USD 2.7623
EUR 2.9816
RUB 3.2758
თბილისი
„ბოდიში ოსო ძმებო“.....“ბოდიში აფხაზო ძმებო“ - დათო გამცემლიძე
თარიღი:  658

ჯერ ერთი, ივანიშვილს რუსეთისთვის არ მოუხდია ბოდიში.

მან ბოდიში მოუხადა ოს სეპარატისტებს.

არა, არ არის „ერთი და იგივე“!

„ბოდიში ოსო ძმებო“, „ბოდიში აფხაზო ძმებო“ (და ამ საცოდავობის სუბლიმაცია “ჩვენ რუსეთმა გვაჩხუბა, თორემ ისე გვიყვარდა მუდამ ერთმანეთი....„) აბსოლუტურად ტრენდულია ქართული საზოგადოების ძალიან მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის, მათ შორის „სვეცკი ჯოგისა“ და ე.წ. „ენჯეო სექტორისთვის“.

რეალურად, შინაარსობრივად..... ეს „ბოდიში ოსო ძმებო“, „ბოდიში აფხაზო ძმებო“ არის საბრალო, საწყალი, ისტორიულად სასტიკად დამარცხებული ქვეყნის ნარატივი...... და იმ „მეორე მხარეს“ არ გამოიწვევს არაფერს გარდა კიდევ უფრო დიდი ზიზღის და კიდევ უფრო მეტი სიძულვილისა, რადგან ობიექტურად აღიქმება, როგორც...... იმპოტენციის გასაღება სასოებად.

- - - - - - - - - - - - - - - -

დიდი ბოდიში, მაგრამ ქართულ-ოსური კონფლიქტი მიშა სააკაშვილს არ დაუწყია!

და არათუ მიშას არ დაუწყია, არამედ, თქვენ წარმოიდგინეთ, არც ზვიად გამსახურდიას დაუწყია, მიუხედავად იმდროინდელი „სვეცკი ჯოგის“ ანუ იმ გამოთაყვანებული და უპასუხისმგებლო „ქართული ინტელიგენციის“ ბრალდებებისა: „ზვიადმა გადაგვკიდა ეს ორი მოძმე ერი და გულისგამაწვრილებელი ომი დაიწყოო“. რაც „დეკემბერ-იანვრის“ მთავარი „აღმძრავი“ გახდა .

სინამდვილეში კი ქართულ - ოსურ კონფლიქტს ძალიან ღრმა ისტორიული ფესვები აქვს: XIX-XX საუკუნის მიჯნიდან, როდესაც კავკასიაში დაიწყო „თემების - ერად“ ჩამოყალიბების ისტორიული პროცესი.

სწორედ ეს იგულისხმება ტერმინში Self determination, რომელიც ჩვენში აბსოლუტურად არასწორად და არამეცნიერულად ესმით, როგორც „გამოყოფა“.

არა.

სინამდვილეში ეს არის არა „თვითგამორკვევა“, არამედ „თვითგანსაზღვრა“ ცხონებული ნოდარ ნათაძის ზუსტი დეტერმინაციით.

ქართულ თემთა (Commons, сообщества) - ერად თავითგანსაზღვრა/შეკრების პროცესს იმ დროს სათავეში ედგა სულმნათი ილია ჭავჭავაძე და სხვანი.

ხოლო ოსი ერისა - კოსტა ხეთაგუროვი და სხვანი.

თემთა - ერად შეკრების პროცესი ადრე თუ გვიან აუცილებლად მიადგება მიწის (ტერიტორიის) ეროვნული კუთვნილების საკითხს:

„ეს მიწა ჩემია (ჩვენია) თქვენ სტუმრები ხართ“ - ამბობდნენ ქართველები 1918 წელსაც და 1990 წელსაც.

„ეს მიწა ჩემია (ჩვენია) თქვენ აქ უცხონი ხართ“ - ამბობდნენ ოსები ორივე ისტორიულ პერიოდში.

იყო დრო (1870, 1914,1940) , როცა იგივეს ამბობდნენ გერმანელები და ფრანგები ელზასაა და ლოტარინგიაზე. ანუ აქ კაცობრიობისთვის განსაკუთრებით უჩვეულო არაფერია.

ოღონდ ამ წინააღდმეგობის „შერიგება“ არის გამორიცხული!

შესაძლებელია მხოლოდ გამარჯვება-დამარცხება.

გერმანია ისტორიულად დამარცხდა, ელზასი და ლოტარინგია დღეს არის საფრანგეთი (წერტილი)

სომხეთი ისტორიულად დამარცხდა. ყარაბაღი არის აზერბაიჯანი (წერტილი)

შესაძლებელია დროებითი მორიგება, რაც ვითომ მოაგვარეს კომუნისტებმა, მაგრამ როგორც კი იმპერია დაიშალა, ფუნდამენტურმა ქართულ-ოსურმა ინტერეს-კონფლიქტმა მაშინვე იფეთქა.

- - - - - - - - - - - - - - - -

ესეც რომ არ იყოს, ფუნდამენტურად, კატასტროფულად არასწორია პრეზიდენტი სისხლის სამართლის წესით (!) გაასამართლო იმისთვის, რომ იგი იბრძოდა ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობისთვის.

შეიძლება პოლიტიკურად დაამუნათო, რომ არასწორი გადაწყვეტილება მიიღო, თქვა, რომ მცდარი გადაწყვეტილება მიიღო, არამიზანშეწონილი ნაბიჯები გადადგა.....ან/და პოლიტიკურად დაამუნათო, რომ დამარცხდა, მაგრამ როცა პრეზიდენტს სისხლის სამართლის წესით (!) ასამართლებ იმისთვის, რომ იბრძოდა ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობისთვის, ამით „აპრავებ სეპარატიზმს“ და უარს ამბობ ქვეყნის ტერიტორიულ მთლიანობაზე!

შედეგი იქნება გამანადგურებელი საერთაშორისო აღქმის თვალსაზრისით.

- - - - - - - - - - - - - - - -

რაც შეეხება რუსულ-ქართულ-ოსურ-აფხაზურ დისკურსს;

მე ჩემი ფორმულა მაქვს, რომელიც ძალიან ბევრს არ მოსწონს, ბევრი ბრაზდება ამ ფორმულაზე, მაგრამ რა ვქნა....... მე პირადად ერთი წამით არ მეპარება ეჭვი მის ჭეშმარიტებაში.

ჩემი ფორმულა კი, ამ საკითხზე, შემდეგია:

„საქართველოს ისტორიული, იმმანენტური, თვისებრივი მტერი არის არა რუსეთი, არამედ ოსური და აფხაზური სეპარატიზმი! რუსეთი მათ იყენებს; ბოროტად იყენებს; ნაძირლურად იყენებს; ბინძურად იყენებს საქართველოს სახელმწიფოებრიობის წინააღმდეგ. მაგრამ ამ დისკურსში რუსეთი მაინც მ ე ო რ ა დ ი ა. ხოლო სეპარატისტთა ასწლოვანი (!) ზიზღი და სიძულვილი საქართველოს მიმართ - პ ი რ ვ ე ლ ა დ ი“.

დათო

ისტორიის რიგითი ჯარისკაცი.

26 მაისი 2021

წყარო:https://experti.ge/

კულტურა
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.