USD 2.7384
EUR 2.8548
RUB 2.6619
თბილისი
„პუტინის გეგმა „ბ“, როგორ დააბრუნოს დონალდ ტრამპი თეთრ სახლში“ - «BBC news»
თარიღი:  224

ბრიტანული სამაუწყებლო კომპანიის BBC-ის რუსული სამსახურის (BBC russian) ვებ-გვერდზე გამოქვეყნებულია სტატია სათაურით „ვლადიმერ პუტინის გეგმა „ბ“: როგორ შეცვლის უკრაინის ომის მიმდინარეობას დონალდ ტრამპის სავარაუდო დაბრუნება თეთრ სახლში“ (ავტორი - ენტონი ზურკერი).

გთავაზობთ პუბლიკაციის სრულ ტექსტს:

დონალდ ტრამპს, თავისი ხანმოკლე, მაგრამ აქტიური და დატვირთული პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში, არაერთხელ გამოუმჟღავნებია მიდრეკილება ვლადიმერ პუტინის მიმართ - სიმპათიური დამოკიდებულების გამოხატვით.

2018 წელს, ფინეთში, რუსეთ-აშშ-ის სამიტის დროს დონალდ ტრამპმა დაუჯერა ვლადიმერ პუტინს, რომელმაც უარყო რუსეთის ჩარევა 2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, ანუ ფაქტიურად აშშ-ის პრეზიდენტს თავისივე დაზვერვის მიერ მოწოდებული ცნობებისთვის ყურადღება არ მიუქცევია.

თუ თეთრ სახლში დონალდ ტრამპი დაბრუნდება, მისი კეთილგანწყობილი დამოკიდებულება რუსეთის მიმართ, ალბათ, ისევ გახდება აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის ქვაკუთხედი. მით უმეტეს, რომ ასეთი კურსის მხარდასაჭერად მზადაა როგორც რესპუბლიკელი ამომრჩევლის დიდი ნაწილი, ასევე საკმაოდ ბევრი რესპუბლიკელი კონგრესმენი.

დონალდ ტრამპის მიერ გაკეთებულმა კომენტარებმა რუსეთ-უკრაინის ომის მიმართ, რომელიც მან ამას რამდენიმე დღის წინათ „სი-ენ-ენ“-ის მიერ ჩატარებულ ამომრჩევლებთან შეხვედრაზე გააჟღერა, კიდევ ერთხელ დაარწმუნა თავიანთ სიმართლეში ისინი, ვინც ხაზს უსვამს ტრამპის მეგობრულ განწყობებს პუტინის მიმართ: ყოფილმა პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ მას შეუძლია ომი 24 საათში დაასრულოს, მაგრამ არ უთქვამს, თუ როგორ განახორციელებს. მან არ უპასუხა კითხვას, სურს თუ არა ომში უკრაინის გამარჯვება და ამის ნაცვლად დაიჩივლა, რომ უკრაინაში მიმდინარე ომი დიდ ხარჯებს მოითხოვს: „იარაღი ჩვენთვისაც კი არ გვყოფნის, მაგრამ რაც გვაქვს, იმასაც სხვებს ვაძლევთ“, - თქვა დონალდ ტრამპმა და ევროპული ქვეყნები გააკრიტიკა - „მცირე წვლილი შეაქვთ კიევისათვის დახმარებაშიო“.

ტრამპი როგორც პუტინის გეგმა „ბ“

მართალია, კონგრესმა მხარი დაიჭირა უკრაინის დასახმარებლად მილიარდობით დოლარის გამოყოფას ხანგრძლივი დროის განმავლობაში, მაგრამ ამის მიუხედავად, თუ დონალდ ტრამპი პრეზიდენტად იქნება არჩეული, მას შეუძლია დახმარების გაწევა დააყოვნოს ან საერთოდ შეწყვიტოს კიდეც. როცა თეთრ სახლს მეთაურობდა, მას არაერთხელ გადაუდგამს მსგავსი ნაბიჯები: კონგრესი იწონებდა რომელიმე ქვეყნისთვის სამხედრო დახმარებას, პრეზიდენტი კი აბრკოლებდა.

