27 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 331-ე დღე (ნაკიან წლებში – 332-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 34 დღე.
დღის მოვლენები
399 : წმინდა ანასტასიუს I რომის პაპი გახდა.
1095 : რომის პაპი ურბან II კლერმონის საბჭოზე პირველ ჯვაროსნულ ომს აცხადებს.
1295 : პირველი არჩეული წარმომადგენლები ლანკაშირიდან მეფე ედვარდ I-მა დაიბარა ვესტმინსტერში „სანიმუშო პარლამენტის“ სხდომაზე დასასწრებად.
1895 : შვედურ-ნორვეგიულ კლუბში პარიზში ალფრედ ნობელი ხელს აწერს თავის ბოლო ანდერძს, რომლითაც საკუთარ ქონებას ნობელის კომიტეტს უძღვნის გარდაცვალების შემდეგ.
1924 : ნიუ-იორკში პირველი მეისის მადლიერების დღის პარადი გაიმართა.
1971 : საბჭოთა კოსმოსური უპილოტო აპარატი „მარს-2“ პლანეტა მარსის ზედაპრზე დაეშვა.
1978 : სან-ფრანცისკოს მერი ჯორჯ მოსკონი და ღიად ჰომოსექსუალი ქალაქის მთავარინტენდანტი ჰერვი მილკი დახოცა ყოვილმა მთავარინტენდანტმა დენ ვაითმა.
1990 : ბრიტანეთის კონსერვატიული პარტია ირჩევს ჯონ მეიჯორს მარგარეტ ტეტჩერის შემცვლელად ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის პოსტზე.
1991 : გაეროს რეზოლუციით იქმნება სამშვიდობო კონტინგენტი იუგოსლავიაში.
2001 : კოსმოსურმა ტელესკოპმა ჰაბლმა მზის სისტემის გარე პლანეტა ოსირისზე წყალბადის ატმოსფერო აღმოაჩინა - პირველი ატმოსფერო მზის სისტემის გარეთა პლანეტაზე.
2005 : ადამიანის სახის პირველი ნაწილობრივი ტრანსპლანტაცია განხორციელდა ამიენში, საფრანგეთი.
ამ დღეს დაბადებულნი
1809 : პლატონ იოსელიანი — ქართველი ისტორიკოსი
1867 : აფხაზი, კონსტანტინე — ქართველი საზოგადო, პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე
1897 : ახვლედიანი, არდევან — ქართველი მეან-გინეკოლოგი
1940 : ლი, ბრიუს — ამერიკელი მსახიობი და საბრძოლო ხელოვნების ოსტატი (გ.1973)
1942 : ჰენდრიქსი, ჯიმი — ამერიკელი მომღერალი და გიტარისტი (გ.1970)
1979 : ერო ჰეინონენი — ფინელი მუსიკოსი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
ძვ. წ. 8 : ჰორაციუსი — რომაელი პოეტი
450: გალა პლაციდია — თეოდოსიუს I-ის ქალიშვილი, იმპერატორების ჰონორიუსისა და არკადიუსის და, ჰქონდა ავგუსტას წოდება.
602: მავრიკიოსი — ბიზანტიის იმპერატორი. სიკვდილით დასაჯეს თავის ექვს ვაჟიშვილთან ერთად.
1875 : პლატონ იოსელიანი — ქართველი ისტორიკოსი
1916 : ვერჰარნი, ემილ — ბელგიელი პოეტი და დრამატურგი.
2013 : ნილტონ სანტოსი — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
ფილიპე მოციქული
გრიგოლ პალამა
მეფე იუსტინიანე და დედოფალი თეოდორა
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.