საქართველოს სტრატეგიული მდებარეობა და ინფრასტრუქტურა შეუცვლელია აშშ-ის სამხრეთ კავკასიისა და შავი ზღვის რეგიონის პოლიტიკისთვის, - ამის შესახებ აღნიშნულია სტატიაში: „რატომ უნდა გააუმჯობესოს აშშ-მა საქართველოსთან ურთიერთობა“, რომელსაც გამოცემა The National Interest-ი ავრცელებს.

სტატიაში აღნიშნულია, რომ თებერვალში აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ჯეი დი ვენსის სომხეთსა და აზერბაიჯანში ვიზიტს მნიშვნელოვანი, მაგრამ დაუფასებელი შედეგი მოჰყვა. ამ ვიზიტმა საქართველო კვლავ ყურადღების ცენტრში მოაქცია, ოფიციალურ მარშრუტში მისი არარსებობის გათვალისწინებით.

„საქართველომ, რომელიც ოდესღაც აშშ-ის სამხრეთ კავკასიის პოლიტიკის ცენტრალურ ნაწილს წარმოადგენდა, თითქოს, დასავლეთი „მიატოვა“. ამ ნარატივის მიხედვით, ამის მიზეზად სახელდება ის, რომ ქვეყნის სუვერენიტეტზე ორიენტირებული შიდა და საგარეო პოლიტიკა, რომელიც 2020-იან წლებში ჩამოყალიბდა, მას რუსეთისა და ჩინეთის გვერდით აყენებს. ზოგმა კიდევ უფრო შორს წასული შეფასებაც გააკეთა და განაცხადა, რომ ამის შედეგად ქვეყნის რეგიონული სტრატეგიული მნიშვნელობა შემცირდა და ეს იყო ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რის გამოც ჯეი დი ვენსმი თბილისს არ ეწვია. შესაბამისად, ამ მოსაზრებით, საქართველო ვაშინგტონისთვის ნაკლებად მიმზიდველი გახდა, რომელმაც თითქოს მისი ადგილი სომხეთით ჩაანაცვლა, პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის ხელმძღვანელობით, მისი ახლადშეძენილი ევროატლანტიკური გულმოდგინების პიკზე.

ეს ინტერპრეტაცია არსებითად მცდარია, რადგან ვენსის ვიზიტის მიზანი იყო არა მთლიანად სამხრეთ კავკასიის შემოვლა, არამედ „ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) პროექტის პოპულარიზაცია, რომელიც, შესაძლოა, ამ ადმინისტრაციის გარიგებებზე ორიენტირებული პოლიტიკის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან მიღწევადაც ჩაითვალოს. ასევე, ვენსის ვიზიტმა არანაირად არ განამტკიცა სომხეთის, როგორც სამხრეთ კავკასიის ახალი მიზიდულობის ცენტრის, პოზიცია - მოსაზრება, რომელიც თითქმის დანამდვილებით გამოიწვევდა აზერბაიჯანის მძაფრ რეაქციას“, - აღნიშნულია სტატიაში.

ავტორი წერს, რომ მიუხედავად ამისა, ეს მცდარი ინტერპრეტაცია მნიშვნელოვნად გავრცელდა ევროპაში და აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის გარკვეულ წრეებში და მისი ყველაზე ძირითადი ვარაუდის - კერძოდ, თბილისის მიერ პრორუსული მიდგომის - მიმართ შეზღუდული წინააღმდეგობა საზიანო აღმოჩნდა აშშ-საქართველოს თანმიმდევრული პოლიტიკის შემუშავებისთვის.

ამასთან, სტატიაში აღნიშნულია, რომ აშშ-საქართველოს ურთიერთობების შემცირების მიზეზი საქართველო არ არის.

„მართალია, რომ აშშ-სა და საქართველოს ურთიერთობები, რომლებიც ადრე ვაშინგტონის სამხრეთ კავკასიის პოლიტიკის ხერხემალს წარმოადგენდა, უკვე თითქმის ნახევარი ათწლეულია, რაც საუკეთესო შემთხვევაშიაც კი მხოლოდ „ნელთბილია“, თუმცა ეს არ არის გამოწვეული საქართველოს მხრიდან ინტერესის ნაკლებობით - რასაც ცხადყოფს თბილისის მრავალჯერადი მცდელობები, როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური, ტრამპის ადმინისტრაციასთან დაახლოებისთვის. ის ასევე არ არის დაკავშირებული მოსკოვთან დაახლოებასთან, რაც ნებისმიერი ქართული მთავრობისთვის იყო და რჩება პოლიტიკურ და სამხედრო „წითელ ხაზად“, მიუხედავად იმისა, რომ ეს ხშირად გადაჭარბებული ტონით ვრცელდება დასავლურ და ადგილობრივ, ოპოზიციურად განწყობილ მედიაში.

გასული წლის მაისში პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ღია წერილი გაუგზავნა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპსა და ვიცე-პრეზიდენტ ჯეი დი ვენსს, სადაც ხაზი გაუსვა ქართული მთავრობისა და მათი ადმინისტრაციის პროგრამულ მსგავსებებს. ამ წერილში კობახიძემ უკმაყოფილება გამოთქვა ტრამპის ადმინისტრაციის მხრიდან საქართველოს მიმართ დამოკიდებულების გამო, მიუხედავად პოლიტიკური სიახლოვისა და იმ საერთო გამოწვევებისა, რომელთა წინაშეც თბილისი და ვაშინგტონი დგანან არასამთავრობო და საერთაშორისო აქტორებთან მიმართებით.

ქართული პოლიტიკური პერსპექტივიდან, წერილის შინაარსი ლოგიკური იყო. აშშ-სა და საქართველოს ურთიერთობების გაუარესება ვაშინგტონიდან მოდიოდა და არა თბილისიდან და ეს პროცესიც ტრამპისა და მისი კაბინეტის მიუხედავად მიმდინარეობდა“, - აღნიშნულია სტატიაში.

ავტორი მიიჩნევს, რომ ვაშინგტონსა და ბრიუსელში საქართველოს მიმართ კრიტიკას, ძირითადად, რუსეთთან და ირანთან მისი კავშირებით ხსნიან.

„ვაშინგტონსა და ბრიუსელში საქართველოს მიმართ ანტაგონიზმს, ძირითადად რუსეთთან და ირანთან მისი კავშირებით ხსნიან, რასაც სხვადასხვა შემთხვევაში მიაწერენ სახელმწიფოს, მმართველ პარტიას ან მის კონკრეტულ ლიდერებს. ევროპაში, განსაკუთრებით კი ბრიუსელში, დიპლომატები და პოლიტიკოსები უფრო ღიად საუბრობენ საკუთარ მოტივებზე: უკრაინის საკითხთან დაკავშირებით დასავლური ლიბერალური მოთხოვნების მიმართ თბილისის წინააღმდეგობაზე, სოციალურ თემებზე, მათ შორის ლგბტ პოლიტიკაზე, და ასევე შიდა პოლიტიკაში არასამთავრობო ორგანიზაციების როლზე.

შედეგად, საქართველო ბრიუსელის მხრიდან მზარდ ფინანსურ და პოლიტიკურ ზეწოლას განიცდის. მხოლოდ ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში, ევროკავშირმა არაერთხელ სცადა საქართველოსთვის სანქციების დაწესება, თუმცა უნგრეთმა და სლოვაკეთმა ამ ეტაპამდე ყველა ასეთ მცდელობა ვეტოს დაადეს. სანქციების უახლეს პაკეტში ბრიუსელი იმდენად შორს წავიდა, რომ სტრატეგიული ინფრასტრუქტურის, მაგალითად, ყულევის პორტის დასანქცირების შეთავაზებითაც კი გამოვდა - პორტის, რომელსაც აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია SOCAR-ი შავი ზღვის ოპერაციებისთვის იყენებს.

ევროკავშირმა ასევე შეაჩერა უვიზო მიმოსვლის უფლება „საქართველოს დიპლომატიური, სამსახურებრივი და ოფიციალური პასპორტების მფლობელებისთვის“, როგორც პასუხი „დემოკრატიულ უკუსვლასა“ და თბილისში არსებულ სხვა ნაკლოვანებებზე. ეს ბრალდებები ნაკლებად დამაჯერებლად ჟღერს, თუ გავითვალისწინებთ საერთაშორისო ინსტიტუტების მხრიდან საქართველოს ზოგადად დადებით შეფასებებს. მაგალითად, საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა (IMF) გასულ წელს ქვეყანა გეოპოლიტიკური გამოწვევების ფონზე მდგრადი ეკონომიკური ზრდისთვის შეაქო. ანალოგიურად, ეკონომიკური თავისუფლების მხრივ საქართველო ევროკავშირის წევრ 17 სახელმწიფოს უსწრებს.

ვაშინგტონში მსგავსი მცდელობები განხორციელდა საქართველოს ქორების არაფორმალური კოალიციის მხრიდან, რომლის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელია კონგრესმენი ჯო უილსონი (რესპუბლიკელი, სამხრეთ კაროლინა). უილსონმა წარადგინა MEGOBARI აქტი — კანონპროექტი, რომელიც საქართველოს მთავრობის მაღალი თანამდებობის პირებისთვის მძიმე სანქციების დაწესებას ითვალისწინებს. წარმომადგენელთა პალატის მიერ დამტკიცებული ეს კანონპროექტი სენატში უმრავლესობის ლიდერმა ჯონ ტიუნმა (რესპუბლიკელი, სამხრეთ დაკოტა) შეაჩერა“, - აღნიშნულია სტატიაში.

სტატიის ავტორი აშშ-საქართველოს დაახლოების რამდენიმე არგუმენტზე საუბრობს და ხაზს უსვამს, რომ აშშ-სთვის საქართველოსთან ურთიერთობების აღდგენა ყველაზე გონივრული პოლიტიკური არჩევანია.

„აშშ-სთვის საქართველოსთან ურთიერთობების აღდგენა ყველაზე გონივრული პოლიტიკური არჩევანია. პოლიტიკისა და პროგრამების თვალსაზრისით, საქართველო ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში ყველაზე მეტად არის თანხვედრაში ტრამპის ადმინისტრაციის იდეოლოგიურ პოზიციებთან. აშშ-სა და საქართველოს ალიანსის განახლების არგუმენტი კიდევ უფრო გამყარდა ადმინისტრაციის 2025 წლის ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგიით (NSS), რომელიც ლიბერალური საერთაშორისო წესრიგის აქსიომატური ხედვიდან საგარეო პოლიტიკის „ცივილიზაციურ“ მიდგომაზე გადანაცვლებაზე მიუთითებს.

NSS სწორად განსაზღვრავს ევროპას, როგორც დასავლური სამყაროს ცივილიზაციურ ბირთვს, რომელიც 1945 წლიდან აშშ-ის ლიდერობის ქვეშ იმყოფება. ამ კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნება და, შეძლებისდაგვარად, მისი პოლიტიკური და დემოგრაფიული აღორძინება, დასავლელი მოკავშირეების მიმართ ვაშინგტონის პოლიტიკაში სტრატეგიულ იმპერატივად განიხილება.

ეს ჩარჩო სრულად ემთხვევა მმართველი პარტია „ქართული ოცნების“ მსოფლმხედველობას, რომელიც მართლმადიდებლობას, საქართველოს ეროვნულ მემკვიდრეობას და სუვერენიტეტის დაცვას ევროპულ და დასავლურ ცივილიზაციურ სივრცეში საკუთარ სამ მთავარ საყრდენად მიიჩნევს. შესაბამისად, თბილისი მოქმედებს ტრადიციონალისტური კონსერვატიზმის ფარგლებში, რომელიც ერთდროულად არის არსებითად ქართული და თანხვედრაშია ვაშინგტონის ახალ ცივილიზაციურ პრიორიტეტებთან და ბრიუსელისა და ბერლინისგან განსხვავებით, ტრამპის ვაშინგტონი ამ ღირებულებებს, როგორც ჩანს, უპატივცემულოდ არ ეკიდება.

საქართველოს, როგორც აშშ-ის მოკავშირის გამოცდილება კიდევ უფრო ამყარებს ორმხრივი ურთიერთობების „ცივილიზაციურ“ საფუძველზე განახლების არგუმენტს.

გარკვეული თვალსაზრისით, ქართული ხელისუფლების ადრეული მიბრუნება ტრადიციონალისტური კონსერვატიზმისკენ შეიძლება განიმარტოს, როგორც გულწრფელი ერთგულების დადასტურება ქართული იდენტობისადმი (ანუ დემოკრატიული თვითგამორკვევისადმი) და საერთო ევროპული - და შესაბამისად დასავლური - ღირებულებებისადმი. NSS-ით შეთავაზებული გადაჯგუფება კი პოლიტიკური დაახლოების შესაძლებლობას ქმნის და ვაშინგტონს სთავაზობს იდეოლოგიურად თანხვედრილ ევროპულ პარტნიორს, რომელიც მზად არის არა მხოლოდ ალიანსის აღსადგენად, არამედ მისი თანამედროვე რეალობებთან ადაპტაციისთვისაც.

დრო ხელსაყრელია, სამხრეთ კავკასიის მიმართ აშშ-ის პოლიტიკის თანმდევი ცვლილების გათვალისწინებით. უკრაინის წინააღმდეგ ომში რუსეთის ჩართვამ რეგიონში პროცესების მართვისთვის მისი შესაძლებლობები შეამცირა, რამაც შექმნა შეზღუდული სტრატეგიული ფანჯარა. შავი ზღვის აღმოსავლეთ ფლანგზე სტრატეგიული მდებარეობის მქონე საქართველოს ამ პროცესში ჩართვა ამ მიმართულებას კიდევ უფრო გაამყარებდა.

საქართველოს მნიშვნელოვანი როლი აქვს ტრანსკასპიურ საერთაშორისო სავაჭრო მარშრუტში, რომელიც „შუა კორიდორის“ სახელით არის ცნობილი და შავ ზღვას კასპიის ზღვასთან, იქიდან კი ჩინეთთან აკავშირებს. ირანის ომის გამო ჰორმუზის სრუტესა და წითელ ზღვაში შექმნილი შეფერხებების ფონზე, „შუა კორიდორი“ ფაქტობრივად ერთადერთი სიცოცხლისუნარიანი ნეიტრალური სახმელეთო მარშრუტია (რადგან „ჩრდილოეთის კორიდორი“ რუსეთის გავლით გადის, რაც ვაშინგტონისთვის მიუღებელია)“, - აღნიშნულია სტატიაში.

ავტორის მრკიცებით, თუ ვაშინგტონი სწორად იმოქმედებს, აქ მნიშვნელოვანი კომერციული შესაძლებლობებიც არსებობს.

„საქართველოს მთავარი საზღვაო პორტი, ფოთის პორტი, შავი ზღვის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის კრიტიკული ნაწილია და „შუა კორიდორის“ განვითარებისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვს. ბოლო წლებში პორტში მნიშვნელოვანი ინვესტიციები განხორციელდა ყაზახეთისა და აზერბაიჯანის მხრიდან, ქართული და უცხოური კაპიტალის პარალელურად.

ამასთან, თბილისი თანდათან რეგიონული საავიაციო ჰაბი ხდება. მხოლოდ გასულ წელს შოთა რუსთაველის სახელობის აეროპორტი თითქმის 6 მილიონ მგზავრს მოემსახურა, რაც 2024 წელთან შედარებით 14%-იანი ზრდაა. ზრდა იმდენად სწრაფია, რომ უკვე დაგეგმილია აეროპორტის მნიშვნელოვანი გაფართოებაც. დამატებით, 1.8 მილიონმა მგზავრმა გაიარა საქართველოს მეორე უმსხვილეს აეროპორტში - ქუთაისის აეროპორტში. შესაბამისად, TRIPP-სა და „შუა კორიდორში“ აშშ-ის ჩართულობის გაფართოება საქართველოს ჩათვლით, მხოლოდ დროის საკითხია.

მოკლედ, სამხრეთ კავკასიის ნებისმიერი პოლიტიკა, რომელიც საქართველოს არ მოიცავს, დიდი ალბათობით უფრო მეტ სირთულესა და ნაკლოვანებას წარმოშობს, ვიდრე რეალურ შედეგს მოიტანს, განსაკუთრებით გრძელვადიან პერსპექტივაში. საქართველო, როგორც უძველესი ქრისტიანული ქვეყანა კონსერვატიული ხელისუფლებით, ბუნებრივი პარტნიორია იმ ამერიკული ადმინისტრაციისთვის, რომელიც აცნობიერებს ისტორიული და კულტურული კავშირების მნიშვნელობას გეოპოლიტიკასა და დიპლომატიაში.

მისი სტრატეგიული როლი „შუა კორიდორში“ და სწრაფად მზარდი სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს თბილისის, როგორც პარტნიორის მნიშვნელობას. დიპლომატიური ურთიერთობების გადატვირთვის დრო ორივე მხარისთვის იდეალურია. ვაშინგტონმა ეს მაქსიმალურად უნდა გამოიყენოს“, - აღნიშნულია სტატიაში.