი მხრიდან თანადგომა და მხარდაჭერა“, - განაცხადა კახა კალაძემ.
მერის თქმით, ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაციის შემთხვევაში, ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახური, გადანერგვის წინა კვლევებს, მაღალდოზირებულ ქიმიოთერაპიას, სამი სახის ტრანსპლანტაციას (აუტოლოგიური, ალოგენური, ჰაპლოიდენტური), გადანერგვის წინა და შემდგომი პერიოდის მართვას სრულად აფინანსებს.
„თბილისის მერია, ერთი პაციენტის დასაფინანსებლად, 10 ათასიდან 235 ათას ლარამდე თანხას გამოყოფს. 2024 წელს 101 შემთხვევა დაფინანსდა, რისთვისაც საქართველოსა და უცხოეთის კლინიკებში, დაახლოებით 7,5 მლნ ლარი გადაირიცხა. გასულ წელს, ასევე, დავიწყეთ ახალი პროგრამის განხორციელება, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია - საქართველოში ღეროვანი უჯრედების დონორთა რეესტრის შექმნის მიზნით, ადამიანური ლეიკოციტის ანტიგენის (HLA) განსაზღვრისთვის საჭირო კვლევების დაფინანსება დაიწყო. აღნიშნული კვლევა 133 მოხალისედ დარეგისტრირებულ და პოტენციურ დონორს დაუფინანსდა“, - აღნიშნა დედაქალაქის მერმა.
რაც შეეხება ღვიძლის ტრანსპლანტაციას, კახა კალაძის განცხადებით, აღნიშნულის საჭიროების შემთხვევაში, დღეისთვის, პროგრამით გათვალისწინებული დაფინანსება სრულად ხდება და ერთი მოქალაქისთვის 120 ათასი ლარი გამოიყოფა.
თბილისის მერის თქმით, პროგრამის დაწყებიდან - 2018 წლიდან დღემდე, საქართველოში ღვიძლის გადანერგვის 50 შემთხვევა დაფინანსდა.
„აღნიშნული პროგრამის განხორციელების შედეგად, ათეულობით ადამიანის სიცოცხლის გახანგრძლივება და შენარჩუნება მოხერხდა. მინდა, ამ ადამიანებს, პირველ რიგში, ჯანმრთელობა ვუსურვო. ყველას, ვისაც აქვს გარკვეული საჭიროებები, მუნიციპალიტეტი მზადაა, გვერდში დაგიდგეთ, დაგეხმაროთ, დავაფინანსოთ, რათა ისარგებლოთ იმ პროგრამებით, რომლებიც ჩვენი მხრიდან არის დანერგილი“, - განაცხადა დედაქალაქის მერმა.
მისივე ინფორმაციით, 2025 წლის ბიუჯეტში „ტრანსპლანტაციის პროგრამისთვის“ 10 მლნ ლარამდეა განსაზღვრული.
თბილისის მერმა დაგეგმილ ინფრასტრუქტურულ პროექტებზეც გაამახვილა ყურადღება და აღნიშნა, რომ ინფრასტრუქტურის განვითარების საქალაქო სამსახური ისნის რაიონში აწყურის ქუჩის სრულ რეაბილიტაციას იწყებს.
მისი განცხადებით, სარეაბილიტაციო სამუშაოები აწყურის ქუჩაზე, ლეხ კაჩინსკის ქუჩიდან ვაჟა ჩაჩავას ქუჩამდე არსებულ საგზაო მონაკვეთში განხორციელდება.
„ჩვენთვის მნიშვნელოვანია ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომელიც ბიუჯეტში ასახულია. წელს დედაქალაქის მასშტაბით, სხვადასხვა რაიონსა და უბანში არაერთი სამუშაოა დაგეგმილი. თბილისის მერიის ინფრასტრუქტურის განვითარების საქალაქო სამსახური კიდევ ერთი პროექტის განხორციელებას იწყებს. ისნის რაიონში დაიგეგმა აწყურის ქუჩის სრული რეაბილიტაცია-განახლება, რომლის ინფრასტრუქტურაც საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაშია. მოძველებული და ამორტიზებული მიწისქვეშა საინჟინრო კომუნიკაციების გამო, გზის საფარი ძალიან დაზიანებულია, ავტომანქანებით გადაადგილება ჭირს, ადგილობრივებს ექმნებათ დისკომფორტი. გასულ წლებში, ლეხ კაჩინსკის ქუჩის რეაბილიტაციის ფარგლებში, აწყურის ქუჩის მცირე ნაწილი მოწესრიგდა, თუმცა მთლიანი ქუჩა სარეაბილიტაციოა. ამჟამად, შესაბამისი სამუშაოები აწყურის ქუჩაზე, ლეხ კაჩინსკის ქუჩიდან ვაჟა ჩაჩავას ქუჩამდე არსებულ საგზაო მონაკვეთში განხორციელდება“, - აღნიშნა კახა კალაძემ.
მისივე თქმით, აწყურის ქუჩის რეაბილიტაცია მიმდინარე წლის ზაფხულის ბოლომდე დასრულდება.
