მსოფლიოში ომი მძვინვარებს. ეს არ არის ომი სახელმწიფოთა ან მათ კოალიციებს შორის. ესაა პანდემიური ომი კაცობრიობისა ვერაგი, ძალიან საშიში და დაუნდობელი მტრის - კორონავირუსის წინააღმდეგ. - წერს ანალიტიკოსი დავით ზარდიაშვილი სოციალურ ქსელში.
"ცხადია, არასწორია წარმოდგენა, რომ საფრთხე გაზვიადებულია, რის მტკიცებულებადაც ზოგს გრიპის სტატისტიკა მოჰყავს მსოფლიოში. მართლაც, ამ ბოლო წლებში, ყველაზე საშიში - ღორის გრიპით (H1N1) მთელს მსოფლიოში, დაწყებული 2009 წლიდან დაავადდა 1 632 000 და გარდაიცვალა 284 000 ადამიანი. სიკვდილიანობის პროცენტი გაცილებით მაღალია, ვიდრე კორონავირუსის შემთხვევაში. მაშ რატომაა ეს ახალი ვირუსი უფრო საშიში? მიზეზი რამდენიმეა:
1. ეს ვირუსი გაცილებით უფრო აგრესიულად უტევს მთელს მსოფლიოს, განსაკუთრებით მსოფლიო ცივილიზაციის მთავარ ციტადელს - ევროპას; სადაც მისი გავრცელების სიხშირე და სიჩქარე, ღორის გრიპისას უკვე აღემატება;
2. მედიცინამ კარგად არ იცის ამ ახალი ვირუსის ბუნება - როგორ მოიქცევა იგი ხვალ, ჯერჯერობით უცნობია. ზოგიერთი პროგნოზით (ღმერთმა ახდენისგან დაგვიფაროს) ხანგრძლივ პერიოდში (რამდენიმე წლის განმავლობაში) ეს აგრესიული ვირუსი მთელი მოსახლეობის დაახლოებით 70%-ის ოკუპირებას მოახდენს, რაც შეუდარებლად უფრო კატასტროფული მასშტაბია, ვიდრე იგივე ღორის გრიპისას გვქონდა.
3. ეფექტური საშუალება (ვაქცინა ან სხვა რაიმე წამალი) ჯერჯერობით არ არსებობს; კაცობრიობას ჯერ არა აქვს რაიმე იარაღი, რათა ამ აგრესიულ ოკუპანტს იქით შეუტიოს და დაამარცხოს; ამიტომაც ბრძოლის ერთადერთი საშუალება - ტოტალური თავდაცვაა: ფაქტიურად „საალყო წესები“ - ე.ი. გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვა, სოციალური დისტანციის მკაცრი დაცვა, კარანტინი და იზოლაცია, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დახურვა, სპორტული შეჯიბრებებისა და სხვა მასობრივი სანახაობების გაუქმება და ა.შ.
4. ბუნებრივია, ეს „საალყო წესები“ არსებითად ცვლის მთლიანად კაცობრიობის ეკონომიკურ, პოლიტიკურ თუ სოციალურ სტრუქტურებსა და სისტემებს; ჯერჯერობით ისიც არ ვიცით, საშუალო ან ხანგრძლივადიან პერსპექტივაში როგორი იქნება ამ ცვლილებათა შედეგები.
ასე რომ, მსოფლიო პანდემიური ომი უკვე მოცემულობაა და ამ ომში, გვინდა ეს თუ არა, ყველანი რიგითი ჯარისკაცები ვართ.
თუკი რამ დადებითი ახლავს ამ ომს, ეს ყველა კეთილი ნების ადამიანის კონსოლიდაციაა! როგორც ჩანს, კაცობრიობას სჭირდებოდა ერთი მძლავრი შემოლაწუნება, რომ სიკეთისაკენ შემობრუნებულიყო და ბოლო წლების აბსოლუტურად დესტრუქციული დღის წესრიგისთვის ზურგი ექცია. მსოფლიო წესრიგი, რაც ბოლო ათწლეულში ე.წ. ჰიბრიდული ომებით ინტენსიურად ინგრეოდა, ამ პანდემიურმა ომმა გარკვეულწილად, მართალია, ჯერჯერობით-როგორც საგანგებო რეჟიმი ფაქტიურად ყველა წამყვან ქვეყანაში, აღადგინა. აქ ისიც ნიშანდობლივია, რომ ნეო-ლიბერალიზმის ძლევამოსილ წინსვლას მთელს მსოფლიოში, რაც „ცივი ომის“ დასრულების შემდგომ განვითარების უალტერნატივო ვექტორს წარმოადგენდა, საბოლოოდ დაესვა დიდი წერტილი!
რასაკვირველია, პოლიტიკური დღის წესრიგი ამ პანდემიურმა ომმა არსებითად შეცვალა ჩვენს ქვეყანაში: დესტრუქციული, აგრესიული ტალღა, რაც უტევდა სახელმწიფოს, საბოლოოდ უკუგდებულია და ის ძალები, ვინც ამ ტალღის იმედად იყვნენ, წელში გადატეხილები!
ცხადია, ამ პანდემიურ ომში საბოლოოდ აუცილებლად კაცობრიობა გაიმარჯვებს! ეს უეჭველია. მაგრამ სანამ ეს მოხდება, მოგვიწევს „საალყო წესებით“ ცხოვრება და საგანგებო მდგომარეობასთან შეგუება.
ჯერჯერობით ქართველები ამას ძალიან კარგად, სხვებზე უკეთაც ვახერხებთ და ბოლომდე, ვერაგი მტრის საბოლოო განადგურებამდე, სწორედ ასე უნდა გავაგრძელოთ.
ჩვენი საქმე სამართლიანია და ამჯერადაც ჩვენ გავიმარჯვებთ: ბოროტსა სძლია კეთილმან, არსება მისი გრძელია!"
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.