დონალდ ტრამპის ზოგიერთმა თანაპარტიელმა კოლეგებმა სწრაფად დაგმეს მისი გამონათქვამები უკრაინისთვის იარაღის მიწოდებასთან დაკავშირებით, მაგრამ სრულიად შესაძლებელია - უფრო სწორად, მოსალოდნელიც კი - რომ კიევისადმი მხარდაჭერა აშშ-ის მხრიდან მართლაც შეიძლება სრულიად შეწყდეს, თუ დონალდ ტრამპს 2024 წლის ნოემბერში პრეზიდენტად ისევ აირჩევენ.

ნებისმიერ შემთხვევაში, კიევის თხოვნებზე ვაშინგტონის უსიტყვო თანხმობა უკვე აღარ იქნება. ასევე არ იქნება ის ტიტანური ძალისხმევა, რასაც აშშ მიმართავს ერთიანი ანტირუსული ფრონტის განსამტკიცებლად თავის ევროპელ მოკავშირეებთან, სანქციების საკითხში.

დიდ ბრიტანეთში, რომელიც უკრაინისადმი გაწეულ დახმარებას აფართოებს, შორი მოქმედების რაკეტების მიწოდების ჩათვლით, შეშფოთებას გამოხატავენ, რომ დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობის სავარაუდო ახალი ვადა კიევისათვის ცუდი ამბების მომასწავებელი იქნება. „თუ ამერიკა უკრაინას იარაღის მიწოდებას შეუწყვეტს, მაშინ ომი რუსეთის პირობებით დასრულდება, რაც დასავლეთისათვის ყველაზე უარეს კოშმარს ნიშნავს“, - ამბობს ალექს იანგერი, ბრიტანეთის დაზვერვის უწყების MI6-ის (Military Intelligence) ყოფილი ხელმძღვანელი.

ვლადიმერ პუტინს გეგმა „ბ“ არ ჰქონდა, როცა იგი უკრაინაში შეიჭრა, მაგრამ ახლა აქვს და ეს გეგმა იმაში გამოიხატება, რომ იგი დაელოდება აშშ-ის პრეზიდენტად დონალდ ტრამპის არჩევას.

დახმარების შეწყვეტა ომის დასასრულს ნიშნავს?

ამერიკული საზოგადოება მაინცდამაინც დიდად არ უჭერს მხარს უკრაინისადმი დახმარებას. მიმდინარე კვირაში კომპანია Pew Research-ის მიერ ჩატარებული გამოკითხვის შედეგების მიხედვით, ამერიკელთა უმრავლესობას სურს, რომ ხელისუფლებამ უფრო მეტი ყურადღება საშინაო პრობლემების მოგვარებას დაუთმოს.

თუმცა როგორც ჯეფრი თრეითსმანი, კონეკტიკუტის შტატში მდებარე ნიუ-ჰეივენის უნივერსიტეტის პროფესორი ამბობს, იგი დარწმუნებული არ არის, რომ აშშ-ის დახმარების შეწყვეტა ავტომატურად ნიშნავს უკრაინის დამარცხებას. მისი აზრით, რუსეთ-უკრაინის ომი შეიძლება წლობით და ათწლეულობითაც კი გაგრძელდეს: „უკრაინელები ძალიან გაბედულად იბრძვიან რუსების წინააღმდეგ. ეს გამოჩნდა ომის დასაწყისშიც, როცა დასავლეთი უკრაინას მინიმალურად ეხმარებოდა. უკრაინას ექნება ომის გაგრძელების პოტენციალი იმ შემთხვევაშიც კი, თუ აშშ დახმარებას შეუწყვეტს“.

კიევი, ალბათ, შეშფოთებულია ასეთი პერსპექტივით, მაგრამ არ იმჩნევს. დონალდ ტრამპის კომენტარებიდან მეორე დღეს უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ „ბიბისის“ განუცხადა, რომ იგი მშვიდად უყურებს აშშ-ის 2024 წლის არჩევნებს: „მანამდე ჯერ კიდევ ერთ წელზე მეტია დარჩენილი და განა ვინმემ იცის სად ვიქნებით ერთი წლის შემდეგ? მე უფრო იმის იმედი მაქვს, რომ არჩევნების დროისთვის ჩვენ უკვე გავიმარჯვებთ“.

 

ანალიტიკა
«The Washington Post» (აშშ): „ომისადმი შიშის გამო, საქართველო რუსეთისაკენ დაბრუნებას ირჩევს“

ამერიკული გაზეთი „ვაშინგტონ პოსტი“ (The Washington Post) აქვეყნებს სტატიას სათაურით „ომისადმი შიშის გამო, საქართველო რუსეთისაკენ დაბრუნებას ირჩევს“ (ავტორი - მარია ილიუშინა), რომელშიც განხილულია არჩევნებისშემდგომი სიტუაცია საქართველოში.

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

(...) ქართველთა უმრავლესობა - გამოკითხვების მიხედვით, 80%-ზე მეტი - მხარს უჭერს ქვეყნის ევროპულ ორიენტაციას და მოსკოვის მიმართ მაინცდამაინც განსაკუთრებულ სიყვარულს არ ამჟღავნებს, ოპოზიცია კი ცდილობს ხმის მიცემის შედეგები წარმოადგინოს როგორც არჩევანი ევროკავშირსა და რუსეთს შორის.

მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ ორ ქვეყანას შორის 2008 წლის აგვისტორში მომხდარი ხანმოკლე ომის შედეგად საქართველოს ტერიტორიის 20% დე-ფაქტოდ რუსეთის კონტროლის ქვეშ იმყოფება, მოსკოვის სამხერო ძლიერების ჩრდილი სულ უფრო შესამჩნევი ხდება. შესაბამისად, „ქართულმა ოცნებამ“ ამომრჩევლებს უფრო რადიკალური დილემა შესთავაზა: არჩევანი მშვიდობასა და ომს შორის.

მმართველი პარტიის „რუსეთის მხარეს შებრუნება“ შედარებით ახალ მოვლენას წარმოადგენს. 2012 წელს, როცა „ქართული ოცნება“ ხელისუფლებაში მოვიდა, მნიშვნელოვან საგარეოპოლიტიკურ წარმატებას მიაღწია - სწრაფად დაუახლოვდა ევროკავშირს მასში გაწევრიანების სურვილით, მაგრამ რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების კვალობაზე პარტიამ რუსეთის ორბიტისაკენ გადაუხვია. მთავრობამ ევროპა და ადგილობრივი ოპოზიცია წარმოადგინა „ომის გლობალური პარტიად“, რომელსაც სურს საქართველო მოსკოვთან ომში ჩაითრიოს და კრემლთან დაპირისპირების ინსტრუმენტად გამოიყენოს

ამჟამად „ქართული ოცნება““ ოფიციალურად პრორუსულ პარტიას არ წარმოადგენს, მაგრამ ხშირად მისი პრაქტიკული მოქმედება საერთო პრორუსულ ჩარჩოებში ჯდება. 

ევროპული გზიდან გადახვევის პოლიტიკის ცენტრში მოჩანს „ქართული ოცნების“ დამაარსებელი ბიძინა ივანიშვილი - მილიარდერი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი, რომელიც ბოლო ათწლეულში წავიდა ქართული პოლიტიკიდან, მაგრამ იმავდროულად გავლენიან ადამიანად რჩებოდა. ბიძინა ივანიშვილი რუსეთში ყოფნის დროს გამდიდრდა, 1990-იან წლებში და როგორც მისი კრიტიკოსები ამბობენ,  მისი რიტორიკა და პოლიტიკური მრწამსი რუსეთის ლიდერის პოზიციას უთავსდება.

რუსეთის არმიის უკრაინაში შეჭრის დაწყებიდან პურველ ეტაპზე საქართველომ უკრაინას მხარი დაუჭირა. თბილისში დღესაც ბევრი უკრაინული დროშა ფრიალებს, მაგრამ მთავრობა თავს იკავებს რუსეთის გადაჭარბებული კრიტიკისაგან და ერიდება ანტირუსული სანქციების რეალიზებას.

„ჩვენ, როგორც ქვეყნის მმართველმა პარტიამ, მთავრობამ, ყველაფერი გავაკეთეთ უკრაინისა და უკრაინელი ხალხის მხარდასაჭერად“, - განაცხადა „ვაშინგტონ პოსტთან“ საუბარში „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარის მოადგილემ არჩილ თალაკვაძემ, მაგრამ, მისი თქმით, დასავლეთის ოფიციალურმა პირებმა რუსეთ-უკრაინის ომში საქართველოს ჩათრევა მოისურვეს: „ჩვენ ჩავთვალეთ, რომ ასეთი პოლიტიკა საქართველოსათვის ძალზე სარისკო და გაუმართლებელი იქნებოდა“.

„ქართულმა ოცნებამ“ წინასაარჩევნო კამპანიის დროს აქტიურად ისარგებლა უკრაინის ომით და ამომრჩევლებს პლაკატების სერია შესთავაზა, რომლებზე გამოსახულია ერთი მხრივ, ომით დანგრეული უკრაინის ქალაქები და სოფლები, მეორე მხრივ - აღმშენებლობის პროცესში მყოფი საქართველო. ასეთმა პროპაგანდამ თავისი გამოძახილი ჰპოვა რუსეთთან ომგადატანილ საქართველოს მოსახლეობაში, განსაკუთრებით სოფლებში, ოკუპირებულ რეგიონებთან ახლოს, მხარეთა დამაშორიშორებელ ე.წ. სადემარკაციო ხაზის გასწვრივ.

როგორ ავიცილოთ თავიდან ომი

ქართველებს კარგად ახსოვთ 2008 წლის აგვისტოს ომი. ჭორვილისაკენ - ბიძინა ივანიშვილის მშობლიური სოფლისაკენ მიმავალი გზა, რომელიც კავკასიის ქედის სამხრეთ კალთებზე მდებარეობს, სწორედ რუსეთის მიერ ოკუპირებული რეგიონის - სამხრეთ ოსეთთან ახლოს გადის, სულ რაღაც ორიოდე კილომეტრში, სადემარკაციო ხაზთან.

ჭორვილაში ბიძინა ივანიშვილს თითქმის ეროვნულ გმირად თვლიან - მდიდარ ადამიანად, რომელიც თანასოფლელებს ყოველმხრივ ეხმარებოდა - სახლებისა თუ გზების მშენებლობაში, ჯანდაცვასა თუ კომუნალური გადასახადების გადახდაში, სანამ მან სახელმწიფო თანამდებობა - ქვეყნის პრემიერ-მინისტრის პოსტი არ დაიკავა.

„მე ომის მოწინააღმდეგ ვარ. დარწმუნებული ვარ, რომ „ქართული ოცნება“ მსვიდობას შეინარჩუნებს. არ გვსურს, რომ რომელიმე ქვეყანა საქართველოს მტერი იყოს და არც ის გვინდა, რომ საქართველოს იყოს სხვა ქვეყნის მტერი“, - ამბობს გიორგი გურძენიძე, სკოლის დირექტორი, რომელსაც ახსოვს, თუ როგორ ხმაურით დაფრინავდნენ სოფლის თავზე, ცაში რუსული თვითმფრინავები 2008 წელს.

„ქართული ოცნება“ აქტიურად უჭერს მხარს ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკური კურსის ორ ძირითად მომენტს - მშვიდობას ნეიტრალიტეტის გზით და ქართული ტრადიციული ფასეულობების დაცვას. „ქართული ოცნების“ მტკიცებით, მისი სტრატეგიული მიზანი არ შეცვლილა - ევროინტეგრაცია ძალაში რჩება, რომლის რეალიზებას 2030 წლისათვის არის დაგეგმილი: საქართველო ევროკავშირის წევრი გახდება „ღირსეულად“ და ტრადიციული ეროვნული ფასეულობების დაცვით.

„რა თქმა უნდა, მსურს ევროკავშირის წევრი ვიყოთ, მაგრამ ჩვენ ჩვენი წინაპრების ღირსებაც და მემკვიდრეობაც უნდა დავიცვათ. ქალი ქალი უნდა იყოს, კაცი კი - კაცი“, - ამბობს ჭორვილელი მამია მაჭავარიანი.

ქართველთა ღირსება კი დაცული იქნება ორი კანონით, რომლებმაც, პრაქტიკულად, ევროკავშირში საქართველოს პოტენციური წევრობის პროცესი შეაჩერეს - იმიტომ, რომ მათი დებულებები ევროპული ბლოკის სტანდარტებს ეწინააღმდეგება. ეს კანონებია „ოჯახური ფასეულობებისა და არასრულწლოვანების დაცვის, ასევე უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ, რომლებიც, როგორც ოპოზიცია აცხადებს, რუსული სამართლებრივი აქტების ასლებს წარმოადგენენ.

ევროპა შორეული ხდება?!

საქართველოს დედაქალაქის მცხოვრებთა ნაწილი შეშფოთებულია, რომ ქვეყნის შანსი ევროკავშირის წევრობაზე მცირდება. „არჩევნებში „ქართული ოცნების“ გამარჯვება სხვა არაფერია, თუ არა ხელისუფლების უზურპაცია“, - ამბობს 38 წლის გიორგი, რომელიც გვარს არ ასახელებს, ვაითუ დევნა დაუწყონ, - „ჩვენ ევროკავშირთან ინტეგრაცია უნდა გავაღრმავოთ. რუსეთთან დაახლოებას კი არცერთი ნორმალური ქვეყანა არ ცდილობს. პრორუსუსლი ორიენტაცია თვითმკვლელობას ნიშნავს, რადგან მოსკოვი არანაირი შეთანხმების პირობებს არ იცავს“.

ოპოზიცია მწვავედ აკრიტიკებს „ქართული ოცნების“ ომის წინააღმდეგ მიმართულ კურსს და მას პროპაგანდისტულს უწოდებს, ზოგიერთები კი თვლიან, რომ მმართველ პარტიის მხრიდან ამგვარი ლოზუნგების წარმოჩენა ხელისუფლებაში დარჩენასა და ერთპარტიული მმართველი სისტემის შენარჩუნებას ემსახურება.

პარტია „საქართველოსათვის“ ლიდერის გიორგი გახარიას განცხადებით, ბიძინა ივანიშვილისა და „ქართული ოცნების“ პოლიტიკაში მომხდარი ცვლილებები - პრორუსული გადახრები - იმითაა გამოწვეული, რომ ევროკავშირში გაწევრიანება ხელისუფლების როტაციას ნიშნავს: „მისი მთავარია მიზანია ხელისუფლების შენარჩუნება. იგი ხედავს, რომ ევროპული დემოკრატია ხელისუფლების არჩევნების გზით შეცვლას ითვალისწინებს“.

მაგრამ არჩევნების შედეგების წინააღმდეგ მიმდინარე საპროტესტო აქციები ისეთივე ძლიერი და ფართო არ არის, როგორიც გაზაფხულზე მიმდინარეობდა ზემოთ ხსენებული კანონების მიღების დროს. ეს ნიშნავს, რომ ოპოზიცია გამოფიტულია. მათ ვერც დასავლეთი ვერ უწევს სათანადო დახმარებას. ბრიუსელს შეუძლია გარკვეული ზეწოლა მოახდინოს „ქართულ ოცნებაზე“, მაგრამ ევროპელი ჩინოვნიკების რეაქცია აწონილ-დაწონილია: დამკვირვებლებმა ნამდვილად დააფიქსირეს დარღვევები, მაგრამ მათ თავი შეიკავეს იმის განცხადებაზე, რომ არჩევნები გაყალბდა და ხმები მოპარულია.

არჩევნებში მომხდარი ყველა დარღვევის დეტალურად გამოკვლევა დროს მოითხოვს - კვირეებს და შეიძლება თვეებსაც, თანაც საკმაოდ რთულია მათი დამტკიცება-დადასტურება. „ჩვენ ახლა ისეთ სიტუაციასთან გვაქვს საქმე, როცა დასავლეთს არ სურს ხისტი ნაბიჯები გადადგას საკმარისი მტკიცებულებების გარეშე, ოპოზიციას კი საკმარისი მტკიცებულებები არ აქვს“, - ამბობს ჯონ დიპირო საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტიდან.

ბიძინა ივანიშვილი აშკარად იმაზე დებს თავის ფსონს, რომ ევროპა საქართველოსადმი ინტერესს დაკარგავს. ჯერ კიდევ ზაფხულში იგი აცხადებდა, რომ აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში დონალდ ტრამპის გამარჯვება რუსეთ-უკრაინის ომს დაასრულებს. „ჩვენ მაქსიმუმ ერთი წელი გვაქვს, რომ ეს ყველაფერი მოვითმინოთ, შემდეგ კი [დასავლეთის] გლობალური და რეგიონული ინტერესები შეიცვლება, მათთან ერთად კი შეიცვლება ინტერესები საქართველოს მიმართაც“, - ამბობდა ბიძინა ივანიშვილი, - ომის დასრულებასთან ერთად კი ყველა გაუგებრობა ევროპასთან და ამერიკასთან გაქრება“.

წყარო: https://www.washingtonpost.com/world/2024/11/21/georgia-russia-elections-influence/

 

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.