USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
Tbilisi
ალექს მელქაძე- შვეიცარიაში მცხოვრები მეცნიერი
Date:  1016
საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში სწავლის პერიოდში, სხვადასხვა სამეცნიერო პროექტში ვიყავი ჩართული და მიწევდა ხშირად შვეიცარიაში ყოფნა, რა დროსაც ცერნში მუშაობის პრაქტიკული საბაზისო გამოცდილება შევიძინე. აქ საცხოვრებლად 2018 წელს გადმოვედი. ამჟამად რამდენიმე პროექტზე ვმუშაობ:
HGcal დეტექტორის თერმული იზოლაცია, HGcal დეტექტორის სამონტაჟო/ინფრასტრუქტურული სამუშაოები - რაც გულისხმობს 300 ტონიანი კალორიმეტრული დეტექტორის მიწის ქვეშ 100მ. სიღრმეზე ჩატანას და იქ მის მონტაჟს, მაქსიმუმ 0,5მმ-ის სიზუსტით. ასევე დამატებითი რკინაბეტონის კონსტრუქციაზე CMS დეტექტორის ბოლოებში, რომელმაც უნდა ჩაახშოს გარკვეული რადიაციული (ნაწილაკების) ფონი და ამით უფრო ზუსტი მონაცემები მივიღოთ დეტექტორში ნაწილაკების დაშლის დროს. უკვე განხორციელებულ პროექტებზე მუშაობისას, საინტერესო იყო HGcal დეტექტორის იზოლაციის სისტემას, რომელმაც უნდა უზრუნველყოს ტემპერატურული სხვაობის სტაბილურად დაჭერა -55C და +20C შორის, ჰერმეტულად და ყველანაირი კონდენსაციისა თუ ყინულის გაჩენის გარეშე. ამისათვის მხოლოდ 15მმ იანი სივრცე გვაქვს. ასევე საინტერესოა მიწისქვეშა ინფრასტრუქტურული დარბაზის ტრანსფორმაცია, რომელიც აქამდე იყო დეტექტორის საკონტროლო ოთახი და შეიცვალა CO2 გაგრილების სადგურად.
სამეცნიერო სფეროში თითქმის ყოველდღიურად რაღაც სიახლეა, ტექნოლოგიების განვითარების ტემპი გვიბიძგებს, რომ მუდმივი აღმოჩენების და განვითარების რეჟიმში ვიყოთ. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც უშუალოდ გვიწევს შეხება ისეთ გარემოსთან, სადაც ბევრი რამ არატიპიურია და შემოქმედებით გადაწყვეტილებებსაც მოითხოვს.
სამომავლოდ ბევრი საინტერესო გამოწვევაა, როგორც ფუნდამენტურ მეცნიერებებში, ასევე ადამიანების ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც. დიდი სამეცნიერო ცენტრები ყოველთვის იწვევენ ახალი სტარტეპებისა თუ კომპანიების გაჩენას, რომლებიც ყოველდღიურად ტექნოლოგიების განვითარებაზე და მათ დანერგვაზე მუშაობენ.
ჩემს პროფესიაში არასდროს უნდა შეწყვიტო ახალი ინფორმაციის მიღება და განვითარება, ასევე მნიშვნელოვანია სივრცით აზროვნება, რადგან ვმუშაობთ ძალიან დიდ სისტემაზე, რომელიც უამრავი დეტალისაგან შედგება. მისი ერთი ქვე-სისტემის ცვლილების დროსაც კი, ყველაფერის გადახედვა და ძალიან ზუსტი დაგეგმვა გვჭირდება, რადგან ეს ყველაფერი სინქრონულად მუშაობს, როგორც ერთი ცოცხალი ორგანიზმი.
ჩვენს სფეროში, წარმატება არ შემოიფარგლება მხოლოდ კარიერული ზრდით, აქ დიდი მნიშვნელობა აქვს იდეას, ახალ ნაბიჯებს და მათ განვითარებაზე მუშაობას.
საქართველოში საკმაოდ სერიოზული გამოწვევები გვაქვს სამეცნიერო თუ ტექნოლოგიური მიმართულებით. ერთის მხრივ არის ძლიერი ინტელექტუალური რესურსი, რომლის საკმაოდ დიდი ნაწილიც საზღვარგარეთაა და მეორეს მხრივ, არსებული სამეცნიერო ბაზების სიმწირე. ვფიქრობ, რომ ამ მიმართულებების განვითარება დაგვეხმარება ადგილობრივი რესურსების სწორად გამოყენებასა და განვითარებაში. ასევე მეტი კომუნიკაციის საშუალება მოგვეცემა წამყვან სამეცნიერო ცენტრებთან და ტექნოლოგიურ კომპანიებთან თანამშრომლობისას.
დამწყებ მეცნიერებს ვურჩევდი, რომ არ შეეშინდეთ პასუხისმგებლობების. მნიშვნელოვანია შრომის დისციპლინა, მაგრამ მონდომებით ბევრი რამ გამოდის. მოუსმინეთ საკუთარ თავს და აკეთეთ ის, რაც ყველაზე მეტად გსიამოვნებთ, სწორედ ეს იძლევა საკუთარი თავის გამოვლენის საშუალებას და მაქსიმალური შრომის ჩადების მოტივაციას.
culture
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

See all
Survey
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
Vote
By the way