USD
EUR
RUB
თბილისი
ალექს მელქაძე- შვეიცარიაში მცხოვრები მეცნიერი
თარიღი : 12.25.2021 10:39  578
საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში სწავლის პერიოდში, სხვადასხვა სამეცნიერო პროექტში ვიყავი ჩართული და მიწევდა ხშირად შვეიცარიაში ყოფნა, რა დროსაც ცერნში მუშაობის პრაქტიკული საბაზისო გამოცდილება შევიძინე. აქ საცხოვრებლად 2018 წელს გადმოვედი. ამჟამად რამდენიმე პროექტზე ვმუშაობ:
HGcal დეტექტორის თერმული იზოლაცია, HGcal დეტექტორის სამონტაჟო/ინფრასტრუქტურული სამუშაოები - რაც გულისხმობს 300 ტონიანი კალორიმეტრული დეტექტორის მიწის ქვეშ 100მ. სიღრმეზე ჩატანას და იქ მის მონტაჟს, მაქსიმუმ 0,5მმ-ის სიზუსტით. ასევე დამატებითი რკინაბეტონის კონსტრუქციაზე CMS დეტექტორის ბოლოებში, რომელმაც უნდა ჩაახშოს გარკვეული რადიაციული (ნაწილაკების) ფონი და ამით უფრო ზუსტი მონაცემები მივიღოთ დეტექტორში ნაწილაკების დაშლის დროს. უკვე განხორციელებულ პროექტებზე მუშაობისას, საინტერესო იყო HGcal დეტექტორის იზოლაციის სისტემას, რომელმაც უნდა უზრუნველყოს ტემპერატურული სხვაობის სტაბილურად დაჭერა -55C და +20C შორის, ჰერმეტულად და ყველანაირი კონდენსაციისა თუ ყინულის გაჩენის გარეშე. ამისათვის მხოლოდ 15მმ იანი სივრცე გვაქვს. ასევე საინტერესოა მიწისქვეშა ინფრასტრუქტურული დარბაზის ტრანსფორმაცია, რომელიც აქამდე იყო დეტექტორის საკონტროლო ოთახი და შეიცვალა CO2 გაგრილების სადგურად.
სამეცნიერო სფეროში თითქმის ყოველდღიურად რაღაც სიახლეა, ტექნოლოგიების განვითარების ტემპი გვიბიძგებს, რომ მუდმივი აღმოჩენების და განვითარების რეჟიმში ვიყოთ. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც უშუალოდ გვიწევს შეხება ისეთ გარემოსთან, სადაც ბევრი რამ არატიპიურია და შემოქმედებით გადაწყვეტილებებსაც მოითხოვს.
სამომავლოდ ბევრი საინტერესო გამოწვევაა, როგორც ფუნდამენტურ მეცნიერებებში, ასევე ადამიანების ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც. დიდი სამეცნიერო ცენტრები ყოველთვის იწვევენ ახალი სტარტეპებისა თუ კომპანიების გაჩენას, რომლებიც ყოველდღიურად ტექნოლოგიების განვითარებაზე და მათ დანერგვაზე მუშაობენ.
ჩემს პროფესიაში არასდროს უნდა შეწყვიტო ახალი ინფორმაციის მიღება და განვითარება, ასევე მნიშვნელოვანია სივრცით აზროვნება, რადგან ვმუშაობთ ძალიან დიდ სისტემაზე, რომელიც უამრავი დეტალისაგან შედგება. მისი ერთი ქვე-სისტემის ცვლილების დროსაც კი, ყველაფერის გადახედვა და ძალიან ზუსტი დაგეგმვა გვჭირდება, რადგან ეს ყველაფერი სინქრონულად მუშაობს, როგორც ერთი ცოცხალი ორგანიზმი.
ჩვენს სფეროში, წარმატება არ შემოიფარგლება მხოლოდ კარიერული ზრდით, აქ დიდი მნიშვნელობა აქვს იდეას, ახალ ნაბიჯებს და მათ განვითარებაზე მუშაობას.
საქართველოში საკმაოდ სერიოზული გამოწვევები გვაქვს სამეცნიერო თუ ტექნოლოგიური მიმართულებით. ერთის მხრივ არის ძლიერი ინტელექტუალური რესურსი, რომლის საკმაოდ დიდი ნაწილიც საზღვარგარეთაა და მეორეს მხრივ, არსებული სამეცნიერო ბაზების სიმწირე. ვფიქრობ, რომ ამ მიმართულებების განვითარება დაგვეხმარება ადგილობრივი რესურსების სწორად გამოყენებასა და განვითარებაში. ასევე მეტი კომუნიკაციის საშუალება მოგვეცემა წამყვან სამეცნიერო ცენტრებთან და ტექნოლოგიურ კომპანიებთან თანამშრომლობისას.
დამწყებ მეცნიერებს ვურჩევდი, რომ არ შეეშინდეთ პასუხისმგებლობების. მნიშვნელოვანია შრომის დისციპლინა, მაგრამ მონდომებით ბევრი რამ გამოდის. მოუსმინეთ საკუთარ თავს და აკეთეთ ის, რაც ყველაზე მეტად გსიამოვნებთ, სწორედ ეს იძლევა საკუთარი თავის გამოვლენის საშუალებას და მაქსიმალური შრომის ჩადების მოტივაციას.
სხვა
"თაგვების სამოთხე" - ექსპერიმენტი "Universe 25"

ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე საშინელი ექსპერიმენტი მეცნიერების ისტორიაში, თაგვების მონაწილეობით.

ეს იყო მეცნიერთა მიერ, ადამიანთა საზოგადოების ქცევის ახსნა, თაგვების მეშვეობით. იდეის ავტორი არის ამერიკელი მეცნიერი, ჯონ კალჰუნი, რომელმაც შექმნა "თაგვების სამოთხე", სადაც ათასობით თაგვი ცხოვრობდა.

ჯონმა შექმნა სპეციალური სივრცე, სადაც თაგვებს ჰქონდათ უამრავი საკვები და წყალი, ასევე დიდი სივცრე საცხოვრებლად.

თავდაპირველად, მან 4 წყვილი თაგვით დაიწყო, რომლებმაც გამრავლება დაიწყეს, მათი პოლულაცია მნიშვნელოვნად გაიზარდა, თუნცა 315 დღის შემდექ, მათი რეპროფუქცია შემცირდა.

როდესაც თაგვთა რაოდენობამ 600 ინდივიდს მიაღწია, მათ შორის ჩამოყალიბდა იერარქია ე.წ . "უბედურთა" კლასი. დიდმა ინდივიდებმა დაიწყეს მცირე ჯგუფებზე შეტევა, რის გამოც ბევრი მამრი ფსიქოლოგიურად განადგურდა, შედეგად მდედრებმა დაიწყეს თავის დაცვა, გახდნენ აგრესიულები შთამომავლობის მიმართ.

დროთა განმავლოვაში, მდედრებმა დაიწყეს უფრო აგრესიული ქცევის გამოვლინება. დაფიქსირდა შობადობის ნაკლები შედეგიანობა და სიკვდილოანობის ზრდა ახალგაზრდებში. შედეგად ჩამოყალიბდა ახალი კლასი, ე.წ. "ლამაზი თაგვები", მათ აღარ აინტერესებდან მდედრებთან შეწყვილება, მხოლოდ ჭამა და ძილი ადარდებთათ.

ერთი პერიოდი, კოლონიის უმეტესობას, "ლამაზი მამრები" და "იზოლირებული მდედრები" წარმოადგენდნენ. პატარების სიკვდილიანობამ 100% მიაღწია და რეპროდუქციამ ნულს მიაღწია. გადაშენების პირას მყოფ მამრებს შორის შეინიშნებოდა ჰომოსექსუალობის და კანიბალიზმის შემთხვევები მიუხედავად საკვების სიუხვისა. კოლონიის დაყებიდან 2 წლის შემდეგ, კოლონიას უკანასკნელი ახალშობილი ჰყავდა.

1973 წელს, უკანასკნელი თაგვი მოკვდა "universe 25" -ის ექსპერიმენტიდან. ჯონ კალჰუნმა, იგივე ექსპერიმენდი , 25 ჯერ გაიმეორა და ყველა ჯერზე ერთი და იგივე შედეგი მიიღო.
კალჰუნის სამეცნიერო ნაშრომი გამოყენებულია, როგორც სოციალური კოლაფსის მოდელი და ემსახურება ურბანული სოციოლოგიის შესწავლას.

 

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.