USD 2.6593
EUR 3.0723
RUB 3.6969
თბილისი
ებრაელი რაბის და ვაჭარის ფეთახია რეგენსბურგელის მოგზაურობა თამარ მეფის საქართველოში - ბექა ჭიჭინაძე
თარიღი:  901

ევროპელი მოგზაურები საქართველოში ჩამოსვლას იწყებენ რუსუდანის მეფობიდან, მაგრამ ევროპელმა ებრაელმა რაბიმ და ვაჭარმა - ფეთახია რეგენსბურგელმა საქართველოზე გაიარა თამარის მეფობისას.

საინტერესოა, როგორ აისახა საქართველოს ოქროს ხანა ამ ეპოქის ევროპელი დიდვაჭრის თვალსაწიერში.
ფეთახია დაიძრა რეგენსბურგიდან, აუყვა დუნაის, შავი ზღვით ჩავიდა კაფაში, აქედან კი ჩრდილო კავკასიაში, საიდანაც ქართველთა და სომხეთა სამეფოში (არარატის ქვეყანა) ჩამოვიდა, იგი წერს:
,,ქალაქები აქ დიდია და მრავალრიცხოვანი..."
მეტად მრავლისმეტყველია, რომ დიდ ევროპულ ქალაქებს მიჩვეულ ფეთახიას თამარის ქალაქების სიდიდე და მრავალრიცხოვნება ხვდება თვალში.
თავი მოვუყარე ჩემს ხელთ არსებულ ყველა წყაროს, რათა შემედგინა სია მე-12-13 საუკუნეების ქართული ქალაქებისა, აღირიცხა სამოცამდე ქალაქი, ცხადია, სია სრული ვერანაირად ვერ იქნება:
1. ხუფათი, 2. ბათომი, 3. ფოთი, 4. ცხომი, 5. ბიჭვინთა, 6. ანაკოფი, 7. ნიკოპსი, 8. ქუთაისი, 9. ვარდციხე, 10. შორაპანი, 11. თმოგვი, 12. ოლთისი, 13. წუნდა, 14. ოძრხე, 15. ბანა, 16. კარი, 17. თუხარისი, 18. არტაანი, 19. არტანუჯი, 20. ახალქალაქი, 21. ახალციხე, 22. აწყური, 23. სურამი, 24. ჟინვანი, 25. ატენი, 26. ალი, 27. ზოვრეთი, 28. ბარალეთი, 29. ლორე, 30. ხუნანი, 31. ხორნაბუჯი, 32. ჭერემი, 33. სამშვილდე, 34. თბილისი, 35. რუსთავი, 36. თელავი, 37. შაქი, 38. გორი, 39. უფლისციხე, 40. დმანისი, 41. ანისი, 42. დვინი, 43. ვაღარშაპატი, 44. გაღზოვანი, 45. სურბ მარი, 46. ამბერდი, 47. ბიჯნისი, 48. კარჰნი, 49. გარდმანი, 50. განძაკი, 51. ჭარეახი, 52. ჰერი, 53. შანქორი, 54. ბარდავი, 55. ჭარაბერდი, 56. ოროდნი, 57. პოროდი, 58. პზენი

ეს ქალაქები უშუალოდ მდებარეობდნენ საქართველოს საზღვრებში, მაგრამ იყვნენ გავლენის სფეროში მოქცეული და მოხარკე დიდი ქალაქებიც: კარნუ ქალაქი, დარუბანდი, განჯა, ნახჭევანი, ბაილაყანი და სხვა.

ბექა ჭიჭინაძე

საზოგადოება
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებს სკოლა-ლიცეუმის დირექტორი ქალბატონი თამარ მანძულაშვილი.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის