USD 3.3332
EUR 3.8812
RUB 4.2875
თბილისი
2008 - გამოუცხადებელი ომის ქრონიკა
თარიღი : 08.07.2020 11:45  226

რუსეთ-საქართველოს ომის დაწყებიდან 12 წელი გავიდა.. 2008 წლის 7 აგვისტოს ცხინვალის რეგიონში რუსი სამხედროებით ზურგგამაგრებულ ოს სეპარატისტსა და ქართულ ჯარს შორის საბრძოლო მოქმედებები დაიწყო. ომში რუსეთი ღიად 8 აგვისტოს ჩაერთო.

რუსებისა და ოსების გაერთიანებული სამხედრო შენაერთები ქართველებს ცხინვალში სამი დღე ებრძოდნენ. რუსულმა გემებმა საქართველოს შავიზღვისპირეთი დაბლოკეს. 9 აგვისტოს რუსულმა და აფხაზურმა ძალებმა მეორე ფრონტი გახსნეს კოდორის ხეობაზე თავდასხმით და დასავლეთ საქართველოს შიდა ტერიტორიებში შეიჭრნენ. ხუთი დღის შემდეგ ქართულმა ჯარებმა ცხინვალისა და აფხაზეთის რეგიონი დატოვეს. ევროკავშირის თავმჯდომარე ქვეყნის, საფრანგეთის პრეზიდენტის, ნიკოლა სარკოზის შუამდგომლობით კონფლიქტის მხარეებმა 12 აგვისტოს მიაღწიეს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას, რომელსაც საქართველომ თბილისში 15 აგვისტოს მოაწერა ხელი, ხოლო რუსეთმა მოსკოვში _ 16 აგვისტოს. 12 აგვისტოს რუსეთის პრეზიდენტმა დიმიტრი მედვედევმა უკვე გასცა ცეცხლის შეწყვეტის ბრძანება, თუმცა საქართველოს დასახლებული პუნქტების დაბომბვები და რუსი ჯარისკაცების თვითნებობები არ შეწყვეტილა. შეთანხმების ხელმოწერის შემდეგ რუსეთმა საკუთარი ჯარების უმეტესი ნაწილი სამეგრელოს და შიდა ქართლის რეგიონებიდან გაიყვანა. ბუფერული ზონები შექმნა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის საზღვრების გასწვრივ და სათვალთვალო პუნქტები დატოვა ფოთში, სენაკსა და პერევში. 26 აგვისტოს რუსეთმა სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის დამოუკიდებლობა ცნო. 2008 წლის 25 სექტემბრის მდგომარეობით, საქართველოს თავდაცვის, შინაგან საქმეთა და ჯანდაცვის სამინისტროების ინფორმაციით აგვისტოს ომის დროს დაღუპულია: _ შეიარაღებული ძალების 168 სამხედრო მოსამსახურე; პოლიციის 16 თანამშრომელი; 188 მშვიდობიანი მოქალაქე.

 

1-აგვისტო -გამთენიისას ცხინვალის რეგიონში ერედვი-ხეითის შემოვლით გზაზე, ინტენსიური სროლები დაიწყო საქართველოს თავდაცვის ქვედანაყოფებსა და სამხრეთ ოსეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის, რის შედეგადაც ექვსი დაიღუპა, ხოლო 21 ადამიანი დაიჭრა.
2 აგვისტოს ოსი სეპარატისტები ქართულ სოფლებს მთელი ღამე ცხრილავენ. არის მსხვერპლი. საქართველოს ხელისუფლება ოს სეპარატისტებს ცეცხლის დაუყონებლივ შეწყვეტისკენ მოუწოდებს. სეპარატისტები ცხინვალიდან ჩრდილოეთ ოსეთიში ქალებისა და ბავშვების ევაკუაციას იწყებენ.
სახელმწიფო მინისტრი რეინტეგრაციის საკითხებში თემურ იაკობაშვილი რუსეთის სამშვიდობო ძალების ხელმძღვანელს მარად კულახმეტოვს ხვდება. იაკობაშვილი ოს სეპარატისტებთან შეხვედრას ითხოვს, მაგრამ უარს იღებს.
3 აგვისტო- რუსეთის მთავრობამ საშუალება მისცა სამხრეთ ოსეთის მოსახლეობას რუსეთში გახიზნულიყო. ამავე დღეს რეგიონს ლტოლვილებით დატვირთული 20 ავტობუსი ტოვებს.
საქართველო მოლაპარაკებებისათვის ყოველგვარი წინაპირობის გარეშე მზად არის. რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქს უწმინდესსა და უნეტარეს ილია II-ს მფარველი ანგელოზის დღეს ულოცავს. მისალოცი ბარათი მის უწმინდესობასთან საქართველოში რუსეთის ელჩს ვიაჩესლავ კოვალენკოს მიაქვს. ვლადიკავკაზში ე. წ. სამხრეთ ოსეთის მხარდამჭერი მიტინგი იმართება. ამ დღეს აფხაზი სეპარატისტები იღებენ გადაწყვეტილებას სექტემბრიდან გალში ქართულ ენაზე სწავლების აკრძალვის შესახებ. სერგეი ბაღაფში საგანგებო მდგომარეობას აცხადებს და ენგურის ხიდს კეტავს.
4 აგვისტო - რუსეთის 58-ე არმიის ხუთი ბატალიონი ჩრდილოეთ ოსეთის მხარეს როკის გვირაბის სიახლოვეს განახლდა. აფხაზები გაეროს გენერალური მდივნის მეგობარი ქვეყნების ჯგუფის შეხვედრაში მონაწილეობის მიღებაზე უარს აცხადებენ. შეხვედრა 15 აგვისტოს ბერლინში უნდა გამართულიყო. თავის მხრივ, ოს სეპარატისტთა ლიდერი, კოკოითი აცხადებს, რომ იგი "რუსეთის გარეშე საქართველოსთან მოლაპარაკებას არ დაიწყებს". სეპარატისტთა ე.წ. შს მინისტრი მიხეილ მინძაევი აცხადებს, რომ ცხინვალი ცეცხლის გახსნისთვის მზადაა. საქართველოს ხელისუფლების პოზიციას სახელმწიფო მინისტრი თემურ იაკობაშვილი ახმოვანებს: "საქართველო საბრძოლო მოქმედებებში ჩართვას არ აპირებს" და ოსურ მხარეს კვლავ მოლაპარაკებებისკენ მოუწოდებს. შეთავაზება კვლავ უპასუხოდ რჩება. ქართულ-ოსური კონფლიქტის ზონაში მდგარი რუსული ბატალიონი საგანგებო მდგომარეობაზე გადადის. კოკოითი ცხინვალიდან აცხადებს, რომ საქართველოს გასანადგურებლად მზადაა.
5 აგვისტო - ოსმა სეპარატისტებმა ქართული სოფლების დაცხრილვა განაახლეს. 5 აგვისტოს დილითვე აფხაზი სეპარატისტები მეორე ფრონტის გახსნაზე იწყებენ საუბარს. რუსეთის სამხრეთ ნაწილიდან ცხინვალისკენ მოხალისეთა ნაკადი მიედინება. სხვადასხვა ქვეყნის საგარეო საქმეთა სამინისტროები საქართველოსა და ე. წ. სამხრეთ ოსეთს კონფლიქტის მშვიდობიანი დარეგულირებისკენ მოუწოდებენ. განცხადებას ავრცელებს ეუთოც, რომელიც ვითარების დაძაბვაში სეპარატისტებს ადანაშაულებს.ინფორმაცია - "თემურ იაკობაშვილი 7 აგვისტოს ცხინვალში ჩავა და ბორის ჩოჩიევს შეხვდება".

6 აგვისტო- ქართული სოფლები კვლავ იცხრილება. საქართველოს განცხადებით, ქართულმა მხარემ ჯავშანტრანსპორტიორი დაკარგა,სამი ქართველი სამშვიდობო ჯარისკაცი დაიჭრა. იმავე ღამეს სროლებმა ოთხი ადამიანი იმსხვერპლა, რის გამოც ქართულმა მხარემ სროლები განაახლა.ცხინვალში ჩადის დიდი ბრიტანეთის საგანგებო და სრუფუფლებიანი ელჩი დენის კიფი.ცხივნალის მცხოვრებლები გახიზვნას იწყებენ, ხოლო ქართულმა მხარემ ტანკები, არტილერია და ჯარები რეგიონის საზღვართან მიიყვანა.სოფლები _ ნული და ავნევი _ ოსი სეპარატისტების შეიარაღებულმა ფორმირებებმა დაბომბეს. არის მსხვერპლი. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში საგანგებო თათბირი იმართება. მოსკოვი იური პოპოვს 6 აგვისტოს ღამით თბილისში "საქმის ვითარებაში გასარკვევად აგზავნის". პოპოვი აცხადებს, რომ იაკობაშვილისა და ჩოჩიევის შეხვედრა რუსული მხარის ხელშეწყობით გაიმართება. ამავე დროს, პოპოვი აცხადებს, რომ "ცხინვალის რეგიონში მოვლენათა ძალისმიერი გზით განვითარების შემთხვევაში რუსეთი განზე ვერ დარჩება". ოსი სეპარატისტები 7 აგვისტოს ცხინვალში დაგეგმილი შეხვედრის ვადას სწევენ და შეხვედრის ჩატარებას ქართულ მხარეს 9 აგვისტოს სთავაზობენ.