„პროექტის პირველ ეტაპზე, კომპანია „ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერი“ წყალმომარაგების და წყალარინების ცენტრალურ ქსელებს შეცვლის. ასევე, განახლდება გაზმომარაგების ქსელი. მომდევნო ეტაპზე, დაიწყება სანიაღვრე ქსელის მოწყობა და საგზაო სამუშაოები. ამასთანავე, საჰაერო სადენების გადატანა მოხდება სპეციალურ მიწისქვეშა კაბელ-არხებში. მოეწყობა განათების ბოძები LED სანათებით. გზის სავალ ნაწილზე დაიგება ასფალტის საფარი, დაიხაზება ზებრა-გადასასვლელები, მოეწყობა საპარკინგე სივრცეები. ინფრასტრუქტურა ადაპტირდება შშმ პირებისთვის“, - განაცხადა თბილისის მერმა.
მისივე თქმით, სამუშაოები, რომლის განხორციელებისთვის დედაქალაქის ბიუჯეტიდან 5 მლნ ლარია გათვალისწინებული, 14 თებერვალს, 23:00 საათის შემდეგ დაიწყება.
დედაქალაქის მერმა ასევე აღნიშნა, რომ სამგორის რაიონში, ბესარიონ ჭიჭინაძის ქუჩა N12-ში უეფა-ს სტანდარტების შესაბამისი ხელოვნურსაფარიანი სპორტული მოედანი მოეწყობა.
მისივე განცხადებით, პროექტის ფარგლებში, სტადიონის ერთ მხარეს განთავსდება ტრიბუნა, რომელიც 146 მაყურებელზეა გათვლილი. ადგილები გათვალისწინებულია შშმ პირთათვისაც. აღნიშნულ ტერიტორიაზე ასევე, მოეწყობა გასახდელი და აღიჭურვება შესაბამისი ინვენტარით.
„აღნიშნული პროექტის განხორციელება ადგილობრივი მოსახლეობის თხოვნა იყო. უამრავი ახალგაზრდაა დაკავებული სპორტით, ფეხბურთით. რა თქმა უნდა, ინფრასტრუქტურის მოწესრიგება და ახალგაზრდების წახალისება ჩვენთვის პრინციპულად მნიშვნელოვანია. ჩვენ ბევრი მსგავსი პროექტი განვახორციელეთ დედაქალაქის სხვადასხვა უბანსა და რაიონში. აღსანიშნავია ისიც, რომ საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციას აქვს საკმაოდ საინტერესო პროგრამა, რომელიც უეფა-ს გრანტებით ხორციელდება“, - განაცხადა კახა კალაძემ.
მისივე თქმით, პროექტისთვის, რომელსაც სამგორის რაიონის გამგეობა განახორციელებს, სამ მლნ ლარზე მეტი გამოიყოფა. სამუშაოები 2026 წლის ბოლოს დასრულდება.
მთავრობის დღევანდელ სხდომაზე აღინიშნა, რომ თბილისის მერია განაგრძობს პროგრამას - „სპორტი უფროსი თაობისთვის“, რომლის განხორციელებაც 2022 წელს დაიწყო.
კახა კალაძის განცხადებით, პროგრამა პერიოდულად ფართოვდება და მასში სხვადასხვა კერძო და საჯარო სამართლის იურიდიული პირები ერთვებიან.
„ეს ჩვენი საარჩევნო დაპირება იყო. საშუალებას ვაძლევთ 60 წლის და მეტი ასაკის მქონე მოქალაქეებს, გამოიყენონ მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული სხვადასხვა სპორტული ინფრასტრუქტურა - საცურაო აუზები და ფიტნეს დარბაზები ყოველგვარი გადასახადების გარეშე. დღეის მდგომარეობით, აღნიშნულ პროგრამაში 2 500-მდე მოქალაქეა ჩართული. ამასთან, პროგრამის აქტუალობიდან გამომდინარე, ასევე, გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, თბილისის მერიის ინიციატივით, პროგრამა პერიოდულად ფართოვდება და მასში სხვადასხვა კერძო და საჯარო სამართლის იურიდიული პირები, სპორტული ორგანიზაციები ერთვებიან. ამჯერად, აღნიშნულ პროგრამას შემოუერთდა შპს „ასპრია ჯგუფი“ ორი სპორტული ობიექტით და შპს „ფაუერ მაქსი“ - ერთი ობიექტით. ისინი, თბილისის მერიასთან პარტნიორობის ფარგლებში, შესაბამისი ასაკის მქონე მოქალაქეთა მომსახურებას უსასყიდლოდ უზრუნველყოფენ“, - განაცხადა კახა კალაძემ.
მისივე თქმით, ახალი ობიექტების გარდა, აღნიშნული პროგრამა ხორციელდება შემდეგ სპორტულ ცენტრებში: გლდანი-ნაძალადევის კომპლექსური სპორტული ცენტრი - ორი ობიექტი; დიდი დიღმის მრავალფუნქციური სპორტული ცენტრი; მრავალფუნქციური საზოგადოებრივი ცენტრის ასათიანის ქუჩის ფილიალი და „არენა“.
მისივე განცხადებით, აღნიშნული ცვლილების შედეგად, შესაძლებელია პროგრამის მომხმარებელთა ზრდა, დაახლოებით, 1 000 ბენეფიციარით.
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.