USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
თბილისი
«Политика» (სერბეთი): „ევროპული მომავალი“ - სატყუარა საქართველოსთვის“
თარიღი:  454

სერბეთის გაზეთ „პოლიტიკაში“ (Политика - იბეჭდება ბელგრადში 1904 წლიდან, ერთადეთი დამოუკიდებელი გაზეთი იყო სოციალისტური იუგოსლავიის არსებობის პერიოდში) გამოქვეყნებულია სტატია სათაურით „ევროპული მომავალი“ - სატყუარა საქართველოსთვის“ (ავტორი - სლობოდან სამარჯია).

გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:

ამერიკის შეერთებული შტატები საქართველოში მორიგ „ფერად რევოლუციას“ ამზადებს. ვაშინგტონში უკიდურესად უკაყოფილონი არიან ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკაში საპარლამენტო არჩევნების წინ შექმნილი მდგომარეობით. ქვეყანამ, რომელსაც ამჟამად დასავლეთზე ორიენტირებული პრეზიდენტი სალომე ზურაბაიშვილი ხელმძღვანელობს, ერთხელ უკვე გადაიტანა ხელისუფლების ძალადობრივი ცვლილების კოშმარი (2003 წლის ნოემბერში), რის შემდეგაც საქართველომ რუსეთთან ომის საშინელი შედეგებიც გამოსცადა, ორი რუსული ორიენტაციის მქონე რეგიონის - აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის“ დაკარგვის სახით.

ალბათ, აცნობიერებენ რა იმას, რომ რომ უკრაინის ავანტიურა უახლოვდება თავის გარდაუვალ და არასასიამოვნო ფინალს, „მესამე მსოფლიო ომის წინასწარმეტყველები“ დაუბრუნდნენ უკვე კარგად დავიწყებულ ბრძოლის ველს - კავკასიის რესპუბლიკას, რომელიც შავი ზღვის აღმოსავლეთ ნაპირებზე მდებარეობს - რუსეთს, თურქეთს, სომხეთს და აზერბაიჯანს შორის. ისინი დაბრუნდნენ იმ მხარეში, რომელსაც თვაის დროზე „თვალი დაადგა“ გერმანელ ნაცისტთა ფიურერმა ადოლფ ჰიტლერმა.

ვაშინგტონის განზრახვა სპონტანურად არ გაჩენილა. საქართველო მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ქრისტიანული ქვეყანაა 4,6-მილიონიანი მოსახლეობით, რომელსაც არაერთხელ განუცდია სამხედრო-პოლიტიკური ქარიშხლები ანტიკური დროიდან დღემდე, მაგრამ ის, რაც განსაკუთრებით მიმზიდველია ამჟამად დასავლელი მეცენატებისათვის, არის ფაქტი, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ ძირითადად თავი გაართვა ქაოსურ სოციალურ დაძაბულობას. ქვეყანაში შექმნილია ახალი სამოქალაქო საზოგადოება, ადამიანებმა აზროვნება საერთაშორისო დონეზე არსებული ტენდენციების შესაბამისად დაიწყეს. გარდა ამისა, ქართული საზოგადოებრივ-პოლიტიკური აზრი ასევე უკვე ადაპტირებულია თანამედროვე იდეებისა და მიმართულებებისადმი, რის გამოც საქართველო ძლიერ მოთამაშედ გადაიქცა ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებს შორის.

მაგრამ ბევრი რამ თავის ბუნებრივ მდგომარეობას უბრუნდება: ქართველები [რიგი მიზეზების გამო] თანდათან ივიწყებენ მოსკოვთან დიპლომატიური ურთიერთობების 16-წლიანი წყვეტის მიზეზებს და ბევრად უფრო პრაგმატულად უყურებენ რეალობას - ორივე მხარის - [რუსეთისა და დასავლეთის] მოქმედებას, რომლებიც ოდესღაც იდეოლოგიური საზღვრებითაც იყვნენ გამიჯნულნი. თბილისმა საკუთარი თავით აზროვნება დაიწყო და სამომავლო განვიტარების გზას ყურადღებით არჩევენ. ამ თვალსაზრისით ემზადება ქართული საზოგადოება 26 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებისათვის, რომელმაც იმავდროულად შეიძლება ახალი იმპულსი მისცეს  საპროტესტო აქციებსა და უწესრიგობებს,

საქართველომ დიდი რყევებით გადაიტანა თავისი პირველი ფერადი რევოლუცია, რომელიც, პრაქტიკულად, ყოფილი სოციალისტური ბლოკის ყველა ქვეყანამ გაიარა, მათ შორის ევროპაშიც - იმ ქვეყნების ჩათვლითაც, რომლებიც შემდგომში არ დათანხმდნენ ერთპოლარულ ამერიკულ მსოფლიო წესრიგს. ფერადი რევოლუციები ერთგვარი კარგი გაკვეთილი იყო, რომლიდანაც დასკვნები იქნა გამოტანილი. ძველი შეცდომების გამეორება, რა თქმა უნდა, უპასუხისმგებლობა იქნებოდა. დაბრუნება იმ ტრადიციული თანაცხოვრების ფესვებისაკენ და კეთილმეზობლობისაკენ, რომლის დროსაც გვერდი-გვერდ ებრძოდნენ მტრებს და დამპყრობლებს, საქართველოში სულ უფრო მეტი მოქალაქის მიერ აღიქმება როგორც სწორი არჩევანი.