7 აგვისტო- თავდასხმებმა ქართულ სოფლებზე უფრო მწვავე ხასიათი მიიღო. სეპარატისტები განუწყვეტლად ბომვავენ ქართულ სოფლებს ერედვის, ფრისს, ავნევს, დვანსა და ნულს, ფრონეს ხეობას. ღამით გახსნილი ცეცხლის საპასუხოდ ქართულ მხარეს ცეცხლი არ გაუხსნია. თუმცა მას შემდეგ რაც სეპარატისტებმა ცეცხლი მსხვილკალიბრიანი _ 12-მილიმეტრიანი ქვემეხიდან გახსნეს, ცეცხლი ქართულმა მხარემაც გახსნა. ქართული მხარე აცხადებს, რომ მას „არა აქვს დაგეგმილი კონფლიქტის ზონაში საგანგებო ზომების მიღება და დიალოგისათვის მზად არის ". საქართველოს პრეზიდენტი საგანგებო განცხადებით გამოდის - "ქართული მხარე მაქსიმალური თავშეკავების გამოჩენისათვის მზადაა". საქართველოს საგარეო უწყება მოუწოდებს რუსეთს გამოიყენოს თავისი ზეგავლენა სეპარატისტებზე და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაბომბვა აღკვეთოს. ბაღაფში ე.წ. უშიშროების საბჭოს საგანგებო სხდომას იწვევს. სხდომა დახურულია. იური პოპოვმა და თემურ იაკობაშვილმა ცხინვალში შეხვედრის გამართვის შესახებ შეთანხმება ვერ შეძლეს. იაკობაშვილი კონფლიქტის ზონაში მიემგზავრება. კონფლიქტის ზონაში გაემგზავრა იური პოპოვიც. ოსი სეპარატისტების მიერ ქართული საგუშაგოებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცხრილვა გრძელდება. გამუდმებით იცხრილება პატარა ლიახვის ხეობა. სეპარატისტებმა სარაბუკის სიმაღლის დაკავება სცადეს, მაგრამ უშედეგოდ. იაკობაშვილი მარატ კულახმეტოვს, ცხინვალში სამშვიდობოთა შტაბში შეხვდა და თბილისში დაბრუნდა. იაკობაშვილისა და კულახმეტოვის შეხვედრის დეტალები არ ხმაურდება. 7 აგვისტოსთვის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით ათი ჯარისკაცი დაიღუპა. პრეზიდენტის ბრძანებით ქართულმა მხარემ ცალმხრივი სროლის შეწყვეტა გამოაცხადა.
"კონფლიქტის ზონაში ამჟამად სნაიპერული ომი მიმდინარეობს სოფლის მცხოვრებთა წინააღმდეგ და ამ მომენტში ინტენსიური სროლები მოდის არტილერიიდან, ტანკებიდან და ხელსატყორცნი არტილერიული სისტემებიდან, რომლებიც კონფლიქტის ზონაში არალეგალურადა შემოტანილი", _ განაცხადა მიხეილ სააკაშვილმა ადგილობირივი 19:10 საათზე პირდაპირ სატელევიზიო გამოსვლაში. სააკაშვილმა მოუწოდა მხარეებს მოლაპარაკებებისკენ „ნებისმიერ ფორმატში" და პირობა სამხრეთ ოსეთის სრულ ავტონომიაზე ძალაში დატოვა, ასევე საყოველთაო ამნისტია გამოაცხადა სეპარატისებისთვის, ხოლო საერთაშორისო თანამეგორბობას მოუწოდა მხარეთა შორის მოლაპარაკებებისთვის შუამდგომლობა გაეწია.სააკაშვილი საერთაშორისო თანამეგობრობას დახმარებისათვის მიმართავს და ძალადობის ესკალაციის შეჩერებასა და მოლაპარაკებების წარმოებაში დახმარებას სთხოვს. სააკაშვილმა პირდაპირი ეთერით რუსეთის ფედერაციას კიდევ ერთხელ შესთავაზა შუამავლის როლი კონფლიქტების მოგვარების საკითხში.ოსურმა მხარემ ცეცხლი შეწყვიტა.იური პოპოვი აცხადებს, რომ 8 აგვიტოს თემურ იაკობაშვილისა და ბორის ჩოჩიევის შეხვედრა გაიმართება. მარატ კულახმეტოვი აცხადებს, რომ "თბილისი და ცხინვალი ორმხრივ შეხვედრამდე ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმდნენ". სააკაშვილი ცხინვალში შექმნილ ვითარებასთან დაკავშირებით საზღვარგარეთის ქვეყნების ლიდერებთან სატელეფონო დიალოგს იწყებს. საღამოს ოსურმა მხარემ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება დაარღვია. შეტევა დაიწყო სოფელ თამარაშენზე. არის მსხვერპლი. 23:30 საათზე ქართულმა მხარემ საპასუხო სამხედრო ოპერაცია დაიწყო, რომლის მიზანი სამშვიდობო ჯარების სარდალ ყურაშვილის განცხადებით, რეგიონში „კონსტიტუციური წესრიგის" დამყარება იყო. ქართული მხარის საბრძოლო მოქდებებების დაწყებამდე რუსეთის 58-ე არმია როკის გვირაბით სამხრეთ ოსეთის ტერიტორიაზე შემოვიდა.
8 აგვისტო- ოსური მხრიდან ცეცხლი არ წყდება. ბომბავენ მშვიდობიან მოსახლეობას. არის მსხვერპლი.
რუსეთის პრემიერ-მინისტრმა, ვლადიმირ პუტინმა, რომელიც პეკინის ოლიმპიური თამაშების გახსნაზე იმყოფებოდა, დაგმო საქართველოს „აგრესიული ქმედებები" და თქვა, რომ რუსეთი ამ ქმედებებს უპასუხოდ არ დატოვებდა. 09:30 საათზე პრეზიდენტმა მედვედევმა სასწრაფო შეხვედრა გამართა მთავრობის წევრებთან, კონფლიქტის შესახებ რუსეთის შესაძლო მოქმედების გეგმის შესამუშავებლად.როკის გვირაბის გავლით შემოსული ასობით შეიარაღებული პირი და სამხედრო ტექნიკა საქართველოს ტერიტორიაზე იმყოფება. საქართველოს მთავრობა მოუწოდებს სეპარატისტებს შეწყვიტონ შეიარაღებული მოქმედებები. 11:40 საათზე სააკაშვილის ბრძანებით ქართული სარეზერვო ჯარების მობილილზაცია გამოცხადა. საქართველოს მთავრობა: "შექმნილ ვითარებასთან დაკავშირებით, მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად და თავდასხმის აღსაკვეთად, საქართველოს ხელისუფლება იძულებულია ადეკვატური ზომები მიიღოს". ქართულმა ქვედანაყოფებმა ორი სოფელი მუგუთი, დიდმუხა, დმენისი დაიკავეს და ცხინვალის მისადგომებთან იმყოფებიან. პირველი განცხადება ვაშინგტონიდან: აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა გონსალო გალეგოსი აცხადებს, რომ ვაშინგტონი მოუწოდებს რუსეთს "გავლენა მოახდინოს სეპარატისტებზე რათა სროლები შეწყდეს". ინტენსიური ბრძოლები სოფელ ტყვიავში მიმდინარეობს. ქართული მხარე მზად არის მოლაპარაკებათა მაგიდას კვლავ დაუბრუნდეს. საქართველოს სახედრო შენაერთები კონფლიქტის ზონის რვა ქართულ სოფელს _ დმენისს, მუგუთს, დიდმუხას, სარაბუკს, ზემო ნიქოზს, ატოცსა და ქვემო და ზემო ოქონას სრულად აკონტოლებენ. ცხინვალის მისადგომებთან არსებულ თითქმის ყველა სტრატეგიულ სიმაღლესა და სოფელში ქართული დროშა ფრიალებს. ქართული ქვედანაყოფები ქალაქ ცხინვალში შევიდნენ. კოკოითი ჯავის რაიონში, საგანგებო შტაბში იმყოფება. რუსული ავიაცია ქართული ქალაქების დაბომბვას იწყებს. საქართველოს საელჩოს შენობას მოსკოვში ე.წ. ომონი ალყაში აქცევს. საელჩო მუშაობას აგრძელებს. საქართველოს შეიარაღებულმა ძალებმა შეძლეს უკან დაეწიათ რუსეთის 58-ე არმიის ნაწილები, რომლებსაც როკის გვირაბიდან ჯავის რაიონში გადაადგილების მცდელობა ჰქონდათ. ქართულ არმიას 10 დაქირავებული მებრძოლი ჩაბარდა. ქართული მხარე კონფლიქტის რეგიონის 70% აკონტროლებს.საქართველოს ხელისუფლება 15:00-დან 18:00 საათამდე სროლაზე მორატორიუმს აცხადებს და ერგნეთში გაკეთებული დერეფნით მშვიდობიან და არა მარტო მშვიდობიან მოსახლეობას უსაფრთხოების გარანტიებს, გორში გადმოსვლასა და დაბინავებას სთავაზობს. რუსულმა საბრძოლო თვითმფრინავმა ვაზიანის სამხედრო ბაზაზე ორი ბომბი ჩამოაგდო. რუსულმა სამხედრო თვითმფრინავმა მარნეულის სამხედრო აეროდრომი და ვაზიანის სამხედრო ბაზა დაბომბა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს 58-ე არმიის დანაყოფები ცხინვალის მისადგომებთან იმყოფებიან. საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი სამხრეთ ოსეთში შექმნილ ვითარებას მსოფლიო ლიდერებს აცნობს. საქართველოს პარლამენტი მუშაობის საგანგებო რეჟიმზე გადადის. ქართული მხარე მკაცრად იცავს მორატორიუმის პირობებს და ცეცხლის არ ხსნის.რუსეთის ტრანსპორტის სამინისტრო 00:00 საათიდან, საქართველოსთან საჰაერო მიმოსვლას წყვეტს. რუსულმა სამხედრო თვითმფრინავებმა სამჯერ დაბომბეს მარნეულის საავიაციო ბაზა. არის მსხვერპლი. საქართველოს მხარდამჭერ განცხადებებს აკეთებს მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყნის პრეზიდენტი და საერთაშოროსო ორგანიზაცია და რუსეთს ცეცხლის შეწყვეტისკენ მოუწოდებს. რუსეთის სამხედრო ტექნიკა ჯავაში განლაგდა. ისინი ქართული არმიის ალყის გარღვევას ცდილობენ. შემნილ მდგომარეობაზე ევროკავშირის "ტროიკაც" მსჯელობს.
9 აგვისტო- რუსულმა საბრძოლო თვითმფრინავმა სენაკის სამხედრო ბაზა და ფოთის პორტი დაბომბა. არის მსხვერპლი. დაიღუპა 13 ქართველი ჯარისკაცი და ათზე მეტი დაიჭრა.ორმა რუსულმა მოიერიშემ გორთან ქართული არტილერიის პოზიციები დაბომბა. ხუთი ადამიანი დაიღუპა, ქალაქ გორში ბომბი საცხოვრებელ კორპუსს მოხვდა. რუსეთის საჰაერო ძალების ფსკოვის 76-ე საჰაერო დივიზია ცხინვალში შევიდა. ქართული მხარის განცხადებით, ჩამოგდებულია 10 რუსული მოიერიშე თვითმფრინავი. 11:10 საათზე საქართველოს პრეზიდენტმა ქვეყანაში საომარი მდგომარეობა გამოაცხადა. საქართველოს პარლამენტმა 90 ხმით 0-ის წინააღმდეგ ერთხმად დაამტკიცა საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება. 12:30 საათზე სამხრეთ ოსეთში რუსებმა საპარაშუტო დესანტი გადმოსხეს. პრეზიდენტი სააკაშვილი საკუთარ გამოსვლაში მხარეებს ცეცხლის შეწყვეტაზე მოუწოდებს. 13:41 საათზე რუსეთის საჰაერო ძალებმა დაბომბეს კოდორის ხეობა. ლიტვის საგარეო საქმეთა მინისტრი პეტრას ვაიტიეკუნასი გორის რეგიონში ჩადის. ვაიტეკუნასის განცხადებით, ნგრევისა და მსხვერპლის რაოდენობა შოკის მომგვრელია. "ამერიკის ხმა" საქართველოს ტერიტორიაზე მაუწყებლობას აორმაგებს. გაეროს უშიშროების საბჭომ შექმნილ მდგომარეობასთან დაკავშირებით ერთიანი გადაწყვეტილების მიღება ვერ შეძლო. კვლავ დაიბომბა ფოთი. საქართველო ერაყიდან ათასი სამხედრო მოსამსახურის უკან გამოწვევის გადაწყვეტლებას იღებს. კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე მსოფლიო თანამეგობრობას საქართველოში სიტუაციის მშვიდობიან გადაჭრაში დახმარებას სთხოვს.რუსეთის სამხედრო ავიაცია ლიახვის ხეობის ცხრავე სოფელს ბომბავს. არის მსხვეპლი. ხეობაში დარჩენილი მოსახლეობა შველას ითხოვს.
საქართველოში იწყებენ ჩამოსვლას სხვა და სხვა საერთაშოროსო ორგანიზაციების დამკვირვებელთა ჯგუფები. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ რუსეთის სამხედრო აგრესია ე.წ. "ჰუმანიტარული დახმარების" და "მშვიდობისათვის იძულების ოპერაციის" საფარქვეშ მიმდინარეობს. ცხინვალში ბრძოლები მძაფრდება. რუსეთის სამხედრო ავიაციამ ონის რაიონის სოფლები წედისი და ბარი დაბომბა. არიან დაღუპულები და დაჭრილები. ჯორჯ ბუშმა რუსეთს მოუწოდა, შეწყვიტოს საბრძოლო მოქმედებები. მსოფლიოს თითქმის ყველა სახელმწიფოს პირველი პირი აცხადებს, რომ ისინი მხარს უჭერენ საქართველოს სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას. საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, დაღუპულია 55 ადამიანი, მათ შორის 15 მშვიდობიანი მოქალაქე, 40 კი სამხედრო მოსამსახურე.რუსეთის ბომბდამშენებმა ბაქო-თბილისი_ჯეიჰანის საერთაშორისო ნავთობსადენზე იერიში მიიტანეს. წითელი ჯვრის წარმომადგენლები კონფლიქტის ზონაში დაჭრილების დასახმარებლად ვერ შედიან. რუსულმა ავიაციამ ზემო აფხაზეთის სოფლები ომარიშარა, საკენი, ქვაბჩარა და ჩხალთა დაბომბა. ქართულმა მხარემ როკის გვირაბზე იერიში მიიტანა. ოფიციალური ინფორმაციით საქართველოს სამთავრობო ძალები ცხინვალსა და მის შემოგარენს აკონტროლებენ.
10 აგვისტო _ 6:20 საათზე საქართველომ ცეცხლის შეწტყვეტა მოითხოვა და რუსეთს მოლაპარაკება შესთავაზა. ა ნიკოლა სარკოზიმ სამხრეთ ოსეთში მიმდინარე მოვლენების დასარეგულირებლად შეიმუშავა გეგმა. ვლადიმერ პუტინმა პეკინის ოლიმპიადაზე ვიზიტი შეწყვიტა და ჩრდილო ოსეთში ჩავიდა. მან საქართველოს ხელისუფლებას ცხინვალის რეგიონიდან სამხედრო ნაწილების გამოყვანა მოსთხოვა. პუტინი აცხადებს, რომ საქართველოს ქმედებები დანაშაულებრივია, რუსეთის ქმედებები კი _ სრულიად ლეგიტიმური. საქართველოს საჯარისო შენაერთები მთლიანად აკონტროლებენ ცხინვალს, მის ირგვლივ ყველა სტრატეგიულ სიმაღლეს. რუსული ავიაცია და არტილერია ცხივნალის დაბომბვას იწყებს. საქართველოს უშიშროების საბჭოს მდივანმა ალექსანდრე ლომაიამ საგანგებო ბრიფინგზე დაადასტურა, რომ რუსული არმიის უპრეცედენტო შეტევის შედეგად საქართველოს ჯარის ნაწილებმა ქალაქ ცხინვალის მისადგომებთან გადაინაცვლეს. საქართველოს მთავრობამ აფხაზ ხალხს მიმართა ნუ აყვებიან რუსეთის პროვოკაციებს.
საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი საქართველოში საფრანგეთის პრეზიდენტის ნიკოლა სარკოზის მიერ სამხრეთ ოსეთში სიტუაციის განმუხტვისათვის შემუშავებულ სამეტაპივან გეგმას ჩამოიტანს. სერგეი ბაღაფში საყოველთაო მობილიზაციას აცხადებს. საქართველოს პრეზიდენტი აცხადებს, რომ აფხაზეთის სანაპიროზე რუსეთის საზღვაო ძალების შავი ზღვის ფლოტი იმყოფება.იმავე დღესვე რუსებმა თბილისის საერთაშორისო აეროპორტი დაბომბეს. რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ ამ განცხადებას საქართველოს „კიდევ ერთი დეზინფორმაცია" უწოდა. 22:00 საათზე საქართველო დათანხმდა რუსეთის სამშვიდობოების შესვლას ზუგდიდში. მსოფლიოს ლიდერები რუსეთისგან ცეცხლის შეწყვეტას ითხოვს. ევროპის ქვეყნებში, რუსეთის საელჩოების წინ, საპროტესტო აქიები იმართება. რუსეთის ავიაცია გორსა და მის მიმდებარე ტერიტორიებს ბომბავს. საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით, საქართველოს შეიარაღებული ჯარები სამხრეთ ოსეთში ცეცხლს შეწყვეტენ. რუსული ავიაცია საავიაციო ქარხნის "თბილავიამშენის" ტერიტორიას ბომბავს. ოფიციალური მონაცემებით, 94 ადამიანია დაღუპული, მათ შორის 47 სამხედრო და 47 სამოქალაქო პირია. ევროპის სხვა და სხვა ლიდერები საქართველოს მხარდამჭერი განცხადებებით გამოდიან. ზემო აფხაზეთს რვა რუსული ბომბდამშენი ინტენსიურად ბომბავს.
11 აგვისტო - სერგეი ლავროვმა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანს კონდოლიზა რაისთან სატელეფონო საუბარში ახსენა, რომ მიხეილ სააკაშვილი "უნდა წავიდეს". თბილისში ევროპის სახელმწიფოთა ლიდერები ჩამოდიან. ზემო აფხაზეთს კვლავ რუსეთის სამხედრო ავიაცია ბომბავს. რუსულმა ავიაციამ თბილისა და მის შემოგარენზე საჰაერო შეტევა განახორციელა. სამხედრო ბაზა სენაკში რუსმა მედესანტეებმა დაიკავეს. ზუგდიდის პოლიცია რუსების ხელში გადავიდა. გენერალი სერგეი ჩაბანი ქართულ მხარეს ულტიმატუმს უყენებს და იარაღის დაყრას მოითხოვს. რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო ადასტურებს ცნობას ჩეჩნეთიდან სპეცბატალიონების "ვოსტოკისა" და "ზაპადის" გადმოყვანის შესახებ. საქართველოსა და რუსეთს შორის საფოსტო კავშირი შეწყდა. ქართული მხარე ჰუმანიტარული დერეფნის გაკეთებასთან დაკავშირებით რუსეთის თანხმობას უშედეგოდ ელის. ბერნარ კუშნერი თბილისში ჩამოდის. რუსეთში მცხოვრებ საქართველოს მოქალაქეებს აპატიმრებენ. ორი დღის განმავლობაში მოსკოვში ეთნიკური ნიშნით მოკლულია 7 ქართველი 20 უგზო-უკვლოდ გაუჩინარდა. საქართველოს პრეზიდენტი და უცხოელი დიპლომატები გორიდან სასწრაფოდ გამოიყვანეს. ვლადიმერ პუტინი აცხადებს, რომ რუსეთი თავის სამშვიდობო მისიას ლოგიკურ დასასრულამდე მიიყვანს. რუსულმა ავიაციამ სოფელ ტყვიავზე მორიგი იერიში მიიტანა. სოფელი ხურჩა აფხაზებისა და რუსების შეიარაღებულმა ნაწილებმა დაიკავეს. სენაკის სამხედრო აეროპორტი და სამხედრო ბაზა იმობმება. საქართველოს პრეზიდენტმა მოსახლეობას "ხვალ, 15:00 საათზე პარლამენტთან" შეკრებისკენ მოუწოდა
12 აგვისტო- რუსეთმა ფოთის სანაპიროსთან ნაწილები გადმოსხა პორტის გარშემო 50 კმ-იანი ბუფერული ზონის შესაქმნელად. აშშ-ის პრეზიდენტი ჯორჯ ბუში კიდევ ერთ განცხადებას აკეთებს და მოითხოვს რუსეთმა გადადგას ნაბიჯები კრიზისის დასასრულებლად. "დიდი შვიდეულის" ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრებმა რუსეთისგან მოითხოვეს დაუყოვნებლივ დათანხმდეს ცეცხლის შეწყვეტას. რუსეთის საოკუპაციო ნაწილებმა ზემო აფხაზეთის მიმართულებით სამხედრო ოპერაცია დაიწყეს.რუსეთის საოკუპაციო სამხედრო საჰარეო ძალებმა გორის რაიონის სოფელი თორტიზა დაბომბეს. კოდორის ხეობიდან მოსახლეობა მთლიანად გამოყვანილია. რუსულმა ავიაციამ თბილისის ზღვაზე იერიში მიიტანა. სერგეი ლავროვმა საქართველოს ხელისუფლების შეცვლის შესახებ ღიად განაცხადა. რუსეთის პრეზიდენტმა ქართულ-ოსური კონფლიქტის ზონაში "ძალით მშვიდობის დამყარების" ოპერაციის დასრულების შესახებ განაცხადა. გორის დაბომბვის შედეგად ექვსი ადამიანი დაიღუპა. რუსეთის საოკუპაციო ჯარები სენაკში თავდაცვის სამინისტროს მე-2 ბრიგადის ბაზის ინფრასტრუქტურას ანადგურებენ. ილია მეორემ დიმიტრი მედვედევს მიმართვა გაუგზავნა და ცეცხლის უსწრაფესად შეწყვეტისა და სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყებისკენ მოუწოდა. რუსეთი გრძელებს საქართველოს ტერიტორიის საჰაერო დაბომბვებს. რუსეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა შეტევა განახორციელეს ბაქო-თბილის-სუფსის ნავთობსადენზე. პარლამეტის წინ შეკრებილ მოსახლეობას მიხეილ სააკაშვილმა განუცხადა, რომ საქართველო რუს სამშვიდობოებს ოკუპანტებად, ხოლო სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის ტერიტორიებს ოკუპირებულ ტერიტორიებად გამოაცხადებდა. მან ასევე გამოაცხადა, რომ საქართველო დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობიდან გამოდიოდა. ზუგდიდში რუსმა სამხედროებმა ქართული სამშვიდობოების შტაბი და სხვა ადმინისტრაციული შენობები დაიკავეს. რუსეთისა და საფრანგეთის პრეზიდენტმა ჩიხიდან გამოსვლის 6-პუნქტიანი განცხადება შეიმუშავეს. საქართველომ ჰააგის საერთაშორისო სასამართლოში შეიტანა სარჩელი "საქართველო რუსეთის წინააღმდეგ". საქართველო რუსეთს ეთნიკურ წმენდაში ადანაშაულებსრუსული ავიაცია ქართული სოფლების დაბომბვას განაგრძობს საფრანგეთის პრეზიდენტი ნიკოლა სარკოზი მოსკოვიდან თბილისში ჩამოფრინდა. თბილისში იმყოფებიან ესტონეთის, პოლონეთის, ლიტვისა და უკრაინის პრეზიდენტები. ასევე ლატვიის პრემიერი-მინისტრი. დაღუპულია 175 ადამიანი. იაპ დე ჰოოპ სხეფერი აცხადებს, რომ მიუხედავად კონფლიქტისა საქართველო რჩება ნატოს კანდიდატი ქვეყანად. მოსკოვში ნიკოლა სარკოზის პირად საუბარში პუტინმა განუცხადა, რომ ის "საკაშვილის ყვერებით ჩამოკიდებას" აპირებდა.
13 აგვისტო - საქართველოში სამდღიანი გლოვა გამოცხადდა. გორს რუსი სამხედროები აკონტროლებენ. მათ გორში მოროდიორობა დაიწყეს. რუსმა ოკუპანტებმა ფოთი დატოვეს. რუსმა ოკუპანტებმა გორთან დასავლეთისკენ მიმავალი საავტომობილი გზა გადაკეტეს. რუსეთმა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება დაარღვია და გორი კვლავ დაბომბა. გორიდან თბილისისკენ მომავალმა რუსულმა ტანკებმა უფლისციხის მიმართულებით გადაუხვია. რუსი ოკუპანტები მესტიის რაიონში შევიდნენ. რუსი სამხედროები გორში მშვიდობიან მოსახლეობას უსწორდებიან.
14 აგვისტო - რუსი ოკუპანტები მესტიის რაიონს ტოვებენ. თბილისში ცხინვალის რეგიონიდან 28 ათასი დევნილია, რომლებიც 268 ობიექტშია გადანაწილებულნი.
15 აგვისტო - რუსმა ოკუპანტებმა მდინარე ცხენისწყლის საავტომობილო ხიდი გადაკეტეს. პატრიაქრი გორში შევიდა. კონდოლიზა რაისი თბილისშია. საქართველოს პრეზიდენტი ხელს აწერს ცეცხლის შეწყვეტის გეგმას.რუსეთის სამხედრო ვერტმფრენებმა ბორჯომისა და ცემის მიმდებარე ტერიტორია დაბომბეს.
16 აგვისტო -მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქში რუსული აგრესიის საწინააღმდეგოდ ფართომასშტაბიანი აქციები იმართება. რუსმა ოკუპანტებმა გალიდან ზუგდიდში დამატებით 50 ერთეული ტანკი შეიყვანეს. რუსრუსი სამხედროები კვლავ გორში რჩებიან. რუსეთის საოკუპაციო ჯარების ნაწილებმა დანაღმეს და ააფეთქეს სარკინიგზო ხიდი კასპის რაიონში მეტეხი-გრაკალის გადასარბენზე. დიმიტრი მედვედევმა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ გეგმას ხელი მოაწერა. რუსული ვეტრფრენები სურამის ტყეში ცეცხლგამჩენ ჭურვებს ყრიან.
17 აგვისტო - თბილისს ამერიკელი სენატორი ბაიდენი ეწვევა. ანგელა მერკელი თბილისშია მედვედევმა სარკოზის პირობა მისცა, რომ საქართველოდან ჯარების გაყვანის პროცესი ხვალიდან დაიწყება
18 აგვისტო - რუსმა ოკუპანტებმა შტურმით აიღეს გორის სატელევიზიო ანძა და მომსახურე პერსონალი ჩაცხრილეს. რუსმა ოკუპანტებმა განმუხურის პატრიოტთა ბანაკი გადაწვეს.
19 აგვისტო - სენატორი ჯოზეფ ბაიდენი კონგრესს საქართველოსთვის ერთი მლრდ დოლარის გამოყოფას სთხოვს. რუსეთის საოკუპაციო ჯარების გასვლის თარიღი კიდევ ორი დღით გადაიდო. დაღუპულა 215 ადამიანი, 1469 დაჭრილია, დაკარგულია 70 სამხედრო პირი. დიმიტრი მედვედები სარკოზის ჯარების გაყვანას 22 აგვისტოსთვის დაჰპირდა. რუსმა ოკუპამტებმა ოსიაურის სამხედრო ბაზა ააფეთქეს.
20 აგვისტო - რუსმა ოკუპანტებმა საჩხერის რაიონის სოფელი პერევი დაიკავეს. კიკეთის მიმდებარე ტყეში ორმა რუსულმა ვერტმფრენმა ცეცხლგამჩენი ჭურვები ჩამოყარა.
21 აგვისტო - საქართველოს რუმინეთის პრეზიდენტი ეწვევია. ტყვეთა გაცვლის შესახებ მოლაპარაკების პროცესი დიწყო. რუსეთს აკრძალული იარაღის გამოყენებაში ადანაშაულებენ.
22 აგვისტო - ხაშურიდან და გორიდან რუსი ოკუპანტების გასვლა შეინიშნება. წინასწარი მონაცემებით განადგურებულია 500 ჰა უნიკალური ტყის მასივი. რუსეთი ენგურზე 18 საგუშაგოს განალაგებს. ოფიციალურად აფხაზეთში რუსული საოკუპაციო არმიის 2 142 სამხედრო რჩება.
23 აგვისტო - რუსეთის საოკუპაციო ჯარის ნაწილებმა სენაკის ბაზა დატოვეს.
24 აგვისტო - რუსი ოკუპანტები საჩხერის რაიონის სოფელ პერევის ტერიტორიაზე რჩებიან.
25 აგვისტო - რუსეთის ფედერაციის საბჭომ პრეზიდენტს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობის აღიარების რეკომენდაცია მისცა. რუსეთის დუმამ აღიარებას მხარი დაუჭირა.გორში ტყვეთა გაცვლის მორიგი ეტაპი იწყება.
26 აგვისტო - დიმიტრი მედვედევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას, რომლის მიხედვითაც რუსეთი საქართველოს სეპარატისტული რეგიონების - აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობას აღიარებს.

ბლოგი
ქალები - ბელარუსის სუპერგმირები

„ყველაფერი, რაც ომის შესახებ ვიცით, „მამაკაცის ხმით“ მოვისმინეთ. ომის შესახებ „მამაკაცური“ წარმოდგენებისა და „მამაკაცური“ შეგრძნებების ტყვეობაში ვიმყოფებით. „მამაკაცური“ სიტყვებისაც. ქალები კი დუმან“ – ესაა ნაწყვეტი წიგნიდან  „ომს არ აქვს ქალის სახე“, რომლის ავტორია ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატი, ბელარუსი დისიდენტი მწერალი და ჟურნალისტი სვეტლანა ალექსიევიჩი.

წიგნში გადმოცემულია „ვეტერან მამაკაცთა ხედვისაგან სრულიად განსხვავებული, საბჭოური პათოსისაგან თავისუფალი, 

შეულამაზებელი სურათები ქალის თვალით დანახული და უფაქიზეს დეტალებში განცდილი ომისა, სადაც ყველაფერია – სულმდაბლობაც, ჭუჭყიც, მაგრამ დიდი ჭეშმარიტი გმირობაც და სისხლითა და ცრემლით გამოსყიდული გამარჯვებაც“ (ქართულენოვანი გამოცემის ანოტაციიდან).

სტალინური „ერის დედის“ კულტივირებულ კუშტ სახესთან და ზოია კოსმოდემიანსკაიას მსგავსი პარტიზანი ქალების პროპაგანდისტულ იმიჯთან ალექსიევიჩის რეალური პერსონაჟები აშკარა კონტრასტს ქმნიან, რის გამოც ავტორი და მისი შემოქმედება ყოველგვარი საბჭოურის მეხოტბე პრეზიდენტ ლუკაშენკოსთვის არასდროს ყოფილა აქტუალური.

მწერალს ჯერ საბჭოთა სისტემა დევნიდა, ლუკაშენკოს პირობებში კი მას მშობლიური ქვეყნის დატოვება მოუხდა. არც ნობელის პრემიის მინიჭების ფაქტს შეუმცირებია სამშობლოში მწერლის შემოქმედების და პერსონის იგნორირების „ზევიდან“ დანერგილი პრაქტიკა.

გასაკვირი არაა რომ ალექსიევიჩი, რომელიც ყოველთვის გამოირჩეოდა არამეინსტრიმული, კრიტიკული პოზიციით, ბელარუსის 2020 აგვისტოს საპროტესტო მოძრაობისა და ოპოზიციის ერთ-ერთი თვალსაჩინო სახედ იქცა. მწერალი ოპოზიციის არაოფიციალური, ე.წ. საკოორდინაციო საბჭოს პრეზიდიუმის წევრია და კოლეგების მსგავსად პროკურატურაში დაკითხვაზეც იმყოფებოდა.

ბელარუსი პარტიზანი ქალები ფილმში „წინააღმდეგობა“ (Defiance, 2008 წ)
ბელარუსი პარტიზანი ქალები ფილმში „წინააღმდეგობა“ (Defiance, 2008 წ)

II მსოფლიო ომისა და კომუნისტური ეპოქისგან განსხვავებით, ბელარუსის მიმდინარე რევოლუციურ მოვლენებს ნამდვილად აქვს ქალის სახე. ამ კრებით სახეს, ალექსიევიჩის და სხვა გამორჩეული ფიგურების მხარდამხარ, დიდწილად განსაზღვრავენ საპროტესტო მოძრაობის რიგითი, უბრალო მონაწილე ქალები, რომლებიც ოდესღაც ნაციზმთან მეზრძოლი ქალი პარტიზანების სულისკვეთებით აღვსილნი, ამჯერად აღსდგნენ ფაშიზმის ახალი ნაირსახეობის – „მშობლიური“ ავტორიტარიზმის წინააღმდეგ, რომლის ზონდერებიც გასაოცარი სისასტიკით იმეტებენ საკუთარ მოსახლეობას.

ეს სტატია სწორედ ამ გმირი ქალების მიმართ ოდის მიძღვნის მოკრძალებული მცდელობაა.

ქალები და ლუკაშენკო

ლუკაშენკოს დამოკიდებულება ქალებთან მისი, როგორც პატრიარქის, ერის მამისა („ბაწკა“) და ტირანი მაჩოს იმიჯიდან და საბჭოთა კოლმეურნეს მენტალიტეტიდან გამომდინარეობს. ოჯახური ღირებულებებისა და სიწმინდის დაცვის მქადაგებელი ლუკაშენკო, რომელიც ფორმალურად კვლავ ქორწინებაში იმყოფება (მეუღლე ცალკე, იზოლირებულად ცხოვრობს, სოფლად), საზოგადოებაში ხშირად ჩნდებოდა მომხიბლავი მოდელების, მსახიობებისა თუ ტელეწამყვანების კომპანიაში. გარკვეული პერიოდის შემდეგ კი უკვე ყოფილი ფავორიტი ქალბატონები მარტივად იღებდნენ სხვადასხვა პრეფერენციებსა და თანამდებობებს (მაგალითად, დეპუტატის მანდატს).

„ბაწკა“ თავს ასევე შეიქცევდა ხოლმე „მის ბელარუსის“ მონაწილეებთან კამერების წინაშე კარტოფილისა და საზამთროს მოსავლის აღებით და სხვა მსგავსი ლაზღანდარობით. როგორც ამბობენ, პრეზიდენტის წარმომადგენელი რეგულარულად დადიოდა სილამაზის კონკურსებზე და დახურულ კარს მიღმა პირადად არჩევდა ლუკაშენკოს ჰარემისთვის ახალ დანამატს. ნიშანდობლივია თავად შერჩევის პროცესი: გოგონებს სცენაზე დაოთხილს უნდა გაევლოთ, კატის მსგავსად…

რად ღირს, თუნდაც, საპრეზიდენტო პროტოკოლის სამსახურში „მოღვაწე“ ყოფილი მოდელები, რომლებითაც „ბაწკა“ თავს ხშირად იწონებდა ოფიციალური ვიზიტებისას. ცხადია, ეს ქალბატონები უცვლელი პრეზიდენტის პიროვნული კულტის მხოლოდ თვალის მომნუსხავ გარეგნულ ატრიბუტებს წარმოადგენდნენ. აქ მკითხველს შესაძლოა ძალაუნებურად გაახსენდეს ლიბიის ყოფილი ექსტრავაგანტული დიქტატორის, მუამარ კადაფის პირადი მცველი ქალების ამალა, რომელიც მას ყველა ვიზიტისას თან ახლდა…

ლუკაშენკოს ტოქსიკური მასკულინიზმი და სექსიზმი ხშირად გაუჟღერებია მისთვის ჩვეული პირდაპირობით. ამბობდა, რომ ქალის ძირითადი საზოგადოებრივი როლი და ფუნქცია სამზარეულოში ფუსფუსი და დიასახლისობაა. მეტიც, რეგიონში ერთ-ერთი მეურნეობის ტრადიციული, პოპულისტური ინსპექტირებისას მან ასეთი რემარკა კი გაისროლა: „საჭიროა, ყოველ აგროდასახლებაში საღამოობით იყოს ცხელი წყალი, რათა ცხოველებთან (ღორებთან) შეხების შემდეგ ქალი მამაკაცს საწოლში სუფთა, დაბანილი მიუწვეს“. სხვა დროს მას ნახევრად-ხუმრობით აქვს ნათქვამი: „შემიძლია ქალს ვაპატიო ლესბოსელობა. ასეთებად ქალები ხდებიან კაცების უგერგილობის შედეგად“.

ამა წლის აგვისტოს საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით ლუკაშენკომ განაცხადა, რომ საზოგადოება და კონსტიტუცია ჯერ არ იყო მზად საპრეზიდენტო სავარძელში ქალის ხილვისათვის. მისი თქმით, პრეზიდენტის ძლიერ უფლებამოსილებებსა და ამოცანებს „კაბიანი ადამიანი“ ვერ გაუმკლავდებოდა.

მეტიც, მან პირდაპირ მიანიშნა მის მეტოქე ქალ კანდიდატზე, სვეტლანა ციხანოვსკაიაზე – „ერთ უბრალო გოგონაზე“, რომელსაც წარმატების შანსი ვერ ექნებოდა.

პოლიტიკური ოპონენტი ქალისგან განსხვავებით, თბილად და პატივისცემით მიიღო ლუკაშენკომ კრემლის მიერ გამოგზავნილი „მსუბუქი ყოფაქცევის“ ჟურნალისტი, RT-ის მთავარი რედაქტორი მარგარიტა სიმონიანი. მარგარიტამ „ოსტატი“ ხელის მტკიცე ჩამორთმევის გამო შეაქო. მას არც „ბაწკა“ დარჩა ვალში – ძლიერი, ვაჟკაცი ქალი უწოდა.

ქვეყანაში დრაკონული კანონმდებლობა მოქმედებს. მაგალითად, ქალებისთვის შვილის ჩამორთმევის საბაბი მარტივად შეიძლება გახდეს ისეთი ბანალური გარემოება, როგორიცაა, კომუნალური გადასახადების განმეორებითი გადაუხდელობა.

ქალთა სხეულებზე აღბეჭდილი ძალადობის (მრავლობით ჰემატომები) კვალი ლუკაშენკომ იმით „ახსნა“, რომ მათ „უკანალი განზრახ, მაკიაჟივით შეიღებეს ლურჯად“. საპროტესტო გამოსვლებზე ძალადობრივი პასუხი კი ლუკაშენკომ ასე გაამართლა: „ჩემს ქვეყანას მათ ვერ დავუთმობ! ის ხომ ჩემი სიყვარული, გულის სწორია. საყვარელ ქალს კი არ თმობენ!“ ამას პროტესტის მონაწილე ქალებმა პასუხი ტრანსფარანტებით გასცეს, სადაც ეწერა: „თუ მართლა გიყვარს, გაუშვი!“

თუ ქვეყანას ქალის ზოგადსიმბოლური სახით წარმოვიდგენთ, ფაქტია, რომ 26-წლიანი უსიყვარულო ქორწინებისა და სისტემატური ოჯახური ძალადობის შემდეგ, ქალბატონმა ბელარუსმა საბოლოოდ და მტკიცედ გადაწყვიტა მოძალადე ქმრის უღლის გადაგდება და მასთან გაცილება. ახლა მთავარია, ოჯახის აწ უკვე ყოფილი უფროსის შინიდან უსისხლოდ გაცილება მოხერხდეს…

ბელარუსის ვენერა (მხატვარი - იანა ჩერნოვა)
ბელარუსის ვენერა (მხატვარი – იანა ჩერნოვა).

პოლიტიკური ცეკვა „სამაია“

ჯერ კიდევ წინასაარჩევნო კამპანიისას, ტრადიციულად შედარებით პასიურ ბელარუსულ საზოგადოებას ოპოზიციურ ლიდერებად სწორედ „სუსტი სქესი“ მოევლინა, რომელმაც პოლიტიკური ბრძოლის ავანსცენაზე უჩვეულო გამბედაობის დემონსტრირება მოახდინა.

რეჟიმის მიერ მამაკაცი კანდიდატების ჩვეულ სტილში განეიტრალების შემდეგ (ორ კანდიდატს შეკოწიწებული ბრალდებებით თავი უკრეს საპატიმროში, მესამე დროებით უცხოეთშია გადახვეწილი) მათი ადგილები დაიკავა განუმეორებელმა სამეულმა: სვეტლანა ციხანოვსკაიამ (ოპოზიციური ტრიადის ერთიანი კანდიდატი, ბლოგერ სერგეი ციხანოვსკის მეუღლე), მარია კოლესნიკოვამ (ბანკირ ვიქტორ ბაბარიკას საარჩევნო შტაბის მეთაური) და ვერონიკა ცეპკალომ (ექსდიპლომატ ვალერი ცეპკალოს მეუღლე).

სამი ქალის ერთიანი საარჩევნო შტაბის სლოგანი გახდა – „გვიყვარს, შეგვიძლია, გავიმარჯვებთ!“ ასევე პოპულარულია ჟესტებით გადმოცემული სიმბოლოები: გული (ემპათია) + მუშტი (ერთიანობა და სოლიდარობა) + V (გამარჯვება).

„ჩვენ სამმა ავიღეთ პასუხისმგებლობა მიმდინარე მოვლენებსა და ქვეყნის მომავალზე. ამით მაგალითს ვაძლევთ თანამოქალაქეებს. სხვა ქვეყნების იმედზე არ უნდა ვიყოთ, მხოლოდ ჩვენ შეგვიძლია, საკუთარ ხელში ავიღოთ სიტუაცია და ვუშველოთ ბელარუსს“, – განაცხადა კოლესნიკოვამ.

 

მარია კოლესნიკოვა, სვეტლანა ციხანოვსკაია და ვერონიკა ცეპკალო
მარია კოლესნიკოვა, სვეტლანა ციხანოვსკაია და ვერონიკა ცეპკალო

რეალობას მოწყვეტილმა და შეუზღუდავი ძალაუფლების ღრუბლებში მოცურავე ლუკაშენკომ სათანადოდ ვერ შეაფასა ქალი კონკურენტის შესაძლებლობები. მისგან სატელევიზიო დებატებში გამოწვევას არც კი უპასუხა – თავი არ „„დაიმდაბლა“.

რაც მერე მოხდა, გაგაოცებთ: ბედის ირონიით, ბელარუსის „მამის“ მრავალწლიან ერთპიროვნულ მმართველობას იურიდიული და მორალური წერტილი სწორედ უბრალო დიასახლისმა დაუსვა, რითაც მისი თავმოყვარეობა საშინლად შელახა. შედეგმაც არ დაააყოვნა: ოპოზიციის ერთიანი კანდიდატი და არჩევნებში დიდი უპირატესობით გამარჯვებული ციხანოვსკაია ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შენობაშივე ფსიქოლოგიურად „დაამუშავეს“ კგბ-ის ჩვეული მეთოდებით – მოახდინეს ზეწოლა დაპატიმრებულ ქმარსა და შვილებზე აპელირებით და ჩააწერინეს მიმართვა, სადაც ის ამომრჩეველს მოუწოდებს, შეეგუონ ფაქტს და არ დაარღვიონ კანონები.

ჩანაწერს აშკარად ეტყობოდა ძალდატანების ნიშნები. ამის შემდეგ ძალოვნებმა ის „თავაზიანად გააცილეს“ ლიეტუვის საზღვრამდე, სადაც სვეტლანას მანამდე შვილები ჰყავდა გახიზნული. უნდა ითქვას, რომ ქვეყნის დრაკონული კანონმდებლობა მარტივად იძლევა საშუალებას, დედებს შვილები ჩამოერთვათ, არამხოლოდ პოლიტიკური აქტივობის, არამედ ბანალური კომუნალური დავალიანების დაგროვების გამოც.

ეს ფაქტი რეჟიმის პროპაგანდამ გაქცევად გაასაღა, თუმცა მხარდამჭერებს არ გასჭირვებიათ რეალური სურათის დანახვა. სვეტლანას მიმართ თანაგრძნობა არ შენელებულა. პირიქით – მისი უბრალოება და საკუთარი სისუსტის აღიარება. როგორც ჟურნალ „გარდიანს“ 28 წლის დემონსტრანტმა, მარიამ უთხრა, ის აქამდე საერთოდ არ ინტერესდებოდა პოლიტიკით, თუმცა სვეტლანას პირადი მაგალითი და მუხტი მისთვის უჩვეულოდ გადამდები აღმოჩნდა. ასე მოხდა სხვა ქალების შემთხვევაშიც.

ბელარუსი შედარებით ადრე დატოვა ვერონიკა ცეპკალომ. ამჟამად ის მეუღლესთან ერთად კიევში იმყოფება.

ლუკაშენკოს რეჟიმმა შედარებით მეტი ხანი ითმინა ქვეყანაში დარჩენილი მარია კოლესნიკოვა, მანამდე, სანამ ის ახალი პოლიტიკური პარტიის დაფუძნებას არ დააანონსებდა. 7 სექტემბერს ნიღბიანმა ზონდერებმა ის პირდაპირ ქუჩიდან გაიტაცეს და ორ თანამებრძოლთან ერთად უკრაინაში ძალადობრივად დეპორტირებას უპირებდნენ. თუმცა, მარიას პრინციპულად ჰქონდა გადაწყვეტილი, რადაც არ უნდა დაჯდომოდა, დარჩენილიყო სამშობლოში, მოვლენების შუაგულში. მარია მედგრად დადგა („ივაჟკაცა“) – მოასწრო საკუთარი პასპორტის დახევა და ჩაკეტილი მანქანის ფანჯრიდან გადმოსვლა. შედეგად, უკრაინელმა მესაზღვრეებმა უპასპორტო კოლესნიკოვა ვერ მიიღეს და უკანვე გადასცეს ბელარუს კოლეგებს.

ამჟამად მარია მინსკის იზოლატორშია გადაყვანილი, წაყენებული აქვს გადატრიალების მცდელობის ბრალდება.

„მოვლენები ისე განვითარდა, რომ დღესდღეობით პროტესტის ლიდერად ჩამოვყალიბდი. როგორც მთლიანად ხალხი, მეც განვიცდი შინაგან ტრანსფორმაციას – სულ ერთი თვის წინ ვერ წარმოვიდგენდი, ამდენს თუ შევძლებდი“, – ამბობს მარია. ფაქტია, მუსიკოსი (ფლეიტისტი) კოლესნიკოვა არ აპირებს ლუკაშენკოს დაკრულზე ცეკვას – საპროტესტო „მუსიკას“ ის თავად ქმნის!

ამ ეტაპზე, ოპოზიციის თვალსაჩინო ლიდერებიდან, რომლებიც ბელარუსში დარჩნენ და ჯერ კიდევ თავისუფლებაზე იმყოფებიან, მხოლოდ 72 წლის სვეტლანა ალექსიევიჩია, თუმცა უკვე მის კარზეც (პირდაპირი მნიშვნელობით) დაიწყეს კაკუნი უცნობმა „ნაცნობებმა“ – სამოქალაქოში ჩაცმულმა ძალოვანებმა.

Men in black vs ქალები თეთრებში

მამაკაცების პარალელურად, ქალებმაც აღწერეს იზოლატორში ძალოვანების მხრიდან არა მარტო ფსიქოლოგიური ზეწოლა (ჯგუფური გაუპატიურების მუქარა და სხვა), არამედ – პირდაპირი ფიზიკური შეურაცხყოფის ფაქტებიც (იმავე გაუპატიურების ჩათვლით).

სხვა დროს ჩვეულებრივ მშვიდი და ნაკლებად ემოციური ბელარუსი ქალები აღაშფოთა რეჟიმის ძალადობის მადამ და მასშტაბებმა. ქალების სოლიდარობის ჯაჭვმა რეგულარული სახე მიიღო. საერთო მსვლელობების კონტექსტში და მის პარალელურად, ქალთა მოძრაობამ მკაფიოდ დაიკავა თავისი გამოკვეთილი ნიშა.

ქუჩებში გამოჩნდნენ „ქალები თეთრებში“, რაც ფიდელ კასტროს რეჟიმის მიერ რეპრესირებულთა ოჯახის წევრ ქალთა მოძრაობის ერთგვარი ბელარუსული ადაპტაციაა.

ერთ-ერთი ქალი დემონსტრანტი ასე აღწერს მის შინაგან განცდებს: „თუმც შიში ბოლომდე არ დამიძლევია (მე ხომ სულ რაღაც 50 კგ ვარ!), მომიცვა ბრაზმა, რაც საბოლოოდ გარდაისახა უკიდეგანო სიძლიერის შეგრძნებაში. ეს მოიტანა იმის გაცნობიერებამ, რომ სიმართლე ჩემს/ჩვენს მხარესაა“.

ყოველკვირეულად იმართება უნიკალური, მრავალათასიანი „ქალების მარში მშვიდობისთვის“, სადაც დომინირებს თეთრი ფერი და ყვავილები. სხვადასხვა ასაკის ქალები ცრემლიანი თვალებით მიმართავენ მავთულხლართებთან მდგარ პირქუშ, ჯავშანში ეკიპირებულ ძალოვანებს, იღებენ მათთან სელფის, ეხვევიან, ჩუქნიან ყვავილებს.

არიან ისეთებიც, რომლებიც ახალგაზრდა ომონელების მიმართ სარკასტულ სკანდირებას არ იშურებენ: „თქვენ არცერთი ქალი აღარ „მოგცემთ!“ ხშირად მიმართავენ თემატურ პერფორმანსებსაც. ზოგმა საქორწინო ფატაც კი მოირგო. საპროტესტო ტრანსპანატები კი აშკარად დასცინიან ქალებზე არსებულ სტერეოტიპებს, მაგალითად, „ბორშჩს მოგიმზადებთ მხოლოდ სამართლიანი არჩევნების შემდეგ!“ ასევე გამოჩნდა ლგბტ თემის ქალების მცირე ჯგუფი „ცისარტყელის“ დროშებით, რაც სხვა დროს მინსკის ქუჩებში წარმოუდგენელია.

12 სექტემბრის მსვლელობაში 10 000-მდე ქალმა მიიღო მონაწილეობა. ასამდე მათგანი დააკავეს. რამდენიმე მათგანმა თავის შეფარება სცადა კათოლიკური ტაძარში, თუმცა ომონმა ისინი ძალით გამოათრია. როგორც ჩანს, ლუკაშენკო კვლავ ძალის დემონსტრირებაზე აკეთებს ძირითად აქცენტს.

ქალები მსვლელობების დროს თადარიგს იჭერენ – თან ატარებენ პატარა ჩანთებს აუცილებელი პირადი ნივთებით, რაც დაკავების შემთხვევაში გამოადგებათ.

#მევსეირნობ

აქციებზე სხვებისგან ადვილად გამოარჩევთ 73 წლის სტაჟიან აქტივისტს, ნინა ბაგინსკაიას, რომელიც ქალთა მსვლელობის სელებრითად და ერთგვარ თილისმადაც კი იქცა.

1988 წელს ნინას კომუნისტებმა არ მისცეს უფლება, პატივი მიეგო 1937 წ. სტალინური რეპრესიების მსხვერპლთა პატივისთვის. სწორედ აქედან იწყება ბაგინსკაიას საპროტესტო „კარიერა“.

ის შესაშური სიჯიუტით, თითქმის ყოველწლიურად მართავდა (ხშირად ერთკაციან) აქციასა თუ პიკეტს. მაგალითად, 2014 წელს, რუსეთის უკრაინაში განხორციელებული აგრესიის პასუხად, მან მინსკში, კაგებეს შენობის წინ დემონსტრაციულად დაწვა საბჭოთა დროშა.

ბაგისნკაია არაერთხელ დაუკავებიათ და დაუჯარიმებიათ. კრებითი ჯარიმა ($17 000) პენსიიდან ექვითება. აღსრულების სამსახურმა ჩამოართვა ორი ქალაქგარე სახლი და სარეცხი მანქანაც კი, თუმცა ნინა ბებო გულშემატკივრებისგან არ იღებს ფულს, რათა ის „რეჟიმის ყულაბაში არ მოხვდეს!

ყველაფრის მიუხედავად, ბეგისნკაია დაუღალავად დგას ბელარუსის ეროვნული იდენტობისა და ადამიანის უფლებების დაცვის სადარაჯოზე. აგვისტოს აქციებისას, როდესაც ომონმა მისი შეჩერება სცადა, გამოცდილმა ნინამ ამაყად წარმოთქვა – „მე უბრალოდ ვსეირნობ!“ და დაბნეული ძალოვანები უკან ჩამოიტოვა.

ეს ფრაზა ვირუსულად გავრცელდა და ქალთა მსვლელობების ერთ-ერთ საკვანძო „მფრინავ ფრაზად“ იქცა. ინტერნეტში პოპულარულია ნინაზე თემატური მემეც.

12 სექტემბერს ნინას იმიჯი უფრო მეტად საკულტო გახდა: მან მარტომ გადაუღობა გზა ავტოზაკს (დაკავებულების გადასაყვანი სატვირთო ავტომობილი), რითაც გაიმეორა 1989 წ. პეკინის ტიანანმენის მოედნის ცნობილი სცენა, რომელიც ისტორიაში ცნობილია, როგორც ერთი კაცის პროტესტის ყველაზე ცნობილი შემთხვევა.

ნატალია რადინა – დისიდენტის პროფილი

სამოქალაქო აქტივისტი და ჟურნალისტი ნატალია რადინა „ქარტია 97“-ის მთავარი რედაქტორია. ეს უფლებადამცავი ორგანიზაცია და მედიაპორტალი შეიქმნა ვაცლავ ჰაველის „ქარტია 77“-ის ბელარუსული ანალოგის – 1997 წლის დეკლარაციის საფუძველზე.

ბუნებრივია, ამ ორგანოს ფუნქციონირება თავიდანვე წნეხის ქვეშ მოექცა. ნატალიას მტკიცე ნებისყოფას რეჟიმმა დიდი გამოცდა მოუწყო: ორჯერ მოუხდა გუნდის გამოცვლა (თანამშრომლების დაშინების გამო), მუდმივად ართმევდნენ სამუშაო კომპიუტერს (ჯამში ოცი ცალი). 2010 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების გაყალბების გაპროტესტების კამპანიის დროს (ნატალია დასავლეთს სანქციებისკენ მოუწოდებდა) ის დააპატიმრეს.

პატიმრობისას 31 წლის ნატალია კაგებეს სამარტოო საკანში იყო მოთავსებული, სადაც არ იყო გათბობა და ტუალეტი. ეძინა ცივ იატაკზე. ტვინის შერყევის ფონზე (აქციის დარბევისას დაშავდა), მას არ აღმოუჩინეს არანაირი სამედიცინო დახმარება, მეტიც, მასზე სისტემატურად ხორციელდებოდა ფსიქოლოგიური ზეწოლა („ისე ვიზამთ, რომ შვილები აღარ გეყოლოს!“ და სხვ.).

დღესდღეობით საიტი ვარშავიდან ფუნქციონირებს და თავისი წვლილი შეაქვს ლუკაშენკოს რეჟიმთან ბრძოლაში.

„ქარტია 97“-ის ლოგო შეახსენებს ლუკაშენკოს, რომ მას ამომრჩეველთა მხოლოდ 3% ემხრობა
„ქარტია 97“-ის ლოგო შეახსენებს ლუკაშენკოს, რომ მას ამომრჩეველთა მხოლოდ 3% ემხრობა

 

მარია ზაიცევა – ახალი თაობის გაუტეხელობა

19 წლის მარია უკვე 1 თვეა საავადმყოფოში წევს. მინსკში აქციაზე ის რეგიონიდან იყო ჩასული. დაზიანებები მას მიაყენა ახლოს გამსკდარმა ხმოვან-მანათობელმა ყუმბარამ, რომელიც დარბევისას ძალოვანებმა ისროლეს. მას რეზინის ტყვიებიც მოხვდა, რომლებმაც სხეულის გარკვეულ უბნებზე ქსოვილის ნეკროზი გამოიწვია. საფეთქელში მოხვედრილმა ტყვიამ კი მარიას სმენის ნერვი დაუზიანა.
მარია არაფერს ნანობს. ისევე, როგორც მისი ქართველი ორეული მაკა გომური. საგულისხმოა, რომ ორივე მათგანს ერთი და იმავე სახის იარაღმა მიაყენა დაზიანება თავის (ე.წ. დათვის ტყვიები).

მარია ზაიცევა აქციაზე
მარია ზაიცევა აქციაზე

„ქალური ლოგიკა“ – „რბილი ძალის“ ტაქტიკა

აქციების უაღრესად ხავერდოვანი ბუნებიდან გამომდინარე, დემონსტრანტები კვლავ ჯიუტი პრინციპულობით აგრძელებენ არაძალადობრივი მეთოდებითა და მორალური უპირატესობის გამოკვეთილი დემონსტრირების გზით.

მართალია, აქ ვერ ნახავთ დასავლეთში აპრობირებულ ეპატაჟურ ფემინიზმს, თუმცა ბელარუს ქალთათვის დამახასიათებელი კეთილმოსურნეობა, ზომიერების შეგრძნება, გამძლეობა და ადაპტაციის უნარი მათ ძალიან ეხმარება რეჟიმთან ხანგრძლივი ნერვების ომში. მართალია, ლუკაშენკომ დააბრალა მათ, რომ არიან „მანიპულირებული ცხვრები და უსაქმურები“, თუმცა ქალებმა ქვეყნის შიგნითა და გარეთ ყველას დაანახეს, თუ ვინ დგას ნათელსა თუ ბნელ მხარეს.

ქალი ოპონენტების დევნა და დაშინება გაცილებით დამაზიანებელი აღმოჩნდა მმართველის რეჟიმის რეპუტაციისა და მდგრადობისთვის. ამის გამო, რეჟიმი ერთი პერიოდი ცდილობდა, ფიზიკურად ნაკლებად შეხებოდა დემონსტრანტ ქალებს, თუმცა ბოლო დღეებში ვითარება შეიცვალა, რაზეც მეტყველებს შემდეგი ფაქტი: ქალების ერთი ჯგუფი, რომელმა დარბევისას თავის შეფარების მიზნით მინსკის კათოლიკურ ტაძარს, ე. წ. „წითელ კათედრალს“ მიაშურა, მწარედ შეცდნენ – ომონმა ისინი ღვთის სახლიდანაც კი ძალით გამოათრია და დააკავა.

ქალებს ძალოვანებთან პირდაპირ დაპირისპირებაში შესვლა უწევთ. „ერთი ყველასთვის, ყველა ერთისთვის!“ – მუშკეტერების ამ ცნობილი შეძახილის თანხლებით უტევენ ქალები ომონს (რომელსაც მითითება აქვს მიცემული, რაც შეიძლება ნაკლებად შეეხოს ქალებს), ფსიქოლოგიურად ჯაბნიან ნიღბიან ძალოვნებს, არღვევენ მათ კორდონს და ხელიდან სტაცებენ დაკავებულ მომიტინგე მამაკაცებს და იფარავენ მათ. ლუკაშენკომ ესეც ჩვეულ სტილში შეაფასა: თითქოს მამაკაცები ქალების ზურგ უკან იმალებიან.

ტრაგიკომიკური იყო სურათი, როდესაც ერთ-ერთ მოგზავნილ ზონდერს დასუფთავების საქალაქო სამსახურის მუშაკი ქალი ცოცხით გამოედევნა.

ქალების „ცოცხალი ფარი“
ქალების „ცოცხალი ფარი“

ამ დღეებში ბელარუსი ქალებისთვის პირდაპირი კონოტაცია შეიძინა ცნობილი სიმღერის სიტვებმა: Bad boys, bad boys, what you gonna do when they come for you? ანალიტიკოსების ნაწილი ბელარუსის პროტესტის რადიკალიზაციის აუცილებლობაზე მიანიშნებს. მათი აზრით, მხოლოდ ძალოვანებისთვის მიძღვნილი ყვავილები და ჰაეროვანი კოცნები არაა საკმარისი, რათა დაძლეულ იქნას რეჟიმის ბრუტალიზმი, რომელსაც კრემლი უმაგრებს ზურგს.

ბელარუსი ქალების ინსპირაციის წყაროდ შეიძლება გამოდგეს მეზობელი პოლონეთი, სადაც 1980 წ. თავისუფალი პროფკავშირების მოძრაობა „სოლიდარობის“ გამორჩეული სახე იყო ანა ვალენტინოვიჩი. ის მოძრაობის ლიდერ ლეხ ვალენსას ყველგან მხარში ედგა და დიდი წვლილი მიუძღვის იმ დომინოს ეფექტისთვის ბიძგის მიცემაში, რამაც მთელ „სოციალისტურ ბანაკს“ საბოლოოდ თავისუფლება მოუტანა.

დრო გვიჩვენებს, გაიმეორებენ თუ არა პოლონელების წარმატებას ბელარუსის მსხვილი საწარმოების გაფიცული მუშაკები. დიდი ალბათობით, „სოლიდარობის“ ტაქტიკა ახლაც იმუშავებს, რადგან ბელარუსის ეკონომიკა რთულ დღეშია. წარმოების გაჩერება კი ლუკაშენკოსთვის ზეწოლის მტკივნეული და ქმედითი ბერკეტი იქნება.

ნიშანდობლივია, რომ რამდენიმე დღის წინ პოლონეთში, „სოლიდარობის“ 40 წლისთავისადმი მიძღვნილ ცერემონიაზე საპატიო სტუმართა შორის იყო სვეტლანა ციხანოვსკაიაც.

საერთაშორისო სოლიდარობა

ბელარუს ქალებს სოლიდარობა გამოუცხადეს საერთაშორისო დონეზე: ლიეტუვისა და ესტონეთის ყოფილი და მოქმედი ქალი პრეზიდენტები დალია გრიბაუსკაიტე და კერსტი კალიულაიდი, მკაცრი სიტყვიერი მხარდაჭერის პარალელურად, ჩაებნენ, ე.წ. სოლიდარობის სიმბოლურ ჯაჭვში, რომლებიც გაიმართა ვილნიუსსა და ტალინში.

ევროპის ძლევამოსილი გერმანელი ქალები კი შეშფოთებიდან საქმეზე გადადიან: „რკინის ფრაუ“, კანცლერი მერკელი და ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი მინსკის წინააღმდეგ პერსონალური სანქციების შემუშავებას მალე დაასრულებენ.

პოლიტიკურ სარბიელს შეუჩვეველი, მოკრძალებული სვეტლანა, რომელიც ძირითადად ბავშვების აღზრდით იყო დაკავებული და მხოლოდ დაკავებული მეუღლის არჩევნებზე ჩანაცვლებას ფიქრობდა, ბედის განგებით, მისდა უნებურად აღმოჩნდა საერთაშორისო და რეგიონული პოლიტიკის ორომტრიალში. ვილნიუსში მყოფმა სვეტლანამ „ეროვნული ლიდერის“ როლი მოირგო იმ პირობებში, როდესაც ლუკაშენკოს გაპრეზიდენტება დასავლეთმა არალეგიტიმურად ცნო.

სვეტლანას დაუთმეს გაეროს უშიშროების საბჭოს, ევროპარლამენტისა და ევროპის საბჭოს ტრიბუნები. მას პირადად შეხვდა აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილე. მას ეკონტაქტებიან ევროპის გავლენიანი პოლიტიკური ლიდერები. ევროპის სახალხო პარტიის (EPP) თავმჯდომარემ, დონალდ ტუსკმა ევროპას მოუწოდა, მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიაზე წარადგინოს სვეტლანა ციხანოვსკაია და მისი მეუღლე სერგეი.

ევროპის რამდენიმე ქვეყნის ელჩი დემონსტრაციულად ესტუმრა შინ სვეტლანა ალექსიევიჩს, რითაც ლუკაშენკოს რბილი ძალის მესიჯი გაუგზავნა: არც იფიქრო, შეეხო ნობელიანტ მწერალს!

რუსეთში კი, სადაც კრემლმა თავხედურად მოწამლა თვალსაჩინო ოპოზიციური ლიდერი სერგეი ნავალნი, წინა პლანზე წამოიწია მისმა თანამებრძოლმა ლიუბოვ სობოლმა. სობოლი, ქსენია სობჩაკი და სხვები ახლო მომავალში, სავარაუდოდ, შეითავსებენ სვეტლანა ტოხანოვსკაიას და მარია კოლესნიკოვას როლებს.

საპროტესტო სიმბოლიზმი

საფრანგეთის რევოლუციური რესპუბლიკის პერსონიფიკაციის, მარიანას (Marianne) საკულტო ისტორიული იმიჯი კვლავაც აქტუალურია. მინსკის ერთ-ერთი გიმნაზიის სტუდენტმა გოგონებმა იმღერეს საფრანგეთის ჰიმნი, ეკავათ რა ტრანსპარანტი წარწერით „თავისუფლება, თანასწორობა, ძმობა!“ აქციებზე ასევე გაისმა ჰანგები ვიქტორ ჰიუგოს ისტორიული ნოველის მიხედვით დადგმული მიუზიკლიდან „საბრალონი“ (Les Misérables). ქალებს მტკიცედ სწამთ, რომ ბელარუსის ბასტილიის ციხის (მინსკის ავადსახსენებელი იზოლატორი „ოკრესტინო“) დაცემა მხოლოდ დროის საკითხია…

ბელარუსის ძველ, ისტორიულ გერბზე („პაგონია“ – მდევარი/დევნა) გამოსახულია ხმალამოღებული მხედარი გაჭენებულ ცხენზე. ეს რაინდული იმიჯი ბელარუსის თანამედროვე ჟანა დ’არკებმა თამამად მოირგეს – ისინი აღარ უცდიან საშველად მომავალ თეთრ ცხენზე ამხედრებულ მამაკაცებს. ისინი, მამაკაცების მხარდამხარ, თამამად ჭედენ თავისუფალი და დემოკრატიული ქვეყნის მომავალს.

ქალთა ერთ-ერთი მსვლელობის დროს გამვლელმა მამაკაცმა მათ მიმართა: „ვამაყობ, რომ ბელარუსს მდედრობითი სქესი აქვს!“

Жыве Беларусь!
Жыве Беларусь!
ავტორი: გიორგი უხურგუნაშვილი
სრულად
გამოკითხვა
„საპარლამენტო არჩევნები დღეს რომ გაიმართოს, რომელ პარტიას მისცემდით ხმას“
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.