თანამედროვე პოლიტიკურ არენაზე საქართველოში, დაწყებული 2012 წლიდან, მთავარი სიტყვა ეთქმის მმართველ პარტიას „ქართულ ოცნებას“ და მის მიერ შექმნილ მთავრობას, რომელსაც ირაკლი კობახიძე ხელმძღვანელობს. რუსეთისადმი დაუცხრომელმა სიძულვილმა, რომელიც ექს-პრეზიდენტს მიხეილ სააკაშვილს და მის რეჟიმს ახასიათებდა, უკან დაიხია და ადგილი პრაგმატული თანამშრომლობის სურვილს დაუთმო: სავაჭრო კავშირების დონე ყოფილ მეტროპოლიასთან ადრე არსებული 438 მილიონი დოლარიდან დღევანდელ მილიარდნახევარ დოლარამდე გაიზარდა, რაც საკმარისი აღმოჩნდა იმისათვის, რომ დასავლურ წრეებს მმართველი პარტია პრორუსულად შეერაცხათ.

პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილის თქმით, ქართველებისათვის განვითარების  ერთადერთ ვარიანტს „ევროპული ინტეგრაცია“ წარმოადგენს და ამ მხრივ „არჩევანი ხალხმა მრავალი საუკუნის წინ გააკეთა, თუმცა იმ დაპირებებისაგან, რასაც დასავლეთი საქართველოს საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ (1991 წლიდან) აღუთქვამდა, ბევრი რამ არ შესრულებულა. საქართველო არ იქნა მიღებული არც ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსში, არც ევროკავშირში... უეჭველი და აშკარაა, რომ დასავლეთი საქართველოს მიმართ უსამართლოდ იქცეოდა, შანსებს ხელიდან უშვებდა და მხოლოდ ისევ დაპირებების პოლიტიკას აგრძელებდა... და როცა დასავლელმა სამხედრო მგეგმავ-სტრატეგებმა, რომლებიც, ალბათ, ადოლფ ჰიტლერის ოცნებებს იზიარებდნენ და ისტორიის მსვლელობის შესაცვლელად, რუსეთისადმი სამხრეთიდან დარტყმის იდეა ჩაიფიქრეს, მათ საქართველო მხოლოდ მაშინ გაახსენდათ. საქმე მხოლოდ რუსეთში კი არ არის, არამედ ეს ეხება თურქეთს, ირანს და მთლიანად ახლო აღმოსავლეთის რეგიონს, [რომლებიც, დასავლეთის აზრით, ე.წ. „რუსულ ორბიტას“ უნდა ჩამოშორდნენ] - იმ თვალსაზრისით, რომ ადრე თუ გვიან, ყველა იმპერია ირღვევა.

ამას წინათ საქართველოში ქუჩის გამოსვლები გაიმართა, რომლის მონაწილეები ქვეყნის პარლამენტის მიერ უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის კანონს აპროტესტებდნენ. ეს კანონი გულისხმობს, რომ იმ არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების შემოსავლები, რომლებიც დასავლეთიდან ფინანსდებიან, გამჭვირვალე უნდა იყოს, აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში მოქმედი ანალოგიური კანონის მსგავსად. ოპოზიციამ პროტესტი გამოხატა და კანონი პრორუსულად გამოაცხადა. ცეცხლზე ნავთი დაასხა პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა, რომელმაც მხარი დაუჭირა ოპოზიციის თვალსაზრისს. ახლა მის მიერ ცადენილი „პროევროპულ-პროდასავლური ცოდვებისათვის“ ქართული საზოგადოება პრეზიდენტის გადადგომას ითხოვს.

რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ თითქმის მთელი თაობა გაიზარდა და ახალი თაობის წარმომადგენლებს სერიოზული მიდგომები აქვთ ევროპული ინტეგრაციის რისკების მიმართ. საქართველოს დღევანდელი ხელისუფლება კონსერვატიულია, ამიტომაც უკრაინის პრეზიდენტის ვოლოდიმირ ზელენსკის მოწოდება, რომლითაც თავის დროზე მას საქართველოს მონაწილეობით რუსეთისათვის მეორე ფრონტის გახსნა უნდოდა, წინააღმდეგობას წააწყდა - ქართველებმა ახალ ომში ჩაბმა არ ისურვეს.

წყარო: https://www.politika.rs/scc/clanak/630108/Podvala-Gruziji-zvana-evropska-buducnost

კულტურა
